Opschaling e-health lastig vanwege regie overheid en vragen over financiering

Kleinschalige pilotprojecten op het gebied van e-health zijn vaak succesvol. Maar opschaling is lastig, onder meer vanwege de vereiste regierol van overheden en vanwege de financiële consequenties voor zorgverleners. Dat blijkt uit een eindrapportage van het programma ACT@Scale.  

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
ACT@Scale
© wladimir1804 / stock.adobe.com

Het programma ACT@Scale heeft drie jaar geduurd en is uitgevoerd onder regie van Philips. ACT@Scale onderzocht veertien e-healthprojecten in zes Europese regio’s. Deze programma’s zijn gericht op chronisch zieken en ouderen. De eindrapportage is recent gepubliceerd in de vorm van een handboek.
Om de opschaling tot een succes te maken, is intensieve samenwerking tussen alle stakeholders noodzakelijk, aldus de eindreportage. Het gaat daarbij om een actieve (regionale) overheid, die de voorwaarden schept voor opschaling, zoals de beschikbaarheid van de juiste standaarden.

Inzet zorgverleners

Ook is de inzet nodig van de betrokken zorgverleners. Zijn zijn in de praktijk vaak huiverachtig om grootschalige e-health te ondersteunen. Hierbij spelen de financiën een rol, aldus de eindevaluatie van ACT@Scale. In de opstartfase is sprake van incidentele vergoedingen, bijvoorbeeld in de vorm van een subsidie. Maar bij de opschaling ontbreekt dikwijls een betaaltitel voor de vergoeding van de nieuwe digitale zorg. Dit terwijl de betrokken zorgverleners er wel inspanningen voor leveren.

UMCG en ACT@Scale

Voor Nederland neemt het UMCG deel aan ACT@Scale. Het gaat hierbij om een telezorgprogramma voor patiënten met astma en COPD. Doel van deelname aan ACT@Scale van dit programma was om het uit te breiden naar andere regio’s. Ook streefden de onderzoekers van het UMCG naar het ontwikkelen van een duurzaam businessmodel voor de verdere opschaling.
Tot nu zijn er wat dat betreft echter weinig vorderingen gemaakt. Het aantal deelnemers aan het programma steeg weliswaar licht, van 17.000 naar 19.500. Maar van echte opschaling was volgens de eindevaluatie van ACT@Scale geen sprake. Belemmeringen bleken onder meer de registratie en verwerking van data en de beschikbaarheid van voldoende zorgverleners.

Ontbreken standaarden

Een van de problemen bij opschaling van e-healthprojecten, is dat Europese en zelfs landelijke standaarden ontbreken. ‘Dit vraagt om een pragmatische aanpak,’ aldus de samenstellers van de eindevaluatie van ACT@Scale.
Dit sluit aan bij een in Nederland spelende discussie over de uitwisseling van medische gegevens. Minister Bruins wil na jaren van onduidelijkheid op dit vlak een wettelijke verplichting om patiëntgegevens op een eenduidige manier uit te wisselen. Niet langer wordt de digitalisering van de zorg overgelaten aan de zorgverleners zelf en hun belangenorganisaties. De overheid neemt nu de regie.

Positief over plannen

Vertegenwoordigers van belangenorganisaties in de zorg reageerden positief op de plannen van de minister. ‘De wettelijke verplichting is een stevige zet en de minister brengt focus in wat op dit moment moet gebeuren bij zowel zorgorganisaties als ict-leveranciers,’ zei Maarten van Rixtel bijvoorbeeld tegen Zorgvisie. Als voorzitter van de ActiZ-commissie Informatisering is hij nauw betrokken bij de digitalisering van zijn sector.
Ook andere vertegenwoordigers van belangenorganisaties reageerden tevreden. Corine Bakker van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), noemde de plannen van Bruins bijvoorbeeld ‘verstandig’.

Wet op het landelijk epd

Met zijn stap kan Bruins volgens betrokkenen een einde maken aan een volgens velen onbevredigende situatie die nu al bijna acht jaar duurt. In 2011 sneuvelde de Wet op het landelijk epd in de Eerste Kamer, nadat het niet was gelukt de senatoren ervan te overtuigen dat de privacy in de wet voldoende was geborgd.
‘Sindsdien wordt het beleid van het ministerie gekenmerkt door een steeds grotere terughoudendheid,’ zegt Hylke Kingma van adviesbureau KPMG hierover eerder in Zorgvisie ict magazine. ‘VWS heeft het initiatief aan het veld overgelaten, overigens wel met financiële steun van het Rijk. Zo ontstond gaandeweg de lappen-deken aan programma’s zoals we die nu kennen.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.