Capaciteitsplan 2019: meer jonge artsen nodig

Om aan de zorgvraag te kunnen voldoen, is het nodig om iets meer medisch specialisten op te leiden dan het Capaciteitsplan meldde in 2016. Het Capaciteitsorgaan adviseert in het rapport ‘Capaciteitsplan 2020-2023 Deelrapport 1’ minister Bruins van VWS om dit jaar 1182 artsen op te leiden.
Artsen in opleiding
Foto: Sturti/Getty Images/iStock

In het vorige Capaciteitsrapport, verschenen in 2016, lag het aantal benodigde artsen in opleiding nog 15 procent lager. De zorgvraag in Nederland stijgt naar verwachting met 10 procent, wat tot dit advies van het Capaciteitsorgaan heeft geleid.

Verschillen tussen specialismen

Hoewel over het algemeen meer instroom in de opleidingen nodig is om de stijgende zorgvraag aan te kunnen, verschilt dit sterk per medisch specialisme. Zo voorspelt het Capaciteitsorgaan op basis van geografische ontwikkelingen dat in het jaar 2029, 36,1 procent extra capaciteit binnen de geriatrie nodig zal zijn ten opzichte van 2019. Deze forse stijging houdt vanzelfsprekend verband met

0
244

Wilt u onbeperkt toegang tot de Zorgvisie Rapporten?

De Zorgvisie rapporten zijn exclusief voor onze Zorgvisie Compleet abonnees. Wilt u ook alle rapporten kunnen lezen? Meld u aan voor een Zorgvisie Compleet abonnement.

Heeft u al een Zorgvisie Compleet abonnement? Log dan hier in

Rapport informatie

Rapport naam:
Capaciteitsplan 2020-2023 Deelrapport 1
Sector:
Ziekenhuis
Soort:
Onderzoek / Wetenschap
Afkomst:
Capaciteitsorgaan
Auteur:
Stichting Capaciteitsorgaan voor Medische en Tandheelkundige Vervolgopleidingen
Aantal pagina’s:
122
Verschijningsdatum:
1 maart 2019
Link naar rapport:
Capaciteitsplan 2019
Samenvatting:

Om een evenwicht te bereiken tussen de vraag naar en het aanbod van medisch specialisten is het nodig om meer op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseerde in het vorige Capaciteitsplan uit 2016. Dit is gebaseerd op de voorkeursvariant van de Kamer Medisch Specialisten, de zogenoemde ‘Arbeidstijdvariant’. Deze variant neemt alle beleidsrijke parameters mee, ook de verwachte ontwikkelingen op het gebied van arbeidstijden. Alle gevraagde experts onderkennen dat voor de komende ramingsperiode de ontwikkeling van de arbeidstijden voor onzekerheid en variatie zorgen in de raming van het aantal benodigde medisch specialisten. De arbeidstijden voor medisch specialisten gaan namelijk flink veranderen. Om de arbeidsmarkt daarop voor te bereiden is het nodig meer medisch specialisten op te leiden.

Bepalende factoren in dit advies

Het aanbod van medisch specialisten is gegroeid. Om dit aanbod op peil te houden is meer instroom in de opleidingen nodig. Aan de andere kant werkt de dalende uitstroom uit het vak juist dempend op de benodigde instroom in de opleidingen. De komende jaren zal de uitstroom afnemen, mede als gevolg van de stijgende pensioenleeftijd. Maar ook als gevolg van de toenemende instroom vanuit de opleiding verjongt de groep medisch specialisten. Hierdoor neemt de uitstroom voor vrouwen in het bijzonder, ten opzichte van het vorige Capaciteitsplan, fors af.

De zorgvraag stijgt nog steeds vanwege de vergrijzing. Hierdoor groeit de vraag de komende tien jaar tijd met 10 procent. Sociaal-culturele factoren, zoals de toenemende mondigheid van patiënten en shared decision making, zorgen eveneens voor een groeiende zorgvraag. Deze sociaal-culturele factoren leiden tot een gemiddelde groei van 7 procent in 10 jaar tijd. De verwachte vakinhoudelijke en technische ontwikkelingen, zoals therapie op maat, zijn eveneens stijgende: 3,5 procent in tien jaar tijd. Deze ontwikkelingen groeien nog steeds, hoewel iets minder sterk dan in voorgaande ramingen werd aangenomen.

Op het gebied van het werkproces verwacht het Capaciteitsorgaan dat er nog wel efficiëntieslagen te behalen zijn, maar minder dan in voorgaande ramingen werd aangenomen. Zo gaat het Capaciteitsorgaan er nog steeds van uit dat de registratiedruk minder wordt, maar dit levert minder efficiëntie op dan voorheen werd geraamd. Zowel horizontale als verticale taakherschikking zijn nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van de vorige raming. Vooral de horizontale substitutie naar de eerste lijn is volgens de experts beperkt mogelijk. Dit komt door de hoge werkdruk en toenemende zorgvraag binnen de eerste lijn. De verticale substitutie is een negatieve waarde: taken worden dus van medisch specialisten naar lager opgeleiden herschikt. Een belangrijke bijdrage aan de stijging van de vraag naar medisch specialisten is de ‘arbeidstijdverandering’. De ingevulde waarden zijn fors hoger dan in het vorige Capaciteitsplan. Om de arbeidsmarkt op de veranderende arbeidstijden van medisch specialisten voor te bereiden is het daarom nodig meer mensen op te leiden.

De groei van de medisch specialistische zorg als gevolg van alle bovengenoemde ontwikkelingen, kan enigszins beperkt worden door de politieke en financiële mogelijkheden. Deze beperking is dan ook meegenomen in de parameterwaarden. Daarnaast lijkt de landelijke arbeidsmarkt voor medisch specialisten in algemene zin minder krap te zijn. Zo kan de dalende vacaturegraad duiden op een kleiner budget om mensen aan te stellen. Het kan ook betekenen dat een balans op de arbeidsmarkt steeds naderbij komt. Daarnaast steeg in de periode 2011-2016 de uitstroom van het aantal medisch specialisten naar het buitenland. Met name de komende twee  jaren vindt er nog een forse instroom in de specialistenregisters plaats door de hoge instroom in de opleidingen in de periode 2012-2015. Het Capaciteitsorgaan monitort al deze ontwikkelingen de komende jaren nauwlettend.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.