Ruim 100 gemeenten betalen te weinig voor thuiszorg’

Werkgevers en vakbonden gaan ruim 100 gemeenten aanmelden bij de regiegroep omdat ze te lage tarieven voor huishoudelijke hulp hanteren. Minister Hugo de Jonge van VWS wil eerst grondig lokaal kostenonderzoek, schrijft hij in antwoord op Kamervragen van Corinne Ellemeet (GroenLinks).
thuiszorg schoonmaak
Foto: Fotolia

Gemeenten zijn verplicht om reële prijzen te hanteren voor de huishoudelijke hulp. Dat is vastgelegd in ‘Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs Wmo 2015’. Alleen hanteert vrijwel geen enkele gemeente fatsoenlijke tarieven, concludeerde NRC Handelsblad eind april na eigen onderzoek. Ook werkgeversorganisatie BTN kwam twee weken geleden tot de conclusie dat de helft van de gemeenten tarieven biedt die onder de kostprijs liggen. De kaart in Google Maps van BTN kleurt rood van de gemeenten die onder de kostprijs thuiszorg aanbieden.

Reële prijs voor thuiszorg

Maar minister Hugo de Jonge van VWS onderschrijft deze conclusies niet. Hij verwijst in antwoorden op Kamervragen van Corinne Ellemeet (GroenLinks) naar de regiegroep, waarin vakbonden, werkgevers en gemeenten samen bekijken of gemeenten zich aan de wet houden. De drie partijen hebben een rekentool ontwikkeld die voorschrijft met welke kosten gemeenten rekening dienen te houden bij het vaststellen van een tarief. Ze moeten rekening houden met de kosten voor beroepskrachten, redelijke overheadkosten en kosten voor niet-productieve uren van beroepskrachten, zoals verlof, ziekte, scholing en overleg. Ze moeten een redelijke prijsindicatie bieden en ze moeten een redelijke vergoeding geven voor administratieve verplichtingen die gemeenten opleggen

Regiegroep

Bij de regiegroep zijn inmiddels 13 signalen binnengekomen, schrijft De Jonge. Die meldingen hebben betrekking op 27 gemeenten. Bij een minderheid is het ‘Besluit reële prijs’ goed toegepast. In de andere gevallen was dat niet zo, omdat sommige kosten onvoldoende waren onderbouwd. De minister heeft de betrokken gemeenten en zorgaanbieders gevraagd om samen te bepalen hoe alsnog kan worden voldaan aan de eisen van het ‘Besluit reële prijs’.

Lokaal maatwerk

De minister benadrukt dat het ‘Besluit reële prijs’ uitgaat van lokaal maatwerk in de bepaling van het tarief. Het stellen van een algemene ondergrens van 25 euro, zoals NRC doet, is volgens De Jonge principieel onjuist, omdat dit geen recht doet aan de verschillen in de lokale kostenopbouw. De conclusie dat gemeenten te weinig betalen voor thuiszorg, strookt niet met het beeld van de regiegroep. Een landelijk beeld over naleving van gemeenten ontbreekt volgens De Jonge nog. De minister laat adviesbureau Berenschot onderzoek doen om vast te stellen of gemeenten reële prijzen hanteren. Die resultaten daarvan verwacht hij begin 2019.

Te lage tarieven

‘Het is treurig dat we in juni 2018 nog steeds deze discussie voeren over te lage tarieven’, vindt Hans Buijing, bestuurder van BTN. ‘De Wmo 2015 kent al verplichtingen voor een reëel tarief. De AMvB is juist in het leven geroepen omdat gemeenten te lage tarieven bieden. Daarover heeft VWS samen met vakbonden en werkgevers in december 2015 al een akkoord gesloten. De minister is systeemverantwoordelijke. Wij verwachten dat hij optreedt om naleving af te dwingen, maar daar schort het nog aan.’

Gemeenten vertragen regiegroep

Buijing is teleurgesteld in de regiegroep die toezicht moet houden op gemeenten. Die zou in september 2017 starten. De start is vertraagd door gesprekken over de samenstelling van de regiegroep, de werkwijze en de uiteindelijke wens van gemeenten om een extern deskundige. Dat werd Jan Telgen, inmiddels oud-hoogleraar inkoopmanagement. De eerste tussenrapportage verscheen pas in februari 2018. ‘De regiegroep werkt stroperig en traag. Pas als alle partijen akkoord zijn, kan Telgen een casus beoordelen. Gemeenten werpen in de regiegroep allerlei blokkades op. We hebben meer dan 120 gevallen aangeleverd, maar slechts een klein deel is onderzocht. Mijn leden vragen zich af of een gang naar de rechter niet effectiever is. In meer dan de helft van de gevallen hebben gemeenten inderdaad te lage tarieven. Voor de volgende bijeenkomst van de regiegroep op 2 juli gaan wij met ActiZ en de vakbonden zeker 100 casussen voordragen bij de regiegroep.’

Extra loonschaal

De sociale partners hebben afgesproken dat er per 1 april 2018 een nieuwe loonschaal komt voor huishoudelijke hulp. Die cao-afspraak is op 7 mei algemeen verbindend verklaard. Gemeenten kunnen daar volgens De Jonge onmogelijk per 1 april aan voldoen. Sociale partners zijn overeengekomen dat uitbetaling van de nieuwe loonschaal kan worden opgeschort tot 1 januari 2019. Werkgevers moeten dan wel met terugwerkende kracht uitbetalen. In de tussentijd kunnen gemeenten hun tarieven aanpassen. Daarbij kunnen ze ook rekening houden met de recent overeengekomen cao verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg voor 2018 en 2019. Daarin is een loonsverhoging van 4 procent overeengekomen. Voor de nieuwe loonschaal hebben gemeenten volgens De Jonge al extra geld gekregen. Dat is geregeld in afspraken die VWS in februari met de Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft gemaakt. Niet alle gemeenten delen zijn opvatting dat ze voldoende financiële compensatie krijgen.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.