Lilian Marijnissen wil zorgbuurthuizen voor ouderen

Het sluiten van de verzorgingshuizen heeft een gat veroorzaakt voor ouderen. Dat stelt Tweede Kamerlid Lilian Marijnissen (SP). Ze dient daarom dinsdag een initiatiefnota ‘zorgbuurthuizen’ in.
Lilian Marijnissen over zorgbuurthuis
Foto: Lilian Marijnissen

‘Iedereen heeft er recht op om in zijn eigen buurt oud te worden. De afgelopen jaren zijn de verzorgingshuizen en masse gesloten en is er ingezet op langer zelfstandig wonen. Mensen komen alleen in een verpleeghuis terecht als ze al aan het dementeren zijn. Het gat tussen thuis wonen en wonen in een verpleeghuis is groot’, stelt Marijnissen. ‘De SP is heel kritisch geweest op het sluiten van de verzorgingshuizen. Natuurlijk viel er aan die organisaties ook veel te verbeteren, maar ze hadden wel een functie.’

Kleinschalige zorgbuurthuizen

Daarom stelt ze een nieuw concept voor: het zorgbuurthuis. Dit is een kleinschalig zorgconcept, waar zes tot acht ouderen kunnen wonen als het thuis niet meer gaat. ‘Het zorgbuurthuis is een gewoon huis in een gewone straat, geen zorginstelling aan de rand van de stad waar zo veel mensen wonen dat ze elkaar niet kennen en dat de buurt ook geen idee heeft wie er eigenlijk wonen.’ Het huis wordt aangepast aan de behoeften van ouderen, maar moet verder de uitstraling hebben van een gewoon woonhuis. ‘Doordat het midden in de wijk komt te staan en het zo kleinschalig is, kunnen buurtbewoners de ouderen ook echt leren kennen. Je weet wie er door je wijk loopt. Dat maakt de drempel voor vrijwilligers, maar ook voor mantelzorgers, om er even binnen te stappen en stuk lager.’

Zorgbuurthuizen tegen eenzaamheid

Met de zorgbuurthuizen hoopt Marijnissen een ander probleem bij ouderen direct aan te pakken. ‘Het zorgbuurthuis kan eenzaamheid verminderen. De sociale kring wordt kleiner naarmate mensen ouder worden. Nu komt het vaak voor dat iemand naar de andere kant van de stad moet verhuizen als hij in een verpleeghuis mag worden opgenomen. Dat is natuurlijk al helemaal niet goed voor zijn sociale contacten. Iemand die in een zorgbuurthuis gaat wonen, kan bovendien zijn partner daar mee naartoe nemen. Dan krijg je niet meer van die hartverscheurende situaties waarbij mensen die veertig jaar samen zijn geweest plotseling uit elkaar moeten omdat een van hen in een verpleeghuis gaat wonen.’
Het zorgbuurthuis moet daarnaast een inloopfunctie hebben voor ouderen uit de buurt die nog wel thuis kunnen blijven wonen, maar behoefte hebben aan contact met anderen. ‘Zij kunnen bijvoorbeeld mee komen eten of helpen met het koken, als ze dat nog kunnen.’

Sociale samenhang door zorgbuurthuizen

Doordat het concept zo kleinschalig is, kan er vast personeel worden aangesteld, legt Marijnissen uit. ‘Op grote zorglocaties zie je toch dat er veel wisselende medewerkers zijn. Het aantal zorgverleners dat echt iedereen persoonlijk kent is op een hand te tellen. In een zorgbuurthuis kunnen de personeelsleden juist iedereen leren kennen’, zegt ze. Dat is volgens het Kamerlid cruciaal voor het werkplezier van zorgmedewerkers. ‘Ik heb veel contact met mensen die in de ouderenzorg werken en hoor van hen vaak dat ze het zo jammer vinden dat ze geen tijd hebben om iedereen persoonlijk te leren kennen. In een kleinschalig concept als het zorgbuurthuis kan dat wel. Het is de bedoeling dat er sociale samenhang ontstaat tussen de bewoners, de buurt en de medewerkers.’

Financiering zorgbuurthuizen

Voor de financiering van het initiatief kijkt Marijnissen naar de Wlz. ‘Ik pretendeer zeker niet de enige te zijn met een dergelijk idee. Er zijn in dit land al enkele voorbeelden van, maar die zijn vaak particulier en dus alleen beschikbaar voor wie het kan betalen. In een zorgbuurthuis moet ook de gewone man terechtkunnen’, zegt ze. ‘De verzorgingshuizen werden vanuit de Wlz gefinancierd, dus waarom zou dat met dit idee niet zo kunnen zijn? Maar er moet zo min mogelijk bureaucratie aan verbonden zitten. Dus in plaats van het CIZ de indicatiestelling te laten doen, moet die verantwoordelijkheid bij zorgverleners komen te liggen. Zij kunnen dat prima.’ In de beginfase kunnen er eventueel ondersteuningsteams worden ingesteld vanuit VWS om de zorgbuurthuizen op weg te helpen.

Initiatiefnota Marijnissen naar Kamer

Marijnissen dient de initiatiefnota dinsdag in bij de Tweede Kamer. ‘Ik denk echt dat dit gaat lukken. Als ik mensen erover vertel, zijn ze allemaal enorm enthousiast. Het heeft ook te maken met een visie op de ouderenzorg: waar willen we heen? De laatste tijd hoor ik steeds vaker: kap nou met die nodeloze bureaucratie, leg het vertrouwen neer bij de zorgmedewerkers. Daar speelt dit idee op in.’
Voor de ontwikkeling van het initiatief sprak Marijnissen met een grote groep experts. ‘Ik heb met wetenschappers en theologen gesproken, maar ook met Hugo Borst, Karin Gaemers, Jos de Blok en een aantal zorgbestuurders. Zij hebben me allemaal geholpen dit idee uit te werken.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.