Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Ik ben sterk voor kruisbestuiving’

Van de gemeente Breda naar Stichting Humanitas in Rotterdam. Volgens Gijsbert van Herk zou het goed zijn als zulke bewegingen vaker plaatsvinden. Ook andersom.
‘Ik ben sterk voor kruisbestuiving’

Waarom denkt u dat Humanitas u heeft aangezocht? 'Veel van het beleid is de afgelopen jaren gedecentraliseerd van het ministerie naar de gemeenten. Dit vroeg en vraagt van de gemeente naast een goede transitie van het sociaal domein, juist ook vernieuwing in de gehele transformatie. Ik heb dat de afgelopen jaren voortvarend opgepakt met oog voor de klanten, aanbieders, verzekeraars en ministeries ­– want vergis je niet, dit gaat over zes ministeries heen. Maar we staan nog maar aan het begin, de transformatie in het sociaal domein moet nog op gang komen: een mooi moment om op de trein te stappen bij Humanitas.'

En wat heeft u tot die stap bewogen? 'Ik ben sterk voor kruisbestuiving: als goede bestuurders uit zorg- en jeugdzorginstellingen, gemeenten en ministerie rouleren in deze posities, dan worden bestaande olifantenpaden doorkruist en patronen eerder doorbroken, terwijl de kennis binnen het sociaal domein blijft. Ik heb me de afgelopen zeven jaar in Breda met hart en ziel ingezet voor het gehele terrein van stedelijke ontwikkeling en wat betreft het sociaal domein onderhielden we contacten met 58 Wmo-organisaties, 14 jeugdzorginstellingen en 23 instellingen voor beschermd wonen. Daarnaast verstrekt de gemeente subsidie aan gemiddeld 200 partijen in de stad, die veelal ook enige vorm van participatie als doelstelling hebben. Met een dergelijke brede ervaring en overzicht kan ik nu enerzijds met veel focus aan de slag op het terrein van zorg, anderzijds zegt deze ervaring me dat er vast nog veel meer verbindingen kunnen worden gelegd met andere hulpverleningsvormen. Er is tenslotte één gezamenlijk doel, wat vraag om een gezamenlijk aanpak: ondersteuning van mensen die het nodig hebben.'

Waart (de geest van) Hans Beckers nog bij Humanitas rond? 'Ik heb hem nog niet ontmoet maar dat zal vast gebeuren. Hij loopt volgens mij nog wel eens binnen en is nog betrokken bij de welbekende herinneringsmusea. Hij was vooruitstrevend in het denken over de ontwikkeling van de zorg. Zijn opvolgers Gijs Kempen en Rob te Damme hebben zich meer gericht op het daadwerkelijk doorvoeren in de organisatie en inspelen op de transitie. Beide insteken sloten aan bij de periode waarin het speelde. 2005 is anders dan 2015 en 2025 vraagt weer wat anders.
Ik hoop een van de outsiders te zijn die insiders in de "zorgindustrie" inspireren tot innovatie. Door nieuwe oplossingen kan de zorg nog leuker, beter en financieel anders georganiseerd worden. Je wilt niet over pakweg vijf jaar door een parlementaire enquête de vraag gesteld krijgen hoe het komt dat de decentralisatie in het sociaal domein en de ontvlechting van wonen en zorg niet heeft opgeleverd wat "men" ervan hoopte.'

Betekent de behoefte aan nieuwe concepten dat er ook een nieuwe strategie komt? 'Het gaat om ideeën opwerpen, prikkelen, initiatieven nemen en daarbij goed opzij en achterom kijken of de organisatie wel mee komt. Wat me is opgevallen tijdens de gesprekken: er zit goede energie in deze organisatie. Men is trots. Ik wed dat mensen graag op verjaardagen vertellen dat ze bij Humanitas werken. Het lijkt me fantastisch om daarop voort te borduren. In marketingtermen is Humanitas "een heel mooi label".'

Hoe wordt de samenstelling van de raad van bestuur? 'Rob van Damme en ik gaan met zijn tweeën verder. Ik ben aangezocht als bestuursvoorzitter met de expliciete taak de externe gerichtheid, terwijl Van Damme de bedrijfsvoering in zijn portefeuille heeft. Dat is al een verandering bij de start, anders dan de bestuurssamenstelling van de afgelopen jaren. De ontvlechting van wonen en zorg moet nog worden afgemaakt, ik verwacht daarin in 2016 een laatste slag te maken. Maar daarna moet je verder dus je moet je ook bezighouden met de volgende stap. Dat ben je niet alleen verplicht aan al die mensen binnen die dagelijks aan het werk zijn voor de stichting, maar als grote organisatie heb je ook een verantwoordelijkheid naar de regio en mag je landelijk je toon mee blazen.'

Ook daar bent u waarschijnlijk op uitgezocht, u bent echt van de samenwerking en regionale verbanden zoeken. 'Je hebt elkaar nodig, kijk maar naar de arbeidsmarktregio's. Op die schaal kun je veel meer bereiken. Met lokale overheden, met onderwijsinstellingen, in buurten en wijken contacten leggen, dat is mijn manier om niet in instituties te denken. Daar komt energie vandaan waarmee je mooie dingen kunt laten ontstaan. Er komt op enig moment weer een tekort aan personeel: om daarop te anticiperen moet je allianties met ROC's en hogescholen sluiten. Ook de participatiemaatschappij vraagt om allianties.'

Humanitas zit verspreid in de regio 'Groot-Rotterdam'. 'Zoals mensen trots zijn bij Humanitas te werken, zo zijn mensen ook trots in Rotterdam te wonen en werken. Natuurlijk is Hillegersberg anders dan Charlois. Dat zul je moeten aanvoelen. Overigens strekt mijn nieuwe klus zich uit over zo'n 45 locaties van Hoek van Holland tot Capelle en van Voorne-Putten via Spijkenisse tot hartje centrum, dus kun je beter spreken van "Groot-Rijnmond". Ik ben van plan om niet te lang over dingen te praten en ze waar nodig gewoon in gang te zetten. Met ruim 3500 medewerkers en richting de 2000 vrijwilligers met passie voor de zorg worden dagelijks meer dan 10.000 mensen geholpen. Al sinds 1959 gebeurt dat met een filosofie die de participatiesamenleving ver vooruit was: "streven naar levensgeluk en kwaliteit van leven en iedereen welke kleur of levensbeschouwing is welkom". Die filosofie sluit aan bij een belangrijk motto voor mij, afkomstig van Erasmus: 'Niemand is voor zichzelf geboren'. Dat geldt voor mij, mijn collega's, het stadsbestuur, de inwoners... Ik hoop in 2060, als ik zelf 90 jaar oud ben, in mijn "zelfbetaalde schommelstoel" te zitten wetend dat ik er alles aan heb gedaan om de participatiesamenleving een stap verder te brengen. Al vind ik ook dat we na moeten denken over de fase die daarna moet komen, zodat onze kinderen het net zo goed hebben. Op naar de inspiratiesamenleving.'

Berber Bast

chef redactie Zorgvisie
Bekijk profiel

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden