Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Zwaardere eisen aan bestuur en toezicht

Minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn gaan extra eisen stellen aan bestuurders en toezichthouders van zorginstellingen. Accreditatie wordt verplicht. Er komt een register voor bestuurders en toezichthouders en in bijzondere situaties gaat de minister ingrijpen in bestuur en toezicht.
Zwaardere eisen aan bestuur en toezicht
Foto: ANP/Roel Rozenburg

Dat schrijven de bewindslieden in een brief van 22 januari aan de Tweede Kamer.

Geen nieuwe wet

Ze kiezen ervoor om geen Wet Goed Bestuur in de Zorg te maken, maar ze introduceren een breed palet aan maatregelen en initiatieven die de cultuur van zorgorganisaties moeten verbeteren als het gaat om afrekenbaarheid, aanspreekbaarheid en het afbakenen van verantwoordelijkheden. Met deze nieuwe benadering nemen ze adviezen over van de commissie-Halsema en de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg.

Minder vrijblijvendheid

'Recente ervaringen leren dat een professionaliseringsslag nodig is. Het bevorderen en toetsen daarvan vraagt ook om een actieve bemoeienis vanuit de overheid', aldus de bewindslieden. Tegelijk wijzen ze op de beperkingen van meer regels. 'Een cultuur van goed bestuur is niet te vatten in afvinklijstjes.' En voor toezichthouders geldt: 'Dat is een vak en geen erebaan.' Het ministerie erkent de waarde van de governancenormen die door het veld (NVZD en NVTZ) zelf zijn ontwikkeld of worden ontwikkeld. Maar het wil minder vrijblijvendheid.

Antecedentenonderzoek

Dat betekent dat verantwoordelijkheden van bestuurders en toezichthouders nauwkeuriger moeten worden vastgelegd en vervolgens nageleefd. Voor leden van de raad van toezicht die een lid van de raad van bestuur benoemen, gaat straks een 'vergewisplicht' gelden. Ze moeten een antecedentenonderzoek uitvoeren. De zorgbrede governancecode die is opgesteld door de brancheorganisatie in de zorg (BoZ) wordt uitgebreid naar aanbieders in de eerste lijn. En er komt een onafhankelijke instantie die de code vertaalt naar praktisch hanteerbare normen. De IGZ gaat toezien op de naleving van de normen. De kwaliteit van het bestuur en toezicht wordt voortaan meegenomen in het reguliere toezicht.

VWS

Schippers en Van Rijn kondigen aan dat ze een beleidskader zullen opstellen voor een actiever gebruik van de aanwijzingsbevoegdheid van de minister. Zij kan nu al op grond van de Kwaliteitswet een bestuurder buitenspel zetten. Van deze bevoegdheid wordt in de praktijk geen gebruikgemaakt. In het beleidskader wordt omschreven in welke situaties en op welk moment de minister kan ingrijpen in bestuur en intern toezicht van een zorgaanbieder.

Cliëntenraden

Om cliënten meer invloed te geven, zullen cliëntenraden straks een instemmingsrecht krijgen als het gaat om beslissingen over zaken die cliënten direct raken zoals veiligheid, hygiëne en recreatiemogelijkheden. Dit wordt geen vetorecht maar het wordt voor een bestuurder lastiger om het advies naast zich neer te leggen. De minister gaat de komende periode onderzoeken of ze de kosten kan vergoeden die de vertegenwoordigers van cliënten maken wanneer ze naar de Ondernemingskamer stappen met een enquêteverzoek.

Geen risicovolle derivaten

In dezelfde brief wordt aangekondigd dat zorginstellingen geen risicovolle derivaten meer mogen afsluiten. Het ministerie van Financiën heeft een lijst opgesteld van derivaten die semipublieke organisaties mogen gebruiken. Er mogen alleen nog maar derivaten worden gebruikt die zijn gekoppeld aan een lening.

7 reacties

  • WimSchellekens

    Een Raad van Bestuur heeft een aantal 'countervailing powers':
    Intern: stafbestuur (ZH), OR, CR, RvT
    Extern: zorgverzekeraars, bankwn, IGZ, NZa, ...
    Kan de Minister een 'Beleidskader' formuleren hoe deze moeten functioneren en wat ieders rol, verantwoordelojkheid en bevoegdheden zijn??
    Kan de IGZ een 'Toezichtkader' firmuleren hoe de IGZ hierop toezicht houdt en hoe de IGZ zo nodig ingrijpt?

  • Teceer

    meer toezicht, ook op de toezichthouders, betekent nog minder geld voor de feitelijke zorg. en nog minder regie voor de eigenlijke zorgafhankelijken.

    maar ook nog meer afstand tussen de volksvertegenwoordiging en degenen, die het zorgbudget uitgeven.

  • Hogenboom advies

    Elke professional in de gezondheidszorg is geregistreerd en moet zijn/haar vak bijhouden. Het is goed dat dit ook verplicht is voor de bestuurder als professional die vaak in een complexe context de beste randvoorwaarden voor haar cliënten alsook professionals moet creëren. Wie de criteria voor de accreditatie bekijkt ziet vooral de inhoudelijke ondersteuning om goede uitoefening van besturen te ondersteunen.

  • Seb

    Vreselijk, nog meer bureaucratie. En daar wordt de zorg beter van? Foute bestuurders en toezichthouders worden hier natuurlijk niet mee aangepakt. Wel mag de hele sector weer consultants, juristen en accountants gaan inhuren om deze rompslomp op papier in orde te maken. Vandaar dat ik laatst in de krant las dan een consultancy 150 nieuwe consultants voor de zorg zocht, en een paar pagina's verder: 1000 ontslagen zorgverleners. Ik hoop werkelijk dat het hele stelsel in z'n eigen bureaucratie kapotloopt. Sorry voor al die mensen die zorg nodig hebben.

  • M.Wilke 0-24rod.nl

    Ja, het is zover. De toezichthouder komt ook onder toezicht.
    En wie controleert de minister?

  • bezorgde

    Cliëntenraden mogen meebeslissen over de kleur van de gordijnen en verder zo weinig mogelijk. Ze zijn, zeker wat de financiën betreft, geen gelijkwaardige partij.

  • Rob

    Hiermee geeft het kabinet aan dat het RvT-model heeft gefaald. Immers de RvT haar werk doet dan is dit niet nodig. Weinig verrassend misschien, maar wat is nu de toekomst van deze geldverslindende bestuurslaag?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden