Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Kliniekwoningen in het groen

Het appartementencomplex Moermontstede van GGZ Westelijk Noord-Brabant is een soort ‘aanleunkliniek’ aan de rand van het instellingsterrein. Chronische psychiatrische patiënten die te ziek zijn om zelfstandig of in een beschermde woongroep te wonen, kunnen hier in een eigen woning langdurig verblijven. Nederland telt nog een paar van dit soort voorzieningen.

GGz Oost-Brabant heeft woningen aan de rand van de instellingsterreinen Coudewater in Rosmalen en Huize Padua in Boekel. Er staan respectievelijk 13 en 25 woningen. In Rosmalen wil de organisatie er binnenkort dertig bij bouwen en op langere termijn nog twee- à driehonderd. In Boekel plant ze ook nog 34 woningen.
Jan Smits, hoofd zorg: “We hadden in Boekel al eerder groepswoningen aan de rand van het terrein, maar wij merkten dat er steeds meer behoefte was aan individuele woningen. Daarom hebben we een voormalige afdeling verbouwd tot appartementen. Mensen hebben er hun eigen voordeur. Er wonen chronische patiënten van wie je op het eerste gezicht zou zeggen: ‘Dat redden ze nooit.’ Dat is heel erg meegevallen.
Wij zien in Boekel de cirkelgang: in de jaren zeventig gingen patiënten allemaal de wijken in, een deel van hen keert nu terug naar het instellingsterrein. Deze woningen zijn voor hen een uitstekende tussenvoorziening. Sommigen zeggen: ‘Sinds ik terug ben, leef ik weer.’ Er zijn grenzen aan de vermaatschappelijking, daar zijn wij werkenderwijs van overtuigd geraakt. Best een aantal mensen zit in de wijk te verpieteren, omdat ze zelf weinig mogelijkheden hebben om contacten te leggen. Waarom er niet zoveel van dit soort voorzieningen zijn? Ik heb het idee dat veel ggz-organisaties iets te voortvarend zijn geweest in het afstoten van hun terreinen. Daardoor hebben ze niet de mogelijkheid om dit te doen. Wij mogen ons gelukkig prijzen dat we nog twee terreinen hebben.”

ParnassiaBavoGroep heeft honderdveertig appartementen op het voormalige terrein Bloemendaal in Monster. Er zijn plannen voor nog 63 woningen. Gerrit Jan Hoogeland, directeur Parnassia Wonen: “Mensen wonen er redelijk beschermd, maar hebben toch hun eigen bedoeninkje. Als ze het toch even niet redden, kunnen ze heel makkelijk bijvoorbeeld twee weken naar een gesloten afdeling. Ze bepalen van tevoren op welke afdeling ze in zo’n geval tijdelijk opgenomen willen worden.
Dit soort woningen moet ook in de stad mogelijk zijn. Wij zijn bezig op een A-locatie in Scheveningen een pand neer te zetten voor 29 mensen uit dezelfde doelgroep. Ook daar moet het gebouw bescherming geven en zo in elkaar zitten dat bewoners op elkaar kunnen terugvallen. Er komt begeleiding vanuit de regionale instelling voor beschermd wonen, psychiaters komen langs. Instellingsterreinen zijn misschien wel geschikter voor patiënten die wat minder stabiel zijn en wat minder onrust aankunnen. Aan de andere kant zijn er ook mensen die niet meer op ‘het terrein van het gekkenhuis’ willen wonen.”

De stichting Rijnmondse Hofjes is een initiatief van onder andere ParnassiaBavoGroep, Delta en Pameijer samen met woningcorporaties en patiëntenorganisatie Basisberaad. Het doel is hofjes te bouwen waar patiënten veilig kunnen wonen. De stichting zoekt daarvoor locaties en probeert gemeenten, corporaties en zorgorganisaties er warm voor te maken.
De oplevering van de eerste 25 woningen in Hellevoetsluis staat voor eind volgend jaar op de rol. Verder zijn er plannen voor woningen op voormalige instellingsterreinen van ParnassiaBavogroep in Noordwijkerhout en in Castricum. Het streven is de komende jaren vijfhonderd woningen te laten verrijzen.
Projectleider Jeen Woudwijk: “Wat ik probeer duidelijk te maken aan gemeenten en corporaties is dat het gaat om nette tweekamerwoningen met een heel gewone plattegrond. Als je aanklopt voor zorgwoningen, denkt men dat het iets heel bijzonders moet zijn en die beeldvorming kan heel vertragend werken. Een plan van ons in Vlaardingen is aangelopen tegen een bezwaar vanuit de gemeente, na een wisseling in het gemeentebestuur.
Ons concept heeft drie uitgangspunten: een eigen woning die de bewoner huurt of koopt; geborgenheid; en veiligheid. Er moet 24 uur iemand beschikbaar zijn die langskomt, in de gaten houdt of het goed gaat, en waar de bewoners terechtkunnen met vragen. Je zou het concept ook in bestaande woningen kunnen realiseren. Bijvoorbeeld een portiekflat van tien woningen met een gesloten opgang. Of je kunt een oude fabrieksloods omtoveren tot een hofje.”

Met dank aan Gijs Francken van de Stichting Huisjes.

Administrator

Gerelateerde tags

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden