Hoe te reageren op aankomende bezuinigingen? Anticiperen natuurlijk, want je kunt je maar beter voorbereiden op wat komen gaat. Maar wat de de umc’s de afgelopen weken lieten zien, zag er meer uit als op de rug op de grond gaan liggen met de pootjes omhoog, dan op anticiperen. Anticiperen kan namelijk ook zijn: niet meteen meebewegen, het gesprek aangaan en ondertussen alles op alles zetten om het ergste te voorkomen.

Reden voor onze poll met de stelling: ‘Wacht de formatie af voor je gaat rekenen met miljardenbezuinigingen’.  We kregen 18 reacties, waarvan 11 het eens waren met de stelling. Zeven respondenten waren het oneens.

Wantrouwen

“Door akkoord te gaan met bezuinigingen en ze niet iedere stap van de weg te bevechten, geven wij de indruk dat wij hier achter staan”, zegt een manager in de ggz die aangeeft het eens te zijn met de stelling. “Dit is onrechtvaardigheid richting onze bewoners, cliënten en patiënten.”

Een ziekenhuis-ceo ziet de verwachte bezuinigingen als een aberratie van het zorgstelsel en maakt zich vooral zorgen over de zorgprofessional: “…Stop met de huidige wijze van proberen te bezuinigen. Die is gebaseerd op wantrouwen in zorgprofessionals, controles, sancties, niet altijd veel zeggende kwaliteitssystemen etc. etc. Wellicht is een fundamentele herziening van de marktwerking noodzakelijk waarbij zorgverzekeraars geen politieagent, rechter en jury tegelijkertijd zijn.”

Kaasschaaf-methode

Een adviseur ziet het allemaal een stuk minder dramatisch en wil benadrukken dat het niet om echte bezuinigingen gaat, maar om het beteugelen van uitgavengroei. “Dat is echt iets anders dan bezuinigen.” Evengoed vindt hij het huidige meebewegen in de zorg geen goed idee.

In het oneens-kamp vindt een SEH-arts dat door al in vroeg stadium mee te denken over bezuinigingen, je kunt voorkomen dat de kaasschaaf-methode gebruikt gaat worden. “Die heeft meer werkdruk en vaak ook meer zorg zonder gezondheidswinst als gevolg. Zie bijvoorbeeld de uitwerking van de zorgcoördinatiecentra. Terwijl er ook kan worden ingezet op een win-win situatie door een meer effectief zorgproces, bijvoorbeeld door zorg te voorkomen. En dan heeft de maatschappij er ook nog baat bij.”

Muur

Logischerwijs hebben de oneens-respondenten de minste moeite met de verwachte bezuinigingsplannen. Zo ook een beleidsadviseur uit de ouderenzorg: “Rekenen, of anders gezegd, nadenken over bezuinigingen moet altijd actueel zijn. We geven te makkelijk teveel uit. Zorg kan nog steeds efficiënter. en de grootste besparing kunnen we realiseren door in te zetten op preventie, reablement en gezond leven.”

Tot slot een ziekenhuisdirecteur, die het ook oneens is met onze stelling dat al te gretig meebewegen niet slim is: We rijden af op een muur qua kosten. (…) Daarbij komt dat de zorg veel meer en beter kan samenwerken. Nu heeft iedereen t over ‘mijn patiënt’ in plaats van ‘onze patiënt’. Veel meer proces centraal in plaats van patiënten centraal. Ik heb diverse concepten ontwikkeld en geïmplementeerd. Het kan echt efficiënter.”