Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Wat betekende de coronacrisis voor mensen met een verstandelijke beperking?

Bert Bukman
Bert Bukman
De beginperiode van de coronacrisis had een negatief effect op het welbevinden van mensen met een verstandelijke beperking. Hun naasten zijn over het algemeen wel tevreden over de ondersteuning en begeleiding die vanuit zorginstellingen werd geboden. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel.
Eding
Foto: AdobeStock
RAPPORT

Iets meer dan de helft

Premium

Wilt u dit rapport lezen?

Onze rapportendatabank is alleen beschikbaar voor Zorgvisie compleet-abonnees. Met een Zorgvisie compact (online) of een proefabonnement is de databank niet beschikbaar. Bij uw compleet abonnement krijgt u:


  • Toegang tot alle artikelen
  • Elke maand een Zorgvisie of Zorgvisie tech magazine
  • Toegang tot de 100+ rapporten uit de rapportendatabank

Al abonnee? Log dan in

Rapport informatie

Rapport naam:
Zorgen en zwaaien: over de ervaringen van naasten van mensen met een verstandelijke beperking met wonen, bezoek en zorg tijdens corona
Sector:
Gehandicaptenzorg
Soort:
Onderzoek / Wetenschap
Afkomst:
Nivel
Auteur:
Renate Verkaik, Femke van Schelven en Hennie Boeije
Aantal pagina’s :
7
Verschijningsdatum:
16 september 2020
Samenvatting:

Sinds de uitbraak van het coronavirus is de situatie van naasten en hun familielid met een verstandelijke beperking veranderd. Sommige naasten gingen zelf zorgen en anderen lieten hun familielid in de zorginstelling wonen. Bij hen konden naasten beperkt op bezoek en zij gebruikten digitale mogelijkheden om contact te maken. Zowel in de instellingen als thuis stopte de dagbesteding buitenshuis.

De vraag is nu hoe naasten het wonen, de zorg en het contact met hun familielid in die beginperiode ervaren hebben. Uit een kleinschalig onderzoek onder moeders van kinderen met een verstandelijke beperking bleek dat een deel van de moeders voor strenge zelfisolatie koos, en dat zij zich hierbij gesteund voelden door scholen en dagcentra.

In deze publicatie wordt een breder beeld geschetst van de ervaringen van naasten met welbevinden, wonen, bezoek, zorg en ondersteuning gedurende de eerste periode van de coronacrisis. In juni 2020 vulden 266 volwassen naasten een vragenlijst in over hun ervaringen. De resultaten kunnen gebruikt worden om toekomstig (lokaal) coronabeleid vorm te geven.

Het ging om de volgende onderzoeksvragen

1. Hoe vinden naasten dat het welbevinden van hun familielid is veranderd tijdens de coronacrisis?

Bijna de helft (49%) van de totale groep van naasten vindt dat de kwaliteit van leven van hun familielid met een verstandelijke beperking is verminderd door de coronacrisis, 43% vindt dat de kwaliteit van leven hetzelfde is gebleven en 6% geeft aan te denken dat de kwaliteit van leven juist verbeterd is. Er zijn geen significante verschillen tussen naasten van wie het familielid thuis woonde of in een instelling of woonvoorziening.

Naasten bij wie het familielid met een verstandelijke beperking thuis woonde, zien de vermindering van sociale contacten als de voornaamste reden dat het welbevinden van hun familielid is afgenomen. Wanneer de naasten thuis zelf een-op-een omgaan met hun familieleden, verbetert dat volgens hen de kwaliteit van leven.

2. Welke veranderingen vonden plaats in de woonsituatie van het familielid met een beperking van half maart tot half juni 2020?

Van de naasten geeft 16% aan dat de woonsituatie van het familielid met een beperking sinds de coronacrisis is veranderd. Voor de meerderheid veranderde de woonsituatie dus niet. Wanneer de woonsituatie veranderde ging het familielid meestal bij de naaste thuis wonen. Soms verhuisde het familielid met een verstandelijke beperking naar een andere zorginstelling of kleinschalige woonvoorziening.

Redenen die naasten geven voor veranderingen in de woonsituatie zijn (de angst voor besmetting met) corona bij de zorginstelling of woonvoorziening. Ze vonden de veiligheid in de woning niet altijd voldoende gewaarborgd, bijvoorbeeld omdat er veel contacten waren met begeleiders die in en uit gingen. Een andere reden was dat het familielid met een verstandelijke beperking geen bezoek meer mocht ontvangen en in het weekend niet meer naar huis mocht.

3. Welke veranderingen vonden plaats in de zorg en ondersteuning?

Volgens ruim twee vijfde van de naasten is er zorg weggevallen in de beginperiode van de coronacrisis en volgens een kwart is er ook zorg bijgekomen. Bij de weggevallen zorg gaat het met name om dagbesteding (42%), zorg en begeleiding in de instelling (14%) en fysiotherapie (12%). Wanneer er zorg bijkwam ging het ook met name om dagbesteding (27% van de naasten bij wie er zorg bij kwam) en zorg en begeleiding in de instelling (33%). De weggevallen zorg lijkt dus (deels) vervangen te zijn. De extra zorg en ondersteuning hoefde volgens 87% van de naasten die dat kregen niet door henzelf geregeld te worden.

4. Welke gevolgen had de crisis voor het contact tussen naasten en hun familielid en hoe is hiermee omgegaan?

We hebben aan naasten met een familielid in een instelling of kleinschalige woonvoorziening gevraagd of ze elkaar in de twee weken voor het invullen van de vragenlijst fysiek ontmoet hebben. 50% geeft aan dat ze dit gedaan hebben en anderhalve meter afstand hebben gehouden, 15% zegt dat ze elkaar op een andere manier ontmoet hebben, bijvoorbeeld via een babbeltent of achter glas. 7% is op bezoek geweest door gebruik te maken van de ‘nee-tenzij’-regeling en 22% geeft aan het familielid met een beperking niet te bezoeken.

Al met al maakt het onderzoek duidelijk dat de meeste naasten tevreden zijn over de zorg en ondersteuning die hun familielid met een verstandelijke beperking aan het begin van de coronacrisis gekregen heeft. Desondanks is de kwaliteit van leven van hun familielid aan het begin van de coronacrisis volgens ongeveer de helft van de naasten verminderd. Dit lijkt vooral te maken te hebben met het missen van sociaal en fysiek contact.

Geef uw reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.