Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Transparantiemonitor: meer aandacht voor behandeling, minder voor beoordeling dokters

Bert Bukman
Bert Bukman
Het begrip transparantie is de afgelopen jaren verbreed van een focus op de kwaliteit van zorgaanbieders naar informatie over aandoeningen en behandelingen. Dat blijkt uit de jaarlijkse Transparantiemonitor van het Nivel.  
huisartsen sluiten bijzonder regiocontract met Zilveren Kruis
Adobestock
RAPPORT

De transparantiemonitor is samengesteld uit

Premium

Wilt u dit rapport lezen?

Onze rapportendatabank is alleen beschikbaar voor Zorgvisie compleet-abonnees. Met een Zorgvisie compact (online) of een proefabonnement is de databank niet beschikbaar. Bij uw compleet abonnement krijgt u:


  • Toegang tot alle artikelen
  • Elke maand een Zorgvisie of Zorgvisie tech magazine
  • Toegang tot de 100+ rapporten uit de rapportendatabank

Al abonnee? Log dan in

Rapport informatie

Rapport naam:
De Transparantiemonitor 2019/2020. Transparantie: ieder zijn eigen invulling?
Sector:
Overig
Soort:
Onderzoek / Wetenschap
Afkomst:
Nivel
Auteur:
Boer, D. de, Springvloet, L., Rolink, M., Bos, N., Jong, J. de, Friele, R.
Aantal pagina’s :
25
Verschijningsdatum:
11 juni 2020
Samenvatting:

In de Transparantiemonitor wordt jaarlijks onderzocht hoe transparantie in de zorg zich ontwikkelt en wat dat oplevert. Hiertoe worden meningen en ervaringen van patiënten en artsen in kaart gebracht en vinden verschillende casestudies plaats. Deze activiteiten worden gepubliceerd in deelrapporten. Dit rapport schetst de belangrijkste bevindingen van deze deelrapporten.

Uit de monitor blijkt dat de invulling van het begrip transparantie is verbreed van een focus op de kwaliteit van zorg op het niveau van zorgaanbieders en zorgverleners naar informatie over aandoeningen en behandelingen. De resultaten uit de vragenlijstmeting onder burgers tonen dit aan. En uit de vragenlijstmeting onder artsen blijkt dat onder hen veel meer draagvlak bestaat voor het openbaar maken van dit soort informatie, vergeleken met informatie over de kwaliteit van zorgaanbieders en zorgverleners.

Daarnaast lijkt de rol van (uitkomst)informatie en transparantie verder uitgewerkt voor de medisch specialistische zorg dan voor de huisartsenzorg. Ook wordt duidelijk uit de vragenlijstmeting onder artsen dat medisch specialisten over het algemeen meer dan huisartsen open lijken te staan voor de verschillende manieren waarop invulling wordt gegeven aan transparantie.

Tegelijkertijd heeft transparantie over aandoeningen en behandelingen juist vanuit de huisartsenzorg een enorme impuls gekregen middels Thuisarts.nl. Deze observaties roepen de vraag op welke vormen van transparantie goed passen in de huisartsenzorg en of dat (op termijn) dezelfde vormen zijn als in de medisch-specialistische zorg.

Dit jaar is verdiepend onderzoek gedaan naar de thema’s keuzehulpen en gezondheidsvaardigheden. Zo’n 10 jaar geleden waren er amper keuzehulpen beschikbaar voor het ondersteunen van gezamenlijke besluitvorming tussen arts en patiënt over behandelopties. Sinds een jaar of vijf zijn er commerciële bedrijven die zich specifiek richten op de ontwikkeling en implementatie van keuzehulpen, en verreweg de meeste ontwikkeling heeft de afgelopen paar jaar plaatsgevonden.

Toch heeft nog lang niet iedereen vertrouwen in keuzehulpen. Soms heeft dit te maken met de commerciële leveranciers, maar het kan ook gaan om vertrouwen in de validiteit of het nut van die keuzehulpen. Ook hebben zorgverleners bedenkingen over welke consequenties het gebruik van keuzehulpen voor hen kan hebben, bijvoorbeeld als zorgverzekeraars eisen gaan stellen aan de toepassing van keuzehulpen, of als keuzehulpen leiden tot keuzes die financieel nadelig zijn. Niettemin zijn zorgverleners die keuzehulpen geïmplementeerd hebben positief over het resultaat en zijn patiëntenorganisaties en brancheorganisaties ook overtuigd van de waarde ervan.

Daarnaast is het thema gezondheidsvaardigheden relevant voor transparantie. Zo’n 30 procent van de bevolking heeft beperkte gezondheidsvaardigheden en dus veel moeite met het vinden en gebruiken van informatie over gezondheidszorg. De inzichten uit de monitor van dit jaar suggereren dat er meer perspectief is voor het bereiken van mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden met informatie over aandoeningen en behandelingen, dan met informatie over de kwaliteit van zorgaanbieders en zorgverleners.

Een belangrijke reden hiervoor is dat zorgverleners voor informatie over aandoeningen en behandelingen een belangrijke rol voor zichzelf zien als informatieverschaffer. Daarmee kunnen zij ook fungeren als schakel tussen mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden en bronnen die zij op eigen initiatief niet zouden vinden en gebruiken zoals Thuisarts.nl. Voor informatie over de kwaliteit van zorgaanbieders en zorgverleners ligt dit veel minder voor de hand. Artsen doen bijvoorbeeld vrijwel niets met ZorgkaartNederland en verwijzen hun patiënten ook niet naar de resultaten van klinische registraties.

Dit sluit aan bij de vaststelling dat zorgverleners en zorgaanbieders vooral bezig zijn met leren en verbeteren en het informeren van patiënten over aandoeningen en behandelingen, terwijl transparantie oorspronkelijk gericht was op informatie over de kwaliteit van zorgaanbieders en zorgverleners. Partijen als patiëntenorganisaties, overheid en zorgverzekeraars vinden die informatie over kwaliteit van zorgverleners en zorgaanbieders echter nog wel heel belangrijk en vragen daar ook aandacht voor in hoofdlijnenakkoorden.

Een interessante vraag voor de toekomst is in hoeverre deze ontwikkelingen zich voortzetten en in hoeverre het lukt om de uitkomstinformatie die nu wordt ontwikkeld hier ook voor te benutten. Daarnaast is het de vraag of en hoe transparantie in de huisartsenzorg toeneemt. Volgende edities van de Transparantiemonitor zullen daar uitsluitsel over moeten geven.

Geef uw reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.