Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Mythe dure ouderenzorg ontmaskerd

Het kostenprobleem in de zorg wordt helemaal niet veroorzaakt door de ouderenzorg. Het zijn de ziekenhuizen die te veel onnodige handelingen verrichten en de farmaceutische industrie met haar peperdure octrooien! Ze krijgen ervan langs in de stapel kranten die me opwacht bij thuiskomst van vakantie.
Mythe dure ouderenzorg ontmaskerd

Op de ochtend van mijn eerste werkdag lees ik in de trein evengoed zorgwekkende berichten over de magere bezetting in de verpleeghuiszorg deze zomer. Douchen wordt het sluitstuk. Ik moet niet denken aan een dag zonder douche!

Handen uit de mouwen

Later die ochtend zeg ik tegen een collega: ‘Alle stafleden en managers zouden in de zomer op de werkvloer moeten bijspringen. We weten toch allemaal dat dit voor hen een luwe periode is. Ze halen hun literatuurachterstand in en zetten in alle rust projecten op. Als elk staflid een dag per week in de zorg werkt, winnen die projectplannen aan kwaliteit. Extra studie is dan overbodig, want in de praktijk leer je het meest. En het zomerse personeelstekort is meteen opgelost.’
‘Dat kun je wel zeggen’, aarzelt mijn collega, ‘maar zorg is een vak en daar kun je niet iedereen op zetten. Ik heb ooit vakantiewerk in de ouderenzorg gedaan en was heel tevreden toen een bejaarde alle hapjes die ik haar gaf braaf doorslikte. Tot alles er linea recta weer uitkwam: ik had er geen rekening mee gehouden dat ze niet kon aangeven wanneer ze vol zat.’
‘Zorg is een vak’, beaam ik en voeg er (met weer een ander krantenbericht in gedachten) direct aan toe: ‘Maar waarom zouden mantelzorgers wel kunnen worden ingezet om de nood te lenigen en management en staf niet? Juist zij horen te weten hoe het primaire proces werkt.’
Ze geeft zich niet zo maar gewonnen. ‘Volgens mij kost het de zorgmedewerkers meer tijd om aan die linkerhanden uit te leggen wat ze moeten doen, dan ze met hun hulp winnen.’
Dan speel ik mijn laatste troef: ‘De morele steun zal enorm zijn.’ Daarover zijn we het in elk geval eens.

Warme zorg in de zomer

Aan het eind van de middag bezoek ik met mijn gezin mijn jarige moeder in een van de verpleeghuizen die kampt met personeelstekort. Ze is vandaag 77 geworden. Onwillekeurig zet ik me schrap bij binnenkomst, maar ik tref haar aan met iets wat lijkt op krul in haar doorgaans steile haar. Dat ze vandaag in de watten is gelegd, merk ik ook in ons contact. Vaak kost het veel tijd om haar uit de diepe vergetelheid van haar dementie te halen, maar nu zijn we er zo. Ik zie blije gezichten van de verpleging. ‘We dachten dat uw moeder vandaag geen bezoek meer kreeg.’
‘Ik moest werken’, verontschuldig ik me. ‘Maar ik heb wel taart, koekjes en chocolade mee.’
Even later peuzelt mijn moeder haar bananenbootje tot de laatste slagroomsnik op. Ook haar medebewoners genieten van het lekkers. Dan komt de activiteitenbegeleidster naar me toe. ‘Ik ga een weekje op vakantie,’ zegt ze. ‘Maar de ligconcerten van uw moeder gaan gewoon door hoor.’ Het ontroert me dat ze de moeite neemt me dit te zeggen. We vieren een heerlijke verjaardag zonder veel woorden en al is afscheid nemen altijd weer pijnlijk, dit keer laat ik mijn moeder in vol vertrouwen achter.

Ab Klink zegt dat het geld niet uit de ouderenzorg gehaald hoeft te worden en ik voel vandaag dat er een mooie toekomst openligt voor dit ondergeschoven kindje.

