Ziekenhuizen willen ander toezicht op infectiepreventie

Infectiepreventie in de ziekenhuizen heeft dankzij de formele aanpak van IGJ de afgelopen vijf jaar meer prioriteit gekregen. Het wordt nu tijd voor meer eigen verantwoordelijkheid. Dat staat in een rapport dat Nivel in opdracht van IGJ opstelde.
Bacterie.jpg

In 2013 stelde de inspectie vast dat de keten van infectiepreventie in de meeste ziekenhuizen zwakke schakels kende, waardoor de patiëntveiligheid gevaar liep. Daarna heeft de inspectie expliciet toezicht gehouden op de praktijk van infectiepreventie door nog twee inspectierondes te houden; in 2015 en in 2017. Nu heeft IGJ het effect van deze interventies laten onderzoeken door Nivel en blijkt de situatie aanzienlijk verbeterd. De verbeteringen zijn volgens de onderzoekers een rechtstreeks gevolg van het optreden van de inspectie. Door de nadrukkelijke aandacht van de inspecteurs voor infectiepreventie, heeft het onderwerp meer prioriteit gekregen.

Verouderd toetsingskader

Niettemin is het toetsingskader

0
463

Wilt u onbeperkt toegang tot de Zorgvisie Rapporten?

De Zorgvisie rapporten zijn exclusief voor onze Zorgvisie Compleet abonnees. Wilt u ook alle rapporten kunnen lezen? Meld u aan voor een Zorgvisie Compleet abonnement.

Heeft u al een Zorgvisie Compleet abonnement? Log dan hier in

Rapport informatie

Rapport naam:
Evaluatie derde ronde Toezicht Infectiepreventie (TIP-3) Vanuit het perspectief van ziekenhuismedewerkers
Sector:
Ziekenhuis
Soort:
Onderzoek / Wetenschap
Afkomst:
Nivel
Auteur:
Tamara Coppenhagen, Renée Bouwman en Roland Friele
Samenvatting:

Infectiepreventie houdt een scala aan handelingen en voorzieningen in die er samen toe moeten leiden dat verspreiding van micro-organismen wordt beperkt en dat de risico’s voor de patiënt om een zorginfectie op te lopen zoveel mogelijk worden geminimaliseerd. Dit is onder meer van belang om het groeiende probleem van antimicrobacteriële resistentie het hoofd te bieden.
Uit onderzoek van de Consumentenbond in 2011 en uit eigen onderzoek van de inspectie voor de Gezondheidszorg uit 2006 bleek dat de infectiepreventie in verpleeghuizen op veel plaatsen onder de maat was. Omdat uitwisseling van patiënten tussen verpleeghuizen en ziekenhuizen regelmatig plaatsvindt, werd dit ook een probleem voor de ziekenhuizen. Vanaf 2013 is de inspectie daarom in drie TIP-rondes expliciet toezicht gaan houden op de infectiepreventie in ziekenhuizen. Voor TIP-3 zijn 48 ziekenhuizen door verschillende inspecteurs bezocht. De bezoeken vonden plaats in het voor- en najaar van 2017 en werden een middag van te voren aangekondigd. De bevindingen werden gepubliceerd op de website van de inspectie.
Het Nivel onderzocht op verzoek van IGJ na de derde TIP-ronde tussen oktober 2017 en april 2018 de ervaringen van ziekenhuismedewerkers met en hun behoefte aan het toezicht op infectiepreventie door de inspectie. De volgende onderzoeksvragen stonden centraal:

  • Hoe ervaren medewerkers het inspectiebezoek?
  • Hoe ervaren medewerkers de beoordeling door de inspecteurs?
  • Hoe ervaren medewerkers deze vorm van toezicht op de kwaliteit van zorg?

Aanpak inspectie mogelijk te formeel

Op basis van door de respondenten verschafte inzichten, concludeert Nivel dat de gestructureerde en gestandaardiseerde aanpak van de inspectie voor het toezicht op infectiepreventie heeft bijgedragen aan positieve ontwikkelingen in de ziekenhuizen; het onderwerp is onder de aandacht gebracht en ziekenhuizen hebben energie gestoken in het verbeteren van infectiepreventie. Tegelijkertijd heeft een dergelijke aanpak, vanuit het perspectief van de betrokken ziekenhuizen, ook beperkingen en neveneffecten. Een gestandaardiseerde aanpak kan een formaliteit worden voor ziekenhuizen, waarbij het toezicht zijn werking en betekenis verliest. Zo kan het zijn dat het voldoen aan de eisen van de inspectie een invuloefening wordt voor zorgaanbieders om de inspectie ‘op afstand te houden’. Het aan de eisen voldoen is dan het eindpunt, het onderwerp is ‘afgedaan’ voor deze periode. Het toezicht verliest dan zijn positieve effect en betekenis om de aandacht en focus te houden op het continu verbeteren van kwaliteit van zorg, het leren, het scherp blijven en ‘in control’ zijn.

Toezicht heroverwegen

Dit betekent dat er alle reden is om de huidige aanpak te heroverwegen, waarbij de gesignaleerde voordelen (de inspectie draagt er aan bij dat het onderwerp infectiepreventie hoog op de agenda staat) worden behouden en een vorm wordt gekozen die deze ritualisering tegen gaat en tegemoet komt aan de wens binnen ziekenhuizen om beter de eigen verantwoordelijkheid te kunnen nemen. Inspecteurs zouden bijvoorbeeld vaker een inspectiebezoek kunnen afronden met een rapportage van hun bevindingen, zonder beoordeling (Leistikow, 2018). Deze rapportage wordt vervolgens aangeboden aan de betreffende zorgaanbieder en hen wordt om een reactie gevraagd. In een gesprek, enkele weken na aanbieding van de rapportage, worden de verbeterplannen gedeeld en besproken. Het is een vorm van toezicht waarmee de inspectie wel het onderwerp infectiepreventie hoog op de agenda kan houden, en tegelijk meer verantwoordelijkheid legt bij het ziekenhuis.
Een andere mogelijkheid die deze twee wensen combineert is om het visitatie-instrument in te zetten. Dat betekent dat collega’s uit het ene ziekenhuis een ander ziekenhuis ‘visiteren’. Visitatierapportages kunnen ter hand wordt gesteld aan de inspectie die zich ook laat informeren over de verbeterplannen en de uitvoering hiervan. Als een ziekenhuis geen visitatierapport kan overleggen, kan de inspectie alsnog besluiten tot het zelf uitvoeren van het toezicht. Een dergelijke benadering benadrukt de eigen verantwoordelijkheid en het belang van onderling leren. Beide suggesties hebben gemeen dat hiermee het ziekenhuis meer wordt aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid en dat de inspectie toch de vinger aan de pols kan houden.

Als u dit rapport leest, weet u meer over de aanpak van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bij het bevorderen van infectiepreventie in ziekenhuizen en de bevindingen van ziekenhuismedewerkers bij die aanpak.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.