Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

'Rekenmethode voor gezondheidswinst klopt niet'

De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) stelt een verkeerde methode voor om te berekenen hoeveel een ingreep oplevert. Kwaliteit van leven telt daarin te weinig mee, stelt gezondheidseconoom Han Bleichrodt.

De RVZ wil een maximum stellen aan wat een gewonnen levensjaar mag kosten. Om te bepalen hoeveel een behandeling oplevert, hanteert de raad de eenheid quality-adjusted life year of QALY: een jaar in goede gezondheid. Maar de kwaliteit van leven moet meer gewicht krijgen in deze rekeneenheid, stelt Han Bleichrodt in zijn oratie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Kritiek

Bleichrodt bekritiseert hoe zijn collega-economen de waarde van een behandeling berekenen. Zij meten die af aan het risico dat mensen ervoor willen lopen. Dat is meestal niet veel: is de overlijdenskans van een behandeling meer dan tien procent, dan verkiezen mensen een leven in slechte gezondheid. Conclusie: mensen slaan een goede gezondheid slechts tien procent hoger aan dan leven met hun ziekte.

Kleine verschillen

Volgens de gezondheidseconoom klopt deze gevolgtrekking niet. “Mensen vinden gezondheidsklachten wel ernstig, maar de kans om dood te gaan is zo afschrikwekkend dat ze daar niet snel voor kiezen.” Volgens hem moet je hun antwoorden corrigeren voor twee factoren, ontleend aan de psychologische prospecttheorie. Allereerst de moeite die mensen hebben het verschil te bepalen tussen bijvoorbeeld drie en vier procent overlijdenskans. Bleichrodt: “Het verschil tussen één procent en nul procent is voor mensen wél groot: iets of niets. Maar met kleinere verschillen in kansen kunnen ze niet zo goed omgaan.” Daarnaast is de angst om te verliezen sterker dan de wens om te winnen. Doodsangst is sterker dan het verlangen naar een betere gezondheid. “Je moet voor die angst corrigeren om te kunnen bepalen hoe erg mensen hun gezondheidsklachten echt vinden.”

Prospecttheorie

Bleichrodt heeft met collega’s Jose Luis Pinto en Peter Wakker een formule ontwikkeld om de prospecttheorie toe te passen. Daarmee becijferen ze dat mensen leven met een ziekte beduidend lager waarderen dan blijkt uit de gangbare berekeningen. De winst van een behandeling die hun klachten vermindert is daarmee groter. Bleichrodt hoopt dat beleidsmakers deze formule gaan gebruiken om gezondheidswinst te berekenen. “Als je denkt dat een behandeling maar tien procent winst oplevert, richt je je op andere interventies. Terwijl de winst in werkelijkheid hoger is.” (Zorgvisie – Krista Kroon)

Lees ook:

RVZ onderzoekt kostenbeheersing in de zorg
RVZ: 'Stel grenzen aan de zorg'
De waarde van een mensenleven
RVZ vreest voor innovatie zorg

Administrator

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden