Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Continuïteit minstens zo belangrijk als kwaliteit

In het woud aan kwaliteitsnormen en -standaards voor de zorgverlening dreigt de continuïteit van zorg aan de aandacht te ontsnappen. Natuurlijk is de kwaliteit van zorg voor de cliënt van belang, maar minstens zo belangrijk is dat die zorg er na vandaag ook nog is. Om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen ligt een nieuwe ISO-norm klaar voor brede acceptatie in Europa in 2011.
Continuïteit minstens zo belangrijk als kwaliteit

Uitvoerenden binnen zorgorganisatie zijn voornamelijk bezig met zorgverlening en de uitvoering van de beleidsplannen. Het halen van de (financiële) doelstellingen staat bovenaan elke agenda. Minder aandacht is er voor de bekende en onbekende risico’s die de zorgverlening en zelfs het voortbestaan van de organisatie bedreigen. Het managen van de bedrijfscontinuïteit verdient een gestructureerde aanpak. In Engeland is een managementsysteem dat de continuïteit van de organisatie waarborgt voor ziekenhuizen en eerstelijnszorgorganisaties al jaren wettelijk verplicht (Civil Contingencies Act 2004).

Incidenten

Bedrijfscontinuïteit kan worden omschreven als de strategische en tactische vaardigheid van een organisatie om te plannen voor en te reageren op incidenten om te waarborgen dat de organisatie op minimaal een van tevoren vastgelegd niveau operationeel blijft. Business continuity management (BCM) is het complete managementproces dat mogelijke bedreigingen identificeert en een kader schept om weerstand en veerkracht op te bouwen. Door effectief te reageren bewaakt de organisatie de belangen van haar cliënten en medewerkers en haar eigen belangen en reputatie. De voortgang van waarde creërende activiteiten wordt gewaarborgd.
Het vergt niet veel fantasie om allerlei rampen en ontwikkelingen voor te stellen die een ernstige bedreiging kunnen vormen voor de continuïteit van zorg. Natuurrampen als overstromingen of extreme vorst, epidemieën onder dieren en mensen, terroristische aanslagen of een ‘eenvoudig’ ongeluk als de helikoptercrash in de Bommelerwaard enkele jaren geleden met dagenlange stroomuitval tot gevolg. Maar ook personeelstekort, stakingen of financiële rampspoed kunnen de bedrijfscontinuïteit in gevaar brengen.

ISO-norm

Organisaties in de zorgsector zijn zich de afgelopen jaren meer en meer gaan realiseren dat het te allen tijde waarborgen van zorgverlening zou moeten gelden voor alle belangrijke functies binnen de organisatie. Er staat een nieuwe ISO-norm op stapel, ISO 22301, gebaseerd op de British Standard BS 25999. De Britse overheid is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van deze norm. Echter ook organisaties uit de verzekeringsbranche als AON en Marsh, zorg- en hulpverlenende instanties plus diverse commerciële partijen (Sainsbury's, Cable & Wireless, Siemens, Royal Bank of Scotland, KPMG en Deloitte) hebben meegewerkt aan de ontwikkeling van een werkbare norm. BS 25999 onderscheidt zich van andere normen doordat het de gehele organisatie, alle functies en activiteiten, betrekt in het programma van afspraken.

Gestructureerde aanpak

Allereerst wordt het programmamanagement geregeld: het projectteam samengesteld en het beleidsplan vastgesteld. Vervolgens worden de activiteiten geselecteerd die een directe bijdrage leveren aan het tot stand komen van de belangrijkste producten en/of diensten. Deze worden geanalyseerd en beoordeeld op gevoeligheid voor een aantal risico’s, waarvan van te voren is vastgesteld dat ze een reële bedreiging vormen voor de bedrijfscontinuïteit. Aansluitend wordt besloten ‘wat te doen’ wanneer deze situaties zich voordoen en nog belangrijker, hoe de weerstand en veerkracht van de organisatie verhoogd kan worden. Het team smeedt actieplannen met als doel adequaat te kunnen reageren op een incident, en te allen tijde een overeengekomen minimaal niveau van zorg te kunnen verlenen en zo snel mogelijk te kunnen terugkeren naar de normale situatie van voor het incident. Verder worden afspraken vastgelegd met betrekking tot oefeningen, onderhoud, eventuele audit en herziening van het programma. Als schil om het totale programma heen dient men er zorg voor te dragen dat BCM een onderdeel gaat uitmaken van de organisatiecultuur.

Geen enkele organisatie, lees bestuurder, mag zich onttrekken aan zijn verantwoordelijkheid om de continuïteit van zijn of haar organisatie te waarborgen. Zorgcliënten, banken en verzekeraars, maar ook werknemers en leveranciers en niet in de laatste plaats eventuele aandeelhouders hebben baat bij een organisatie die er ook morgen nog is.

Gert Kogenhop, directeur BCM+
gk@bcmplus.nl

Berber Bast

chef redactie Zorgvisie
Bekijk profiel

Gerelateerde tags

5 reacties

  • no-profile-image

    Rens

    Ik ben ervan overtuigd dat een kwaliteitsmanagement systeem noodzakelijk is voor iedere organisatie, om uiteindelijk kwalitatief goede zorg te leveren. Daarnaast zijn de normen zoals HKZ, ISO, INK e.d. een hulpmiddel en geen doel op zicht. Binnenkort wordt trouwens een congres georganiseerd rondom dit onderwerp.

  • no-profile-image

    Gert

    Verrassend om te lezen dat er een afkeer is van een "dure" norm (wie bepaald wat duur is?). Waar het om gaat is dat men een allesomvattende set handvatten (zoals Victor ook aangeeft) heeft ontwikkeld die er zorg voor draagt dat je niet verrast wordt en te allen tijde de controle behoudt. Vorig jaar is veel tijd en energie gestoken in (verplichte) pandemieplannen, dit jaar volgt er vast weer wat en daarna ook nog wel meer. Er is ook nog het programma VITAAL van de overheid en ga zo maar door. Je bent niet verplicht je te certificeren, maar een alles omvatten plan en het bijbehorende inzicht, leidend tot overzicht, is waar iedereen iets aan heeft. Het gaat niet om de norm, het gaat om de invulling.

  • no-profile-image

    Jos

    Alweer een nieuwe (ISO)norm; ik ben het met Monty5 eens; kwaliteit van zorg en continuitiet van zorg worden niet gegarandeerd door deze normeringen: aar heb je gemotiveerde medewerkers voor nodig. Elke organisatie heeft een verplicht calamiteitenplan en recent moest er vanwege de mexicaanse grieppandemie een continuiteitsplan worden gemaakt. Houdt deze plannen actueel en up tot date en deze nieuwe ISO norm is m. i. niet nodig.

  • no-profile-image

    Victor

    Zoals terecht opgemerkt moet de focus op kwaliteit en continuïteit van de zorg door de organisatie mogelijk gemaakt worden om de zorgverleners de ruimte te geven die ze daarvoor nodig hebben. De geschetste aanpak in Groot-Brittannië kan wel handvatten bieden die alle betrokkenen kan helpen dezelfde "taal" te spreken en normen, regels en begrippen op dezelfde wijze uit te leggen en toe te passen in hun eigen dagelijkse praktijk en omgeving.

  • no-profile-image

    Monty5

    De kwaliteit van zorg wordt niet verhoogd door alle zogenaamde ISO normen en andere papiertjes, de zorg moet gewoon goed geleverd worden en dat gebeurd door goed personeel en niet alles maar zo goedkoop mogelijk te leveren al heb je dan zo`n papiertje in huis wil nog niet zeggen dat de zorg ook zo goed geleverd wordt want als het geld naar zo`n duur certificaat gaat kan het niet naar de zorg gaan.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden