Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Sluiting dreigt voor ruim 800 ouderenzorglocaties

Voor 800 van de bijna 2000 verpleeg- en verzorgingshuislocaties dreigt sluiting, omdat het scheiden van wonen en zorg in deze locaties financieel niet rendabel is. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot.
Sluiting dreigt voor ruim 800 ouderenzorglocaties

De verpleeg- en verzorgingshuiscapaciteit zal de komende jaren met ongeveer 40 procent afnemen. Dat komt door veranderingen in de bekostiging van de ouderenzorg. In het regeerakkoord van Rutte II is zijn de zorgzwaartepakketten (zzp’s) 1 en 2 geschrapt per 1 januari 2013. De zzp’s 3 worden per 1 januari 2014 geschrapt en zzp 4 per 1 januari 2016.

Sluiting dreigt

De gevolgen zijn verstrekkend, heeft Berenschot berekend. Voor 800 van de bijna 2000 verpleeg- en verzorgingshuislocaties dreigt sluiting, omdat het scheiden van wonen en zorg in deze locaties financieel niet rendabel is. Ten eerste zijn in veel gevallen de kosten per vierkante meter van de woonruimten van cliënten hoger dan de huur die per vierkante meter aan nieuwe bewoners kan worden gevraagd. Ten tweede is het ruimtegebruik in veel locaties inefficiënt vanwege de grote omvang van gemeenschappelijke ruimten. Verbouwing is meestal geen optie omdat dit leidt tot nog hogere kosten per vierkante meter. De meerkosten die ontstaan komen door het wegvallen van de verblijfscomponenten bij scheiden van wonen en zorg voor rekening van de zorgaanbieder. Ten slotte komen de kosten van leegstand vanaf 2018 geheel voor rekening van de zorgaanbieder door het volledig afbouwen van de nacalculatie (invoering normatieve huisvestingscomponent) in de komende vijf jaar.

Afschrijven op boekwaarde

Volgens Berenschot-onderzoeker Wine te Meerman kunnen veel verpleeg- en verzorgingshuizen de extrumalisering alleen succesvol doorvoeren wanneer ze rigoureus op de boekwaarde van de locaties afschrijven (impairment). Het doel daarvan is een nieuw evenwicht te bereiken tussen kosten en (huur)opbrengsten. Wanneer locaties in eigendom zijn van de zorgaanbieder is het de vraag of het eigen vermogen van de zorgaanbieder dusdanige afschrijvingen toelaat zonder dat hij failliet gaat. Als de zorgaanbieder locaties huurt, is het de vraag of de verhuurders bereid zullen zijn tot huurverlaging. Zeker wanneer zij recent hebben geïnvesteerd in deze locaties.

Tekort aan verpleeghuisplaatsen

Wine te Meerman verwacht vanwege de economische crisis weinig van nieuwbouw. Hij heeft uitgerekend dat er eind 2017 ongeveer 95.000 plaatsen over zullen zijn. Dat is één plek per 7,1 80-plussers. ‘Op korte termijn leidt het beleid tot grote onrust in de ouderenzorg, op de lange termijn dreigt er een tekort aan verpleeghuisplaatsen.’

Afname intramurale plaatsen

Het aantal verpleeg- en verzorgingshuisplaatsen is in de periode 1980 tot 2010 gedaald van 196.000 naar 158.000 plaatsen. In dezelfde periode verdubbelde het aandeel 80-plussers. Was er in 1980 nog 1,6 80-plusser per verpleeg- en verzorgingshuisplaats, in 2010 waren er 4,2 80-plussers voor één plaats, blijkt uit cijfers van het ministerie van VWS.

Uitzending Nieuwsuur

Nieuwsuur besteedt vanavond aandacht aan deze problematiek. Het tv-programma sprak naast Berenschot onder meer met wethouder Hendrik Hoeksema uit Oss, directeur Harry Rietveld, van woningbouwcorporatie SOR en ging op locatie kijken bij de oude Olmenhof, een verzorgingshuis dat al geruime tijd leeg staat. Zowel Harry Rietveld als Wine te Meerman stellen dat er flinke klappen gaan vallen in de sector en dat woningbouwcorporaties en zorginstellingen failliet zullen gaan.Zorgvisie heeft in februari al gepubliceerd over dit onderwerp in de Zorgvisie Executive, een uitgave exclusief voor bestuurders in de zorg.

14 reacties

  • Jan C

    U kunt het artikel van Meerman (hierboven) ook kopieeren en bewaren, dan zie je over enkele jaren hoe ontiegelijk ver Meerman naast zijn huidige opvattingen zit; maar dat zal Meerman een zorg zijn; de wereld draait door.

  • Jan C

    @Arjan Gelder. Hr. Meerman denkt niet aan patienten, die is alleen en alleen gericht op weer een duur betaalde opdracht; de zorg ten voeten uit sinds 20 of meer jaren. Jammer voor de patienten.

  • Arjan Gelder

    Na contact met de heer Wine te Meerman van Berenschot is mij duidelijk geworden, dat het onderzoek onvolledig en onzorgvuldig is. In het onderzoek is niet gekeken wat de consequenties zijn. Wanneer zorgzwaarte pakketten t/m vier zullen worden afgeschaft zal dit gaan betekenen, dat mensen uiteindelijk versneld meer zorg nodig zullen hebben. Voorkomen is beter dan genezen. Je zult in eerste instantie besparen, maar uiteindelijk zal het er met bakken uitgaan. Toen ik hem met dit scenario confronteerde had hij hier geen antwoord op. Hij vond het zelfs een interessante gedachte. Maar nader onderzoek zit er niet in. Aangezien dit onderzoek op eigen initiatief heeft plaatsgevonden. Wel gaf hij aan dat op aanvraag dergelijk onderzoek wel mogelijk is. Nader contact met VWS zal ik daarom aangaan.
    Voor WIL NU kan het goedkoper en beter, zoals nu ook blijkt. De overheid is echt het spoor bijster. Het zal wel weer monitoren worden en pas daarna wordt men misschien wijzer. De heer te Meerman kon mij niet ongelijk geven aangaande mijn bewering.

  • Het verhaal lezende van Adje Rem doet me denken aan WO II . Zelf ben ik een 'Baby-boomer ', maar toch. Vorige week sprak ik een 'oudere 'en die zei , dat de jaren 30 weer terug komen, kijkend naar de enorm toenemende werkloosheid . Wat is het alternatief ? Aanschaf van 'wapens 'JSF ' wat Miljarden kost onder de norm 'Werkgelegenheid' of . .. kiezen voor een 'andere werkgelegenheid ' Zorg. Zelf kies ik voor het laatste. Er staan honderden Miljarden op de spaarrekeningen van de Nederlanders , en doe er iets mee ! Geef het uit en geniet er van !

  • adje rem

    Bij vele volken , eskimo''s en indianen , zochten inactieve en nonproductieve ouderen vrijwillig de kou op om hun nabestaanden niet verder te belasten. Sluiting van zorginstellingen als REGERINGSmaatregel , laat dus nu zorgbehoevende ouderen , vaak oudjes genoemd, heden zelfs letterlijk , in de kou staan en zitten als een moderne vorm van virtuele utopisch verhoopte ?, auto-EUTHANASIE gepaard aan het dirigeren van eventuele schuldgevoelens naar buren , vrienden en familie . Schitterende psychologische politiek. Maarrrrr....... die JSF zál er komen , hoeveel senioren het ook moge kosten.

  • adje rem

    Goede regeringen in het verleden geven geen garantie voor de toekomst. q.e.d.

  • adje rem

    Regeren is VOORUITzien. UITzonderingen bevestigen deze regel. q.e.d.

  • Jan C

    Mijn grootvader (1882) die in een verzorgingstehuis was, zei tegen mij -- toen ik nog heel klein was -- 'Jij leert dat engelen in de hemel zijn, maar ik ervaar dagelijks dat er in dit gebouw ook zijn'.
    Als die aandacht en betrokken heid doorgetrokken was naar NU, had men niet eens gepraat over sluiting van zorginstellingen
    En niet kletsen over kosten en werkdruk want dat hebben de zorginstellingen zelf in het leven geroepen om de verspillingen, het in-efficient werken, de slechte organisatie, het compleet falen van leiding, het weigeren om te werken met moderne hulpmiddelen (PC: snel, secuur en personeelbesparend), een veel te groot management, een vaak incompetent management en een veel en veel te duur betaald management, de geringe aandacht voor de patient (geen praatje of liefdevolle omarming) niet te laten opvallen

  • fred

    Geachte lezer,geachte minister en staatssecretaris,
    Het instituut verpleeghuis is ontstaan in de jaren 60 naast de verzorgingshuizen.
    De verzorgingshuizen vielen destijds onder het toezicht van de provincie.
    De verpleeghuizen zouden geleidelijk vervangen moeten worden door woonzorgappartementen met thuiszorg.
    Ouderen die lijden aan het dementieel syndroom zouden geleidelijk aan geplaatst moeten worden in beschermende woonvormen met eveneens thuiszorg.
    Onderzoek heeft aangetoond dat 80% van de ouderen en chronisch zieken gaarne thuis willen blijven wonen met professionele zorg.
    Gaat U a.u.b. door met deze veranderingen maar dan wel via de weg van de geleidelijkheid.
    Vriendelijke groet.

  • elfried

    wie heeft inzicht in de kosten van de verzorging van de toekostige zorgzwaartesector, die overgeheveld zal worden naar zorg in eigen woning- (eigen tussen 2 haakjes, om misverstand te voorkomen)
    Aan den lijve ervaren dat na ziekenhuisopname van mijn man de thuiszorg de zorg.c.q.verpleging weer moest overnomen omdat dit bij ontslag uit het zks mogelijk werd geacht.Dus niet.twee handen aan het bed waren nodig, w.s. niet met de noodzakelijke kennis op zak.

  • elfried

    wie heeft inzicht in de kosten van de verzorging van de toekostige zorgzwaartesector, die overgeheveld zal worden naar zorg in eigen woning- (eigen tussen 2 haakjes, om misverstand te voorkomen)
    Aan den lijve ervaren dat na ziekenhuisopname van mijn man de thuiszorg de zorg.c.q.verpleging weer moest overnomen omdat dit bij ontslag uit het zks mogelijk werd geacht.Dus niet.twee handen aan het bed waren nodig, w.s. niet met de noodzakelijke kennis op zak.

  • Arjan Gelder

    Bij de introductie van de zorgzwaartepakketten heb ik diverse malen voor dit risico gewaarschuwd. Theoretisch een perfect systeem, maar in de praktijk werkt het niet. Onze ouderenzorg wordt met het huidige beleid kapot gemaakt. Men weet in Den Haag niet waar men mee bezig is. Het kan en moet anders! Nederland wordt wakker, ons land verdient beter! De nieuwe politieke beweging WIL NU gaat de strijd aan om het tij te doen keren. Raadpleeg: www.wilnu.nu

  • Teceer

    ik vrees, johkoa, dat ook beschermde woonvormen niet aan deze klappen ontkomen. het maakt allemaal deel uit van een beleid dat er primair op gericht is zorg betaalbaar te houden voor wie die (nog) niet nodig heeft.

    overigens is dit geen nieuw risico, maar al jaren bekend. veel zorgaanbieders hebben sinds het begin van deze eeuw bij nieuw- en verbouwprojecten kunnen inspelen op het aangekondigde 'scheiden van wonen en zorg', en dat ook gedaan. boekwaarde was daarbij altijd al een van de grote problemen.
    ik vind het wel jammer dat het debat vrij structureel wordt vervuild door de dreiging van de sluiting van locaties.

  • johkoa

    we hebben het nu over verzorgingshuizen maar hoe staat het met de beschermdewoonvormen na 2016 waar ongelooflijk veel mensen gebruik van maken??

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden