Blog: Verwarde personen: veiligheidsregio’s aan zet!

Het luiden van de noodklok door korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie over het toegenomen aantal incidenten met verwarde personen vraagt niet om weer een nieuwe aanpak, maar om crisismanagement waarvoor de infrastructuur al aanwezig is.

Verschrikkelijke gebeurtenissen zoals de aanslag op Koninginnedag 2009 (Karst T.), de schietpartij in Alphen aan den Rijn 2011 (Tristan van der V.), de moord op Els Borst 2014 (Bart van U.) en de moord op Anne Faber 2017 (Michael P.) staan op ons netvlies gegrift. Er is hier sprake van een sluimerende crisis die tot diep in de poriën van de samenleving doordringt.
Het aantal geregistreerde incidenten met verwarde personen is sinds 2011 toegenomen van 40.000 tot 75.000, een stijging van circa 87 procent. Het is dan ook niet verwonderlijk dat korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie onlangs de noodklok luidde. Politiemensen zijn onevenredig veel tijd kwijt met optreden jegens verwarde personen en hij pleit voor de inzet van extra ggz-professionals in de wijken. Natuurlijk is het een taak van de politie op te treden tegen verwarde personen die amok maken. De politie moet de openbare orde handhaven. Zijn oproep is evenwel begrijpelijk, omdat hij vroegtijdig de ‘zorg’ wil laten interveniëren, om grotere problemen te voorkomen. We moeten er echter voor waken dat we weer iets nieuws gaan bedenken, terwijl er al een werkwijze bestaat. Er is hier sprake van een sluimerende crisis die tot diep in de poriën van de samenleving doordringt. Reguliere zorg volstaat niet meer en opgeschaalde zorg is dan noodzaak. Dat vergt een crisismanagementaanpak en betekent dat de 25 veiligheidsregio’s in ons land aan zet zijn.

Snijvlak van gezondheidszorg en openbare orde

Elke veiligheidsregio heeft een directeur publieke gezondheid (DPG), die als ketenregisseur functioneert op het snijvlak van de gezondheidszorg en de openbare orde en veiligheid. Bij crisisbeheersing gaat de DPG ook over de gemeenschappelijke (of gemeentelijke) gezondheidsdienst (GGD) en de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR). De GGD is verantwoordelijk voor de psychosociale hulpverlening bij ernstige incidenten (PSHI) en bij rampen- en crisissituaties (PSHOR). Daarin werkt zij nauw samen met maatschappelijk werk, slachtofferhulp Nederland, politie, OM, GGZ, Jeugdzorg, Rode Kruis, gemeenten (veiligheidshuizen), kerkelijke organisaties en dergelijke. Elke GGD heeft gedetailleerde draaiboeken en protocollen opgesteld. Het zijn dus de 25 GGD ’en die niet alleen reactief na een ernstige gebeurtenis, maar ook proactief en preventief moeten optreden bij de ernstige problematiek rond verwarde personen. Te denken valt aan het opnemen hiervan in de regionale risicoanalyse, het in kaart brengen van de doelgroep en een vroegtijdige (zorg)interventie. Deze multidisciplinaire aanpak is essentieel, is reeds in september 2016 door een zestal veiligheidsregio’s opgepakt en maakt een nieuwe werkwijze zoals Erik Akerboom die voorstelt overbodig.

Nieuwe vorm van crisisbeheersing

Meerdere onderzoeksrapporten, rapport commissie-Hoekstra (evaluatie veiligheidsregio’s 2013), rapport Algemene Rekenkamer (Zicht overheden op beschermen burgers en bedrijven, 2014) en Staat van de Rampenbestrijding (Inspectie VenJ, 2016), hebben aangegeven dat de veiligheidsregio’s zich naast traditionele rampenbestrijding veel meer moeten gaan richten op nieuwe vormen van crisisbeheersing. De handelwijze van verwarde personen met een maatschappij ontwrichtende uitwerking mag zeker tot de crises worden gerekend. Het is dus de hoogste tijd dat de veiligheidsregio’s de handschoen oppakken. Zorg vanaf 2018 voor een adequate aanpak van deze problematiek. De burgers van ons land rekenen op u, het zal de veiligheid ten goede komen, de politie geruststellen en het aantal geregistreerde incidenten met verwarde personen doen afnemen.

Gert-Jan Ludden, SVDC

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.