Patiënten mogen vaak nog niet meebeslissen

Negen van de tien patiënten wil inspraak in de eigen zorgverlening, maar dat lukt slechts 15 procent. Van een volgende regering verwachten patiënten een lager eigen risico, betere ouderenzorg en meer handen aan het bed in ziekenhuizen en de langdurige zorg. Dat zijn de belangrijkste uitkomsten van een enquête van de Patiëntenfederatie Nederland (PFN) onder de eigen achterban.
Oudere-patiënt-Fotolia_70964080_450.jpg
Foto: Fotolia

De 10.000 deelnemers aan de Meldactie van de Patiëntenfederatie, het Landelijke Platform GGZ en de cliëntenorganisatie Ieder(in) vormen geen representatief beeld van de Nederlandse bevolking qua geslacht en leeftijd. Er hebben iets meer vrouwen meegedaan dan mannen en jongeren zijn ondervertegenwoordigd. Daarnaast heeft een groot deel (77 procent) een chronische aandoening. De deelnemers zijn wel een goede afspiegeling van de mening van de achterban van de patiëntenorganisaties.

Meebeslissen niet vanzelfsprekend
Het meebeslissen van patiënten over hun behandeling, ook wel shared decision making genoemd, is nog niet de standaard in de zorgverlening. Negen van de tien patiënten wil dat, maar bij slechts vijftien procent gebeurt dat ook. Er is echter wel sprake van vooruitgang, want betere communicatie en meer aandacht worden het vaakst genoemd als verbeterpunt de afgelopen vier jaar. Als mensen worden uitgenodigd om mee te praten, dan gebeurt dit het vaakst bij zorgaanbieders (42 procent) en gemeenten (41 procent) en het minst vaak bij zorgverzekeraars (17 procent).

Zorg op maat
Een ander knelpunt in de zorg is het gebrek aan maatwerk. Van de deelnemers geeft 27 procent aan dat er slechts soms of nooit sprake is van zorg die is afgestemd op de noden van het individu. Dit speelt met name bij mensen met een psychische aandoening (41 procent) en met een verstandelijke beperking (42 procent). Bij deze groepen mensen vormt ook de tijdigheid van zorg een groot knelpunt. Een kwart van hen geeft aan dat de zorg slechts soms of nooit beschikbaar is op de momenten dat zij die nodig hebben. Ze hebben te maken met lange wachttijden, crisissituaties, vallen vaak tussen wal en schip of de zorg is er niet in de regio waar ze wonen.

Zorgmijders
Drie op de tien deelnemers ziet vanwege obstakels wel eens af van zorg, ondersteuning of medicijnen. Vijftien procent mijdt zorg vanwege de kosten. In de meeste gevallen betekent dit dat ze niet naar een zorgverlener gaan of medicijnen niet afhalen. Een ander deel geeft aan niet in staat te zijn om de zorg zelf te organiseren, omdat de patiënten niet goed weten wat de mogelijkheden zijn of te weinig energie hebben om de zorg zelf te regelen. Ook dit probleem speelt weer vooral bij mensen met een psychische aandoening of verstandelijke beperking.

Eigen risico omlaag
Wanneer patiënten het in de nieuwe regering voor het zeggen hebben, dan wordt het eigen risico verlaagd of afgeschaft. Andere wensen die de deelnemers aan de enquête naar voren brengen zijn een betere zorg voor ouderen, het ziekenfonds opnieuw invoeren, meer handen aan het bed in ziekenhuizen en de langdurige zorg en het afschaffen van de marktwerking. De uitkomsten zullen ter sprake komen in het verkiezingsdebat met Kamerleden dat de patiëntenorganisaties op 16 januari organiseren.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.