‘Geneesmiddelen zijn meestal te goedkoop’

De hoge en snel stijgende prijzen van nieuwe innovatieve geneesmiddelen wekken veel maatschappelijke verontwaardiging op. Wim Groot en Henriette Maassen van den Brink vragen aandacht voor de prijs van generieke geneesmiddelen. Die zijn te goedkoop.  

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

Niet alleen in ons land wordt getracht de prijzen van innovatieve geneesmiddelen te beteugelen, ook president Trump wil hier iets aan doen. Trump denkt dat als Europese landen wat meer zouden betalen, patiënten in de VS goedkoper uit zullen zijn. De Amerikaanse minister van volksgezondheid Alex M. Azar II verklaarde onlangs dat “de Amerikaanse oudere en patiënt te lang is gevraagd om meer te betalen dan nodig is voor geneesmiddelen om de socialistische systemen in Europa te subsidiëren. Het wordt tijd dat er een einde komt aan het stutten van het socialisme in Europa door patiënten in Amerika”, aldus Alex M. Azar II (Trumps’ efforts to rein in drug prices face setbacks, New York Times, 11 juli 2019).

Vergoedingslimieten

Verrassend genoeg is de regering Trump van plan een van de middelen die de ‘socialistische systemen’ in Europa hanteren om de prijzen van geneesmiddelen te beteugelen over te nemen. Minister Azar heeft aangekondigd dat het voor sommige geneesmiddelen vergoedingslimieten wil invoeren. Deze maximumprijzen zouden gebaseerd worden op de vergoedingslimieten in Europese landen.

Wat de beleidsvoornemens van de regering Trump vooral aantonen, is hoe moeilijk het  zelfs voor een groot en machtig land als de VS is om de prijzen van dure geneesmiddelen omlaag te krijgen. Het geeft ook aan dat we geen hoge verwachtingen moeten hebben over de uitkomsten van de pogingen van minister Bruins van Medische Zorg om de geneesmiddelenprijzen omlaag te brengen.

Lage prijzen

Omdat we vinden dat de prijzen van nieuwe medicijnen te hoog zijn, doen we er alles aan om de kosten te drukken. De hoge prijs van innovatieve geneesmiddelen is vrijwel nooit een obstakel om effectieve middelen beschikbaar te stellen aan patiënten. De prijzen van generieke geneesmiddelen zijn echter zo laag dat dit een risico vormt voor de volksgezondheid. Lage prijzen leiden tot leverings- en kwaliteitsproblemen.

Kopje koffie

Meer dan driekwart van alle geneesmiddelen die de openbare apotheek verstrekt, zijn generieke geneesmiddelen. De gemiddelde prijs van een generiek middel is €2,66 per maand. Behandeling met een generiek geneesmiddel kost gemiddeld minder dan de prijs van een kopje koffie. De afgelopen decennia is het aandeel generieke geneesmiddelen in de totale farmaceutische zorg toegenomen en de prijs van generieke geneesmiddelen gedaald.

In verhouding tot andere Europese is bij ons het aandeel van duurdere merkgeneesmiddelen in het totaal aan voorgeschreven geneesmiddelen bovendien klein. Hierdoor zijn de uitgaven aan geneesmiddelen per hoofd van de bevolking in Nederland vergeleken met andere Europese landen laag.

Groot gebruik risicovol

Maar het grote gebruik van goedkope generieke geneesmiddelen is risicovol. Door onze verkeerde perceptie van ‘hoge’ prijzen krijgt het verlagen van de kosten veel aandacht. Het aanhouden van kleine voorraden is één manier om de kosten te drukken. De lage voorraden hebben echter als nadeel dat als er leveringsproblemen zijn. Er ontstaan hierdoor al snel geneesmiddelentekorten. Dit gold dit jaar bijvoorbeeld voor een specifieke anticonceptiepil die een tijdlang moeilijk te verkrijgen was. Ook bloeddrukverlagende middelen worden moeizaam of op rantsoen verstrekt.

Productie verplaatsen

Een andere manier om de kosten te drukken, is de productie van geneesmiddelen naar lage lonenlanden te verplaatsen. De afgelopen twintig jaar is veel van de productie van generieke geneesmiddelen en hun grondstoffen verplaatst naar India en China. Dit brengt twee problemen met zich mee. Ten eerste is de productieonzekerheid in landen als India en China relatief groot. Dit leidt tot bovengenoemde leveringsproblemen en geneesmiddelentekorten.

Onzekerheid over kwaliteit

Een ernstiger probleem is dat er onzekerheid is over de kwaliteit van geneesmiddelen die in India en China worden geproduceerd. Catherine Eban vertelt in haar onlangs verschenen boek ‘Bottle of Lies: The Inside Story of the Generic Drug Boom’ huiveringwekkendeverhalen over de gebrekkige kwaliteit van generieke geneesmiddelen die het bedrijf Ranbaxy in India produceert.

Zo moest Ranbaxy een partij atorvastitine uit de handel nemen nadat er glassplinters in het medicijn waren gevonden. Bij andere incidenten zijn  een menselijke haar en olievlekken in medicijnen gevonden. Ook was er twijfel of medicijnen wel de aangegeven hoeveelheid werkzame stof bevatten.

Gevaar voor volksgezondheid

De aandacht voor de hoge prijzen van innovatieve geneesmiddelen ontneemt het zicht op een belangrijker probleem namelijk dat de prijzen van de meeste generieke geneesmiddelen niet te hoog maar te laag zijn Als het om geneesmiddelen gaat willen we voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Voor nieuwe innovatieve geneesmiddelen is dat niet realistisch, voor veel generieke geneesmiddelen vormt de lage prijs  een  gevaar voor de volksgezondheid.

Wim Groot is hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit Maastricht, Henriette Maassen van den Brink is hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam

 

1 REACTIE

  1. De hoofdverantwoordelijk van de veel te lage prijzen is de minister op vws zelf. Hel lijkt me dat Groot en journalist Zweers toch even in een klasje gestopt mogen worden hoe het werkelijk zit. Of ze weten het en zwijgen net zo hard of ze hebben er geen enkel zicht op..

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.