Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

'Via mij hoopt Reliëf ook de ziekenhuiszorg beter te bereiken'

Joop Hendriks, voorzitter raad van bestuur van Noordwest Ziekenhuisgroep, is bestuurslid geworden van Reliëf. De christelijke vereniging van zorgaanbieders ondersteunt ziekenhuizen, ouderenzorginstellingen en gehandicaptenorganisaties rond de thema's menslievende zorg, zingeving en ethiek.
Hendriks_Joop_Relief450.jpg

Treedt u als bestuurder van Noordwest Ziekenhuisgroep toe tot het bestuur van Reliëf of op persoonlijke titel? ‘Op persoonlijke titel. Ik ben gevraagd door Emile Lohman die ik kende uit de tijd dat hij bestuurder was van Radboudumc en OLVG. Hij kende mij als iemand met verstand van cijfers – ik ben econoom – maar ook met oog voor bezieling. Via mij hoopt Reliëf ook de ziekenhuiszorg beter te bereiken. De boodschap van menslievende zorg die Reliëf uitdraagt, valt toch wat moeilijker in de hardere ziekenhuiswereld dan in andere zorgsectoren. Als bestuurder ben je toch een soort makelaar van belangen, dus dat is mij wel toevertrouwd. Maar het doel is niet Noordwest Ziekenhuisgroep lid te maken.’

U was al lid van Reliëf? ‘Ja, toen ik bestuursvoorzitter van Bronovo Nebo was heb ik Reliëf al gebruikt om het verpleegkundig vak weer centraal te zetten en de bezieling belangrijker te maken. Wantrouwen en achterdocht dreigen landelijk de boventoon te gaan voeren in de zorg. Het proces moet kloppen maar de menselijke maat wordt uit het oog verloren. Daarom ben ik destijds lid geworden en nu tot het bestuur toegetreden. Ik gebruik het ook als inspiratie voor ons project Wat is de bedoeling?. De vraag is: waarom werk je in de zorg? Toch niet alleen om medische handelingen perfect volgens de regels uit te voeren? Een arm van de behandelaar om de schouder van de patiënt is soms net zo belangrijk als de medische handeling. Reliëf heeft een programma om meer ethiek en levensbeschouwing in de zorg te brengen. Het doel is de relatie tussen zorgverlener en zorgvrager centraal te zetten.’

Ideeën als patiënt of cliënt centraal en value based healthcare leven breed. Is Reliëf dan nog nodig? ‘Gelukkig is Reliëf niet de enige die die boodschap uitdraagt. Ik zie het als een aanvulling. Mijn drive is om met een aantal leuke mensen te kijken hoe we op een positieve manier de zorg beter maken in plaats van met hel en verdoemenis te dreigen als er fouten worden gemaakt. Ik zeg weleens je werkt als bestuurder in de onderwereld van de zorg en moet zorgen dat je contact maakt met de bovenwereld waar het eigenlijke werk van hulpverlenen wordt gedaan. De programma’s die de Reliëf Academie biedt om menslievende zorg te bevorderen, helpen daarbij; ze slaan enorm aan.’

Helpt Reliëf in discussies over voltooid leven en zelfgekozen levenseinde die in de politiek en zelfs tot in de kabinetsformatie een grote rol spelen? ‘Het zijn discussies die je moet voeren. Of het nu in de politiek speelt of niet, deze vragen zijn in een ziekenhuis altijd actueel. Ik heb geen verklaring moeten tekenen dat ik een bepaalde opvatting in dit soort kwesties steun om tot het bestuur van Reliëf te mogen toetreden. Belangrijker dan verhitte debatten in de politiek is het onderlinge gesprek hierover tussen degene die zich in de laatste levensfase bevindt, zijn of haar familieleden en de behandelaar.’

Een grote groep patiënten heeft een islamitische, niet een christelijke achtergrond. ‘Ook voor hen en voor mensen met een Joodse achtergrond én voor mensen met helemaal geen geloofsachtergrond is ethiek belangrijk. Je kunt wel zeggen “het is verboden” dus dan voeren we er maar geen gesprek over, maar mensen zitten toch met die vragen. Je komt altijd terug bij informed consent, alles moet bespreekbaar zijn.’

Biedt ethiek ook inspiratie in het dagelijks bestuur van een ziekenhuis? ‘Mijn ervaring is dat het, ook als je vastloopt met je begroting, helpt om je af te vragen “waarom geven we zorg?”. Dan kom je met andere antwoorden op financiële vraagstukken en breng je een andere prioritering aan dan wanneer je die vraag niet stelt. Het gaat te vaak over fouten en euro’s zonder die vraag te beantwoorden.’

En als in het ziekenhuis foute cholesterolwaarden worden afgegeven? ‘Ja, ook dan speelt ethiek een rol. Noordwest heeft recentelijk bij een groot aantal patiënten cholesterolwaarden gerapporteerd waarin een kleine afwijking zat. De oorzaak hiervoor ligt bij een verkeerde afstelling van de apparatuur. Hoe sta je daarin? Treed je ermee naar buiten of niet? Het krijgt onmiddellijk voorrang op andere activiteiten. Samen met de lokale huisartsenorganisatie hebben we besloten 6.000 mensen te adviseren voor de zekerheid contact op te laten nemen met hun huisarts. Alle 36.000 patiënten zijn geïnformeerd, al ging het slechts om een afwijking van 7 procent. Wat leer je ervan? Wat doen we om herhaling te voorkomen? Dat zijn de belangrijkste vragen. Die vragen onderzoeken we nu. Ook Noordwest is een lerende organisatie.’

Berber Bast

chef redactie Zorgvisie
Bekijk profiel

Gerelateerde tags

Of registreer u om te kunnen reageren.