Verkiezingsdebat mist inhoud en diepgang

Het debat tussen Kamerleden van de SP, GroenLinks, CDA, PvdA en VVD dat de patiëntenorganisaties op 16 januari hebben georganiseerd in de Jaarbeurs, miste diepgang. Een persoonlijke observatie van een van de verkiezingsdebatten.
Geld_iStock_450.jpg
Foto: iStock

Artsen roepen politici op tot eerlijkheid. Dat was de strekking van het manifest dat de artsen van Het Roer Moet Om vorige week deden. Invloedrijke bestuurders en wetenschappers ondertekenden het. Zou de oproep de politici hebben bereikt? Nieuwsgierig bezocht ik op maandag 16 januari het verkiezingsdebat dat de patiëntenorganisaties hadden georganiseerd in de Jaarbeurs. Kamerleden van VVD, PvdA, CDA, GroenLinks en SP kruisten met elkaar de degens. D66 was op het laatste moment verhinderd, de PVV en 50PLUS hadden niet gereageerd op de uitnodiging van de patiëntenorganisaties.

Oproep tot eerlijkheid
De oproep tot eerlijkheid van de artsen is volgens mij nog niet helemaal doorgedrongen tot de politici. Zorg lijkt gratis en de bomen lijken tot in de hemel te groeien. Eigen risico afschaffen of verlagen? Alleen de VVD wil er niet op voorhand aan. Verder willen alle partijen het afschaffen of verlagen. Het CPB, waar slimme mensen werken, heeft voorgerekend dat aan afschaffing een prijskaartje hangt van 4,5 miljard euro. Hoe wordt de afschaffing gefinancierd? De linkse partijen willen hiervoor de belastingen  verhogen, vooral voor de rijkere mensen. Maar met hoeveel?

Eigen risico
Waarvoor het eigen risico ook alweer in het leven was geroepen, kwam in het debat nauwelijks ter sprake. Dat was, behalve als remgeld, om te zorgen voor een beetje solidariteit tussen jongere en oudere generaties. Een modaal gezin is een kwart van zijn inkomen kwijt aan zorgpremies, becijferde het CPB enkele jaren geleden. Een kwart, dat is niet niks. De werkelijke zorgkosten worden vooral opgehoest door jonge gezonde mensen, die weinig zorg consumeren. Als de kloof tussen de mensen die betalen voor zorg en de mensen die de zorg consumeren verder stijgt, komt de solidariteit verder onder druk, waarschuwen de onderzoekers van het CPB. Judith Tielen, op lijst 38 van de VVD, vroeg er even aandacht voor, maar dat sneeuwde onder in het debat.

Te weinig diepgang
Dat het debat weinig diepgang kreeg, valt niet alleen de Tweede-Kamerleden aan te rekenen. De organisatie gaf de politici slechts één minuut spreektijd per stelling, waarna maximaal vijf minuten discussie volgde. Per stelling wisselden de Kamerleden nog van positie. Twee van hen zaten in de rol van toehoorder en mochten na afloop kort commentaar geven. De drie stellingen waren inhoudelijk wel goed gekozen: hoe gaat u zorgen voor meer maatwerk, hoever moet de invloed van patiënten gaan op de zorg en hoe wilt u de eigen betalingen aanpakken. Maar de inleidende filmpjes met patiëntenverhalen voegden weinig toe en beperkten de ruimte voor diepgang korter. ‘Zo krijgen we nooit een inhoudelijk debat’, verzuchtte een man in een rolstoel.

Stapeling eigen betalingen
Het is wonderlijk dat het afschaffen van het eigen risico zo veel aandacht krijgt. De problematiek van de stapeling van eigen betalingen, waar de patiëntenorganisaties terecht aandacht voor vragen, is veel groter. Mensen met een chronische aandoening hebben in de wettelijke regimes van de Wmo en Wlz te maken met forse eigen betalingen. Door de stapeling van eigen bijdragen kan de rekening die mensen uit eigen zak moeten betalen oplopen tot ruim 6.000 euro’s per jaar. Die rekening komt vooral bij mensen met een middeninkomen. Daarmee vergeleken is 335 euro van het eigen risico een schijntje. GroenLinks en CDA willen de eigen betalingen maximeren. GroenLinks wil ook dat gemeenten een miljard euro extra krijgen. VVD en PvdA willen eerst het onderzoek afwachten van VWS dat de problematiek van de eigen gestapelde eigen betalingen in kaart brengt. SP vindt dat iedereen die zorg nodig heeft dat sowieso moet krijgen. ‘Daar zijn we rijk genoeg voor’, zei SP-Kamerlid Renske Leijten. ‘Als we de belastingen met vijf miljard kunnen verlagen, is er genoeg geld.’ Van de SP mag je dat geluid verwachten. De SP dringt de andere linkse partijen in het defensief. Het wachten is op een duidelijk antwoord van de andere partijen. En een opzet waarin politici de ruimte krijgen om te vertellen waar ze echt voor staan.

1 REACTIE

  1. Het is jammer voortdurend te moeten lezen dat ouderen, in tegenstelling tot jongeren, alleen maar zorg consumeren. Men doet het keer op keer voorkomen dat jongeren voor ouderen betalen. Er wordt hiermee een beeld geschapen dat m.i. niet juist is. Het zou goed zijn als hier eens gedegen onderzoek naar gedaan zou worden. Sowieso zou het handig zijn om niet zo maar wat te roepen maar om eens te onderzoeken waar het zorggeld heen gaat. Wat dacht u van het geschraap in de zorg. Exorbitant hoge salarissen voor bestuurders; vluchtelingen die gratis en voor niets gebruik maken van de gezondheidszorg; mensen die geen premie betalen; verspilling in de zorg door allerlei bizarre maatregelen om de controledrang van overheden te bevredigen. Miljoenen die door gemeenten anders besteed worden dan aan de zorg. En dan 'de jongeren'. Hoeveel procent van de jongeren maakt gebruik van de gezondheidszorg. Ik zie heel vaak jongeren die jaren lopen te dokteren en ouderen die zich kapot werken en dan 'gewoon omvallen'.
    De opvatting dat ouderen souperen en jongeren betalen is een beeld dat neergezet wordt en polariserend werkt.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.