Steeds vaker blijkt de hulpmiddelenketen een logische en effectieve plek om te starten met duurzame verandering. Omdat hulpmiddelen de hele route doorlopen, van productie en inzet tot onderhoud en retour, werkt elke verbetering direct door in CO₂‑reductie. Minder verbruik van grondstoffen, minder transport en een efficiëntere keten zijn tastbare stappen die de beweging naar circulariteit versnellen, zonder ingrijpende organisatorische veranderingen.

Een hulpmiddel dat meerdere levens krijgt

Refurbishing is een volledig en zorgvuldig proces waarin hulpmiddelen opnieuw worden opgebouwd onder verantwoordelijkheid van de fabrikant. Veilig, gecontroleerd en volledig volgens de richtlijn van de Medical Device Regulation (MDR). Bij HartingBank zien collega’s dagelijks hoe circulariteit in de praktijk werkt. Een bed wordt zo lang mogelijk herverstrekt, mits veiligheid en kwaliteit gewaarborgd zijn. Pas wanneer een bed technisch is afgeschreven, gaat het retour naar de fabrikant. Daar wordt het volledig opnieuw opgebouwd binnen een circulaire productielijn. Het bed krijgt een nieuw framenummer, voldoet aan de laatste eisen en gaat met dezelfde levensduurverwachting en garantie terug het veld in als een bed dat volledig uit nieuwe materialen is opgebouwd.

‘Je ziet het verschil niet, maar merkt het wel in de CO₂‑reductie,’ zegt Iris van Krugten, manager Strategie en Beleid. ‘Een remanufactured hulpmiddel is net zo veilig en betrouwbaar als een nieuw product.’ De waarde zit niet alleen in behoud van veiligheid en kwaliteit, maar in structurele winst voor de hele keten. Door hulpmiddelen een tweede of derde leven te geven, neemt de behoefte aan nieuw materiaal af en daarmee het gebruik van grondstoffen, energie en kosten. Circulariteit maakt de keten betrouwbaarder, toekomstbestendiger en duurzamer.

Meetbare klimaatwinst die telt in aanbestedingen

De impact van refurbishing is groot. Zeker bij hulpmiddelen die veel materiaal bevatten, zoals het aluminium in rolstoelen of motoren in verstelbare bedden. Onderzoek van partner Etac laat zien dat de circulaire re:vive‑rolstoel tot 50 procent CO₂‑uitstoot bespaart ten opzichte van een nieuw exemplaar. Bij bedden zien we hetzelfde beeld. Daarnaast levert circulariteit directe voordelen op:

• Minder afval. Door de A‑B‑C‑classificatie krijgt vrijwel elk onderdeel een nieuwe bestemming. Elk teruggestuurd hulpmiddel valt binnen een categorie: A is geschikt voor refurbishing, B krijgt elders een tweede leven en C wordt verantwoord gerecycled.
• Minder schaarste. Minder afhankelijkheid van de wereldwijde aanvoer van grondstoffen.

Door te werken met Product Category Rules (PCR’s) en Environmental Product Declarations (EPD’s), wordt de milieu-impact van hulpmiddelen meetbaar en vergelijkbaar. Dat maakt duurzame inkoop concreter en transparanter en relevant in audits en aanbestedingen.

Duurzaamheid als harde eis

Het Klimaatakkoord van Parijs vormt de basis voor verduurzaming binnen de zorg. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) maakt rapporteren over duurzaamheid bovendien verplicht voor grotere organisaties. We zien veel zorgorganisaties die een uitgebreid duurzaamheidsprogramma hebben. Zij hanteren de Milieuthermometer Zorg, als praktisch hulpmiddel op weg naar een klimaatneutrale en circulaire bedrijfsvoering. Het ambitieuze ESG-programma van HartingBank sluit naadloos aan bij deze doelstellingen en biedt mogelijkheden om instellingen te helpen in hun duurzaamheidsreis.

De hulpmiddelenketen ondersteunt zorgteams

Circulariteit is geen doel op zich. Het nodigt uit om opnieuw naar processen te kijken en hulpmiddelen slimmer en duurzamer in te zetten. Dat levert niet alleen milieuwinst op, maar ook meer rust, overzicht en voorspelbaarheid voor zorgteams. De voordelen zijn direct merkbaar:

• Minder nieuwe productie dankzij refurbished hulpmiddelen; dit beperkt grondstofgebruik en energieverbruik.
• Track & Trace maakt zichtbaar waar hulpmiddelen zijn en wat de onderhoudsstatus is: medewerkers winnen dagelijks tijd en onnodig transport vermindert.
• Duidelijke kwaliteitsstandaarden zorgen voor rust en voorspelbaarheid op de werkvloer.
• Slim preventief onderhoud voorkomt storingen en onverwachte kosten.

Door meer grip op het hulpmiddelenpark daalt de werkdruk en ontstaat ruimte voor betere zorg.

Duurzaamheid wordt overzichtelijk als je het samen aanpakt

Veel zorgorganisaties hebben geen behoefte aan extra dashboards. Ze willen vooral duidelijke, bruikbare gegevens. Door samen te werken in de hulpmiddelenketen ontstaat dat overzicht:

• HartingBank verzamelt de benodigde gegevens voor audits.
• Zorgorganisaties ontvangen een helder jaaroverzicht van hun milieu‑impact.
• CO₂-reductie en duurzaamheidswinst wordt inzichtelijk en vergelijkbaar.
• Samenwerken met een partner die aantoonbaar CO₂ reduceert in de hele keten levert direct resultaat op.

De toekomst van hulpmiddelenzorg is circulair

De zorg hoeft niet te wachten op grote systeemveranderingen. Circulariteit bewijst dat verduurzaming nu al werkt, precies op die plekken waar de impact het grootst is. Het verlaagt de CO₂‑uitstoot, vermindert afval en versterkt de beschikbaarheid van hulpmiddelen. Dat maakt de beweging richting een circulaire hulpmiddelenzorg onomkeerbaar.

Met 187 jaar ervaring en de kracht van het Medux-netwerk versnelt HartingBank deze ontwikkeling. Door kennis te delen, processen te optimaliseren en hulpmiddelen slimmer in te zetten, ontstaat een schonere, efficiëntere en toekomstbestendige keten. Samen werken we aan een zorgsector waarin circulariteit de nieuwe standaard is.

Lees verder hoe circulaire hulpmiddelen bijdragen aan de Green Deal Duurzame Zorg-doelen.