Carla de Jong, schrijfster van romans en consultant in de gezondheidszorg
www.carladejong.nl

Lees meer

Weblog Carla de Jong

Gerelateerde tags

28 reacties

  • no-profile-image

    Osira

    Nicolet is manager bij osira

  • no-profile-image

    Theo

    Beste Carla
    De plannen voor de awbz zorg in verzorgingshuizen richten zich op het uitsluiten van bewoners met een lagere (1-3) indicatie. Dat is veel gevallen een groot gedeelte van de huidige bewoners. Als dit per 2013 ingevoerd gaat worden, zal dramatische gevolgen hebben met leegstand in de verzorgingshuizen. Zou je daar in je colum aandacht aan kunnen besteden, dit "nieuws" wordt nog nergens gedeeld.
    Met dank

  • no-profile-image

    adje rem

    In navolging van Jan C. wil ook ik de naam van deze bijzondere instelling weten. De plaats op de Volkskrantranglijst van 2009 van de verpleeghuisinstellingen is ook goed. Nog hoogachtend in afwachting van uw reactie .

  • no-profile-image

    Jan C

    @Nicolet. Ben jij bereid die instelling te noemen waar de medewerkers EN OOK NOG DE MANAGERS EN BESTUURDERS zich een slag in de rondte werken. Dat kan twee dingen betekenen: structurele onderbezetting (waardoor de kwaliteit voor de patient dramatisch minder is en de vergoeding van de AWBZ lekker hoger is: flink hoog salaris en geen gevaar voor het 2e huis in Toscane)of dit tehuis is een uitzondering en de kwaliteit is prima; geen klachten van bewoners: op tijd naar het toilet, veel naar buiten met patienten, voldoende vertier in het huis, de juiste medicijnen en op tijd, goed en voldoende eten, schone kamers, meer dan eenmaal douchen per week, een opbeurend woord, 'n keer een arm om een patient, de noodzakelijke fysio, logo, ergo (niet, maakt niet uit want ze leggen toch het loodje), de drankronde en op tijd, op tijd in de eetzaal (niet een uur voor het middageten). Zo ongeveer gelijk aan de managers en directie: ruime pauzeS, ruim op tijd naar huis, veel vergaderen, 5x koffie per dag; 6 weken of meer vakantie; veel cursusdagen; veel buiten de deur??; nooit bij de patienten, nooit controle op medewerkers. Zorg dat je geen wroeging hebt Nicolet.

  • no-profile-image

    dr HP

    Tuurlijk, de farmaceutische industrie.....

    Ik dacht dat het probleem meer lag in de bureaucratie en de vele management lagen.

  • no-profile-image

    adje rem

    Overigens beste Carla .Van Zorg is een vak "gemaakt". Zorg kun je niet leren.Zorg is gezondverstand en oplettendheid. Dat zijn eigenschappen en niet aan te leren . Daarom helpen ook protocollen ,de juridische steunkousen voor ongeschikt personeel,niet. Houdt mensen met 2 linkerhanden ook geen spiegel voor, want dan roepen ze : kijk maar 2 rechterhanden !!?

  • no-profile-image

    adje rem

    Aan Javo de vraag . Waar wilt u uw liefhebbende familieleden en of uzelf met een gerust hart GOED verzorgd weten. Een paar adressen zijn genoeg . Vierstroom ??????

  • no-profile-image

    FM

    Eindelijk eens een juiste kop boven een artikel.
    De plannen van Schippers zijn weer typisch VVD. De rijkere mensen kunnen alle luxe (zorg)inkopen en o.a. de ouderen met enkel AOW moeten thuis hun basis stirkt noodzakelijke zorg zelf gaan betalen. Reken alle kosten in een thuissituatie eens mee. Vaker huisartsbezoek, meer medicatie, vaker doorverwijzing etc. dan is in de meeste situaties intramurale zorg nog goedkoper. Ziekenhuizen slorpen de miljarden op evenals de 'tussenhandel' van de apothekers voor b.v. het leveren van incontinentiemateriaal. Alle onnodige dubbele onderzoeken, jaarlijkse controles voor een bloeduitslag enz. enz. Men maakt beleid op de 'jonge senioren' van 70/75 jaar en vergeet de hoogbejaarden van gemiddeld 87 jaar. Bijna enkel die groep woont intramuraal met complexe zorgproblematiek. Niemand geeft voor zijn plezier zijn zelfzorg op zolang dat nog acceptabel kan. Maar als er dan meer nodig is, moet die zorg ook gegeven worden. I.p.v. 'luxe'operaties. Prima om de discussie te starten welke medische ingrepen wanneer wel/niet zinvol zijn, even als extreem dure medicatie die enkel op lange termijn werkt en niet zinvol is voor de kwaliteit van leven.

  • no-profile-image

    Carla de Jong

    Dank voor alle reacties. Er worden me meerdere vragen gesteld en ik moet helaas bekennen dat ik niet alle antwoorden heb (anders zou ik misschien inderdaad minister zijn, met wie weet Ronald van Noort naast me als staatssecretaris). Als mantelzorger én zorgprofessional probeer ik het vraagstuk van de kwaliteit van de ouderenzorg van verschillende kanten te belichten. Dat betekent dat gevoel en ratio in mijn blogs soms rakelings langs elkaar heen scheren.

    Mevrouw Mensink, op geen moment wil ik de kloof tussen management en zorgverleners verscherpen: integendeel. Mijn suggestie voor bijspringen van management en staf in de zorg is bedoeld om een brug te slaan, omdat het primaire proces zeker voor hoger management en staf soms op grote afstand dreigt te raken. Dat er hard gewerkt wordt door zorgverleners, managers en staf staat voor mij buiten kijf. Dat er nog veel verbeterd kan worden ook. Ik ben het van harte eens met Jan C dat het daarbij niet altijd om geld gaat, maar ook om de juiste besteding van dat geld, prioriteiten stellen en om het vinden van creatieve oplossingen.

  • no-profile-image

    Hanny

    Is er wel eens onderzocht hoeveel beleidsstukken onder in de la belanden waar nooit of maar heel kortiets mee is gedaan? Ik weet uit ervaring: gigantische veel. Dure vergader uren van veel kopstukken en met welk doel??? Om de managers aan het werk te houden?

  • no-profile-image

    nicolet mensink

    Geachte mevrouw de Jong,

    Met veel belangstelling heb ik uw column geschreven. Ik heb heel veel moeite met de volgende passage in uw stuk: "Later die ochtend zeg ik tegen een collega: ‘Alle stafleden en managers zouden in de zomer op de werkvloer moeten bijspringen. We weten toch allemaal dat dit voor hen een luwe periode is. Ze halen hun literatuurachterstand in en zetten in alle rust projecten op."
    Ik weet niet waar u die wetenschap vandaan hebt gehaald en voor wie het geldt. Als ik naar mijn collega's en mijzelf kijk als locatiemanagers, naar mijn directeur, dan werken wij ons ook in de zomermaanden een slag in de rondte om ons werk gedaan te krijgen. Ik vind het het gratuite neerhalen van de
    managers, het creeren van een zij/wij tegenstelling tussen leidinggevenden (managers) en mederwerkers niet bijdragen aan een goed zorgklimaat.

    Met vriendelijke groet, Nicolet Mensink

  • no-profile-image

    jaap

    "Het zijn de ziekenhuizen die te veel onnodige handelingen verrichten en de farmaceutische industrie met haar peperdure octrooien!"
    en consultants die te pas en te onpas tegen veel te hoger tarieven worden ingehuurd. Alleen om te bevestigen wat RvB al heeft uitgedacht.

  • no-profile-image

    Jan C

    @Javo. Van sommige reageerders begin je een beeld te krijgen hoe je die moet plaatsen. Javo plaats ik voorlopig bij de doortrapte zorgbestuurders die zich zwaar verrijken over de ruggen van kwetsbare, troosteloze en uitzichtloze ouderen en patiënten en geen enkele wroeging hebben van dat verderfelijke gedrag. Je kunt geen radio, tv of krant zien horen of lezen of het gaat over de zeer slechte kwaliteit in zorginstellingen (met ook nog steeds stijgende kosten); dat is zelfs speerpunt in de komende verkiezingen. En die dan nog laconiek zegt: dat is gebaseerd op een incident, noem ik geboefte. @Ronald ik ben bekend met tig cliëntenraden en ben ervan overtuigd dat 95% met een kluitje in het riet wordt gestuurd!!

  • no-profile-image

    Rob II

    @Jan Morren,

    Nee hoor. Bij de AWBZ kan je 800-1000 E/ per dag declareren. En er worden op staatskosten krullen bij je moeder gezet.

  • no-profile-image

    Jan Morren

    Geen dag vrij genomen op de verjaardag van je moeder?

  • no-profile-image

    ronald

    Beste jan c
    laat je niet leiden door aannames. neem eens contact op met een clientenraad van een zorginstelling en laat je voorlichten

  • no-profile-image

    ronald van noort

    er was eens polsstokhoogspringer die wist hoe hoog hij kon. hij verbeterde dus elke keer zijn record met 1 cm en werd zo miljonair per cm verdiende hij 150k. denk je dat de farmacie achterlijk is. die doen hetzelfde. laten ze een deel winst eens terug zetten in de zorg.Als Carla minister is geworden dan wil ik wel staatssecretaris zijn. Laten we dan de discussie starten wat men, anno 2012, verstaat als iemand het heeft over ZORG

  • no-profile-image

    Javo

    Er wordt door enkele ontevreden medewerkers en pers of politiek erg gemakkelijk gesteld dat de kwaliteit van de zorg slecht is of tenminste terugloopt. De onderbouwing ervan ontbreekt vaak of wordt bepaald door een enkel incident. Ben trots op wat wel is bereikt door de grote inzet van vele geweldige medewerkers. Overigens, het verwijzen naar salariering van management waarmee alles op te lossen is is weinig overtuigend en geeft aan dat enig zicht op de echte feiten ontbreekt.

  • no-profile-image

    Jan C

    Ervan uigaande dat Carla de Jong deze reacties leest, zou ik het volgende aan haar voor willen leggen, waaruit duidelijk blijkt dat de ouderenzorg wel de enorme verhoger is van de zorgkosten in Nederland, MAAR DAT DE PATIENTEN IN DIE ZORGINSTELLINGEN ER STEEDS MEER IN KWALITEIT OP ACHTERUITGAAN.
    Stel (en ik zit er niet ver naast) dat de zorginstelling per patient per dag van de AWBZ een vergoeding krijgt van 80 euro (ik neem een gemiddelde want er zijn verschillen door de zwaarte van de aandoening: ZZP).
    De AWBZ wil daarvoor een voorgeschreven pakket verzorging. Om dat voorgeschreven pakket verzorging te kunnen realiseren moet er een noodzakelijk aantal verzorgenden staan met een voorgeschreven opleiding.
    Als de instelling nu structureel onder die verzorgende capaciteit gaat zitten en structureel minder opgeleiden laat werken, dan is er een enorme verschil tussen de vergoeding die de AWBZ geeft en de kosten die de instelling maakt; die laatste zijn laag omdat men minder mensen laat werken met minder opleiding. MAAR DAT LAATSTE GAAT TEN KOSTE VAN DE KWALITEIT.
    Heel verrassend is dat de AWBZ geen enkele controle uitvoert of haar vergoedingen wel goed gebruikt worden.
    Mijn inschatting is dat zulks in een aantal zorginstellingen wel op kan lopen tot 30 euro per patient per dag; dat wil zeggen dat men 80 euro vangt en door slechte kwaliteit maar 50 euro uitgeeft. Om u een indruk te geven over welke bedragen we praten. Stel dat mijn veronderstelling 300.000 patienten betreft, dan praten we over 300.000 x 30 x 365 = is ruim 3 miljard die ten onrechte teveel ontvangen wordt door de zorginstelling WAARVOOR MEN – HEEL SCHRIJNEND – TE WEINIG KWALITEIT LEVERT (dat zijn grote bedragen waar men in de zorg makkelijk over praat).
    Die slechte kwaliteit manifesteert zich in heel veel dingen: weinig tijd voor de patient, eenmaal douchen (als er tijd is !!), slecht en of te weinig eten, slecht onderhoud (vies), geen vertier, nauwelijks of nooit naar buiten, inschakeling van familie (Vierstroom) etc etc.
    Heel verrassend is dat er zorginstellingen zijn die wel de voorgeschreven en door de AWBZ vereiste zorg leveren -- die hoort bij 80 euro per dag -- EN DIE NIET MET VERLIES DRAAIEN, maar wel in die omgeving een goede naam hebben. (ja, maar de marktwerking dan; er zijn nog steeds te weinig plaatsen in de zorginstellingen; dan is er geen marktwerking). Ondanks dat ben ik de overtuiging toegedaan dat 60 euro per dag – met kwalitatief goede zorg – mogelijk moet zijn (het aantal bestuurders en managers moet dan omlaag; ook de salariëring daarvan, eindelijk beginnen aan efficiencyslagen, veel en veel minder bureaucratie, vergaderen en overdragen).
    Daarop zou ik graag een reactie willen van Carla de Jong, omdat zij de stelling van de media overneemt dat de ouderenzorg niet de veroorzaker is van de enorme stijging in de zorgkosten en bovenstaande aangeeft dat zulks wel zo is (MET VERLAGING VAN KWALITEI), tenzij Carla de Jong mijn stelling onderuit haalt. Het is toch te treurig om waar te zijn, dat heel Nederland klaagt over hoge ouderenzorg en dat al heel Nedreland al jaren klaagt dat de kwaliteit schrijnend terugloopt. VERKLAAR DAT EENS !!

  • no-profile-image

    peter

    prachtig en zeer herkenbaar .....
    als ex teamleider geriatrische afdeling verpleeghuis heb ik 4 jaar moeten onderhandelen over klimaatbeheersing ( lees airco.....) in een ruimte waar dit optimaaaal aanwezig was ..( lees directeurskamer)
    Wellicht kort door de bocht maar zegt toch genoeg ????????

  • no-profile-image

    Amiz Delft

    Managers zouden inderdaad meer moeten doen met mini-projectjes: zorg met de handen ipv met de mond. Management is geen roeping, maar juist een afkeer daarvan.

  • no-profile-image

    Casimir Hulst

    Tjark Reininga. Je hebt helemaal gelijk. De verdienste van het artikel is dat het ons confronteert met de werkvloer. Dáár gebeurt het. En dáár was die activiteitenbegeleidster :"het gaat door" zei ze.

  • no-profile-image

    Margriet

    Leuke reactie van Mieke: hebben ouderen in zorginstellingen ook recht op vakantie?

    Zouden de bedrijfsvoering van zorginstellingen zo ingericht kunnen worden:

    1. verzamel al het binnen komende geld
    2. tel het aantal uren zorg op dat alle bewones nodig hebben.
    3. betaal eerst de medewerkers die de uren zorg verrichten.
    4. bepaal de overige bedrijfsvoeringskosten waarbij geldt: zuinigheid met vlijt bouwt (verzorgings)huizen als kastelen
    5. betaal daarna het management
    6. betaal daarna de directi
    7. wat resteert kan naar de RvT

  • no-profile-image

    Rob II

    Als u had opgelet dan had u kunnen lezen dat een farmaceutisch bedrijf > 800 Mio Euro heeft geinvesteerd in de ontwikkeling van een geneesmiddel voor mensen zoals uw moeder. Helaas zonder resultaat en dit geld gaat dus nooit terugkomen. U bent vast al bezig met de planning voor uw aanstaande najaarsvakantie, het farmaceutisch bedrijf zal vast weer opnieuw een investering van ettelijke honderden miljoenen doen om toch dat geneesmiddel voor uw moeder te ontwikkelen. Verschillende vakanties en bananenbootjes later kan iedereen zich dan weer druk maken over het dure octrooi van dat aanstaande geneesmiddel die er toch een keer gaat komen..

  • no-profile-image

    Margriet

    Leuke reactie van Mieke: hebben ouderen in zorginstelling ook recht op vakantie?

  • no-profile-image

    Mieke

    Gelukkig heeft iedereen recht op vakantie!

  • no-profile-image

    tjark reininga

    u hebt waarschijnlijk gelijk en bent in ieder geval zo gelukkig dat uw moeder goed verzorgd wordt.

    maar ergens in, denk ik, het laatste decennium is in het denken van de beleidmakers een omslag gekomen, waarna niet langer de kwaliteit van de zorg centraal stond, maar het macro-economische zorgbudget. daarbij is de vraag centraal komen te staan hoe de zorg betaalbaar te houden voor de belastingbetalers. en die, dat weten we allemaal, hebben die zorg meestal (nog) niet echt nodig. zodat het frame geworden is, dat de 'arme' belastingbetaler zo veel moet betalen voor de zorg die anderen nodig hebben.

    het wordt tijd om dit frame te keren: vraasg iedereen die zich beklaagt over de hoge kosten van de zorg, of hij niet wil dat anderen meebetalen als hij bij ongeluk hele dure zorg nodig zou hebben. en leg vervolgens uit, dat dit alleen zal gebeuren als hij nu bereid is de zorg voor 'de anderen' in stand te houden.

  • no-profile-image

    Bea van 't Veen

    Helaas gaan veel aktiviteiten begeleiders gaan geen weekje op vakantie maar vele weekjes!evenals alle zorgproffesionals.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden