Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Bestuur De Gelderhorst vraagt Inspectie om in te grijpen

De bestuurscrisis bij woon/zorginstelling De Gelderhorst in Ede loopt fors uit de hand. De bestuurder en de raad van toezicht van de instelling voor dove ouderen hebben een conflict over nieuwe vastgoedplannen. Volgens de rvt stuurt de bestuurder de organisatie de afgrond in. De Cliëntenraad en de OR steunen de bestuurder en willen dat de raad van toezicht opstapt.
Gelderhorst.foto Gelderhorst.JPG

Bestuurder Jan Tempelaar zegt geen vat meer te hebben op de situatie. Tempelaar: ‘Ik kom niet meer aan besturen toe.’

Verstoorde verhoudingen
De bestuurder zegt al een half jaar bezig te zijn de verhoudingen te normaliseren, maar tevergeefs. Bemiddelingspogingen en een mediationtraject hebben naar zijn ervaring niets opgeleverd. Inmiddels praten bestuurder en raad van toezicht niet meer met elkaar. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft onlangs opdracht gegeven om onderzoek in te stellen door een externe partij. Maar ook dat loopt niet, zegt Tempelaar: ‘Ik vraag ActiZ om namen te noemen van gerenommeerde bureaus, die draag ik voor. Zegt de raad van toezicht vervolgens: die kennen we, dus dat gaat niet. Zo komen we er weer niet uit.’ Ten einde raad heeft Tempelaar de Inspectie gevraagd om zelf in te grijpen.

Medezeggenschap
In november 2015 zeggen de Cliëntenraad en de Ondernemingsraad het vertrouwen in de raad van toezicht van De Gelderhorst op. Zij worden gesteund door leidinggevenden en het managementteam. CR en OR voelen zich gepasseerd, met name door voorzitter Jan Willem Buyser van de raad van toezicht die de zwarte piet krijgt toegespeeld in dit verhaal. Sinds zijn komst in januari 2015 verlopen de contacten stroef. De raad zou de medezeggenschapsorganen van de woon/zorginstelling links laten liggen bij ‘belangrijke beslissingen waarin zij recht hebben mee te denken.’ 

Raad van toezicht
De werkelijke reden waarom de raad van toezicht nu de gebeten hond is, ligt echter in de vastgoedplannen van bestuurder Tempelaar, zegt raadsvoorzitter Jan Willem Buyser. ‘De bestuurder heeft een plan op tafel gelegd voor woonuitbreiding, niet voor zorg. Dit plan betekent twintig jaar lang een vast verlies van rond de twee ton euro op een omzet van acht miljoen euro per jaar. Hij denkt daar extra inkomsten voor te kunnen genereren uit zorg, maar die inkomsten zijn niet zeker. Tachtig procent van die mogelijke extra inkomsten worden in dat plan besteed aan dempen van een zeker verlies. Wij vinden het onacceptabel dat voor zorg bedoelde inkomsten worden aangewend voor de dekking van een verliesgevende woonvoorziening. In het slechtste scenario kan De Gelderhorst over tien jaar failliet zijn. Dat kunnen wij niet laten gebeuren.’

Zorgvastgoed
Ondeugdelijke vastgoedplannen hebben al menig zorginstelling in de problemen gebracht, zegt Buyser en het is dus niet voor niets dat de raad van toezicht hier zo kritisch tegenover staat. Aan de 35 woningen waarin het plan van Tempelaar voorziet, ligt een huurovereenkomst ten grondslag die volgens Buyser verre van marktconform is. Bovendien leidt de woonvoorziening niet tot extra zorgomzet. Volgens Buyser is het een misvatting dan hij geen oog zou hebben voor de speciale doelgroep van De Gelderhorst: ‘Wij staan als raad best achter uitbreiding van de Gelderhorst. Wij geloven ook in de visie van deze instelling, maar niet als dat leidt tot een structureel verlies.’

Afgekeurd
Buyser zegt dat de reden voor de afkeuring van het voorgenomen besluit met onderbouwing naar de raad van bestuur is gestuurd, evenals naar de Cliëntenraad en de Ondernemingsraad. Overigens zijn externe adviseurs op het gebied van vastgoed tot dezelfde conclusie gekomen. ‘Het is een gevaarlijk plan en dat is in alle toonaarden gezegd. Ik begrijp niet dat de CR en OR niet kritischer staan ten opzichte van hun eigen bestuurder. Op deze manier stuurt hij de organisatie recht op een rots af.’

Governance
De raad van toezicht blijft juist zitten vanwege het belang van de organisatie, zegt Buyser. ‘Het is heel vervelend, wij verstoren de droom die de bestuurder op de organisatie heeft overgedragen. Maar het gaat uiteindelijk om de cliënten. Als de continuïteit van de organisatie in gevaar is, mag je als raad van toezicht niet opstappen.’ De situatie is ernstig, dat vindt ook Buyser. Hij verwacht op korte termijn stappen te ondernemen. Welke dat zijn, kan hij niet zeggen. Het onderzoek van de Inspectie juicht hij toe: ‘Ik hoop dat het ertoe leidt dat de governanceregels beter worden nageleefd en dat het rust brengt in de organisatie.’

Vertrouwensbreuk
Volgens de CR en OR is de aanleiding voor de vertrouwensbreuk de zoektocht naar een nieuwe bestuurder waarin de raad van toezicht te veel zijn eigen gang gaat in de werving van een nieuw lid voor de raad van toezicht. Woordvoerder Dick Karssen van de OR en CR: ‘Op 16 oktober vorig jaar hebben wij overleg met Buyser en spreken wij af de communicatie te verbeteren. De volgende dag staat er op de voorpagina van de Volkskrant een advertentie om een nieuw lid van de raad van toezicht voor De Gelderhorst te werven. Daar zijn wij totaal niet in gekend. Overigens wist ook de huidige bestuurder van niets. Dat hoort niet en is zelfs in strijd met het voordrachtsrecht van de CR en OR. Voor ons was dat de druppel die de emmer deed overlopen. Wij hebben toen het vertrouwen in de raad van toezicht opgezegd.’ Het steekt de CR en OR dat zij niet zijn betrokken in het mediationtraject tussen de bestuurder en de raad van toezicht. Bovendien zijn ze bang dat de raad van toezicht de nieuwe bestuurder zal 
beïnvloeden en 'zoveel macht uitoefent dat er zaken ongewild veranderen.'

Beschermde woonvorm
Bestuurder Tempelaar wil voordat hij volgend jaar met pensioen gaat De Gelderhorst graag uitbreiden met 35 woningen om een ‘bedrijfseconomisch sterkere basis te hebben’. Er zou zeker behoefte zijn aan een beschermde woonvorm voor doven. Volgens Karssen is er een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek naar gedaan: ‘Allerlei adviseurs zeiden dat het verantwoord was. Maar de raad van toezicht houdt de plannen tegen. Buyser zegt: dat klopt van geen kant.’ De werkelijke reden voor afwijzing van de nieuwbouwplannen, blijft schimmig, zegt Tempelaar. Ook kent hij de beweegredenen van de raad van toezicht niet: ‘Het gaat helemaal niet meer over bouw of nieuwbouw, maar over gebrek aan vertrouwen. Over bouwplannen communiceren we niet meer.’

Dove ouderen
Tempelaar zegt dat er behoefte is en blijft bij oudere doven om gezamenlijk te kunnen wonen. Vooral onder de generatie vanaf 40 jaar die altijd gewend is in een doveninternaat te wonen. Maar ook jongeren hebben al aangegeven dat ze later gezamenlijk willen wonen. ‘Ik kan de vraag niet aan, vandaar de uitbreidingsplannen. Dat moet ik elke keer weer uitleggen aan iemand die doofheid niet verstaat. Dan kan je dit soort problemen krijgen.’ 

Kamervragen
De Gelderhorst is intussen druk bezig alle steun te mobiliseren die ze kan krijgen. Boze medewerkers en bewoners hebben in februari een lawaaiprotest gehouden, alle bewoners hebben een bloem overhandigd aan bestuurder Tempelaar als blijk van steun, en er is een actiecomité opgericht dat eind april duizend handtekeningen heeft overhandigd aan PvdA-Tweede Kamerlid Otwin van Dijk. Deze week heeft Van Dijk Kamervragen gesteld en daarmee de aandacht van de landelijke politiek gevraagd. Hij noemt de situatie zorgwekkend: ‘Een gesloten opstelling van de toezichthouders en gebrek aan communicatie lijken te wijzen op het niet naleven van good governance. We zien dat ook andere organisaties met dit probleem te maken hebben. Maar in dit geval begrijp ik niet waarom de toezichthouders blijven zitten terwijl de hele organisatie het vertrouwen in hen heeft opgezegd.’ Protesten, steunbetuigingen en Kamervragen zijn uitgebreid te bekijken op de website van De Gelderhorst.

Falende bestuurders
Met de inwerkingtreding van de Wkkgz op 1 januari van dit jaar, heeft de Inspectie meer mogelijkheden om op te treden tegen falende bestuurders of toezichthouders. Zij kan een ministeriële aanwijzing geven en zelfs adviseren de raad van bestuur of raad van toezicht van een zorginstelling te vervangen. Zorgvisie kreeg van de Inspectie de volgende reactie: 'Er zijn Kamervragen gesteld naar aanleiding van de situatie bij Gelderhorst. De inspectie zal eerst de Kamer informeren, dan de pers. Er loopt op dit moment een onderzoek van de Inspectie. Over eventuele vervolgstappen of maatregelen doen wij nu geen uitspraken.'

 

4 reacties

  • Jan Vorstenbosch

    Dat deze voorzitter van de rvt een draai maakt en nu zijn argumenten richt op de exploitatie van vastgoed verhult de vasthoudendheid van die voorzitter over het inschakelen van een zg deskundige voor het opvolgen van de bestuurder. Die deskundige is al op diverse plaatsen stevig mislukt. Om daar kennelijk toch aan vast te houden geeft te denken.

  • Betsy

    Reactie op het artikel Bestuur De Gelderhorst vraagt Inspectie om in te grijpen

    Dank voor de aandacht die Zorgvisie besteedt aan de crisis in De Gelderhorst. Het artikel geeft alleen een vreemd beeld van de werkelijke situatie. Dhr. Buyser gaat maar al te graag in op de huisvesting terwijl dat al een gepasseerd station is. Binnen de organisatie heeft de nieuwbouw op dit moment geen enkele prioriteit. Wat wel speelt is is het vertrouwen. In november 2015, al een half jaar geleden, heeft de Cliëntenraad samen met de Ondernemingsraad, en gesteund door het management, het vertrouwen in de Raad van Toezicht van De Gelderhorst opgezegd omdat de communicatie erg stroef verloopt en we niet gekend worden in de ideeën en beslissingen van de RvT. De RvT heeft sinds december geen enkele poging gedaan om het vertrouwen te herstellen. Sterker, voorzitter Buyser vindt dat eerst het huisvestingsprobleem moet worden opgelost en het vertrouwen later wel komt. Wat ons ook steekt is dat Buyser zich nu alleen richt op de bestuurder. Het negeren van OR en CR blijft hij doorzetten, terwijl wij degenen zijn die het vertrouwen hebben opgezegd. Wat dhr. Buyser niet vertelt is dat inmiddels 2 van de 5 toezichthouders wel zijn opgestapt en is van een 3e toezichthouder de laatste termijn verstreken. Het is ons volstrekt onduidelijk waarom de 2 overgebleven leden zo halsstarrig blijven zitten.

    Betsy Katsman, voorzitter Cliëntenraad

  • Verhallen

    Bizar dat de Raad daar nog zit. Als iedereen het vertrouwen in de raad opzegt, dan is het toch duidelijk dat het functioneren van de raad niet voldoende is? Wie controleert eigen het functioneren van zo'n raad. Ik lees juist in dit artikel dat de bestuurder de zorg voor de zorgvragers centraal stelt, maar dat de raad daar niet mee instemt. Trieste zaak.

  • verwoerd

    Heel goed dat de raad van toezicht niet accoort gaat met het plan van de bestuurder "misbruik maken van de zorginkomsten en zorgmedewerkers". Binnen de zorg moet de zorg kwaliteit en kwantiteit en daarmee de zorgvragers centraal staan. De intrede van vastgoed onder het mom "eigen woning net als andere burgers" mag geen winstgevende "misbruikende" situatie opleveren voor de huurders. Ik durf te zeggend dat dit nu wel het geval is, en in de toekomst nog erger zal worden. Met als gevolg dat hulpbehoevenden niet alleen verstoken blijven van zorg, maar ook nog van een woongelegenheid. Triest dat Nederland deze koers kiest.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden