Tijd voor de jeugdzorg

Het woonplaatsbeginsel, lange wachtlijsten, torenhoge administratieve lasten, afbouw van de behandelcapaciteit en financiële misère bij zowel aanbieders als gemeenten. Er lijken maar weinig branches te zijn waarin er zoveel onrust is als de jeugdzorg. Tijd voor wat extra aandacht voor de jeugd.
Puck_2016.jpg

De wachtlijsten voor psychische hulp voor jongeren zijn lang en zullen volgend jaar nog veel langer worden. Daarvoor waarschuwde Larissa Hoogsteder van de forensische ggz-aanbieder De Waag in De Volkskrant. Dat een psychische behandeling in sommige gevallen door een rechter wordt opgelegd, maakt volgens haar bij de wachtlijsten niet uit. Ook veroordeelde jongeren moeten in verschillende gemeenten soms meer dan een jaar wachten tot hun behandeling begint. Dat wordt volgens Hoogsteder in 2018 nog langer, omdat gemeenten zorg dan kunnen inkopen via aanbestedingen, waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen een vrijwillige behandeling en behandeling die wordt opgelegd door een rechter.

Wachtlijsten jeugdzorg onvermijdelijk
Wachtlijsten in de jeugdzorg zijn onvermijdelijk, zo meldde het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) eind juni. Het instituut deed onderzoek naar de wachttijden en -lijsten voor jeugdzorg bij acht gemeenten en concludeerde daaruit dat ‘hier en daar sprake is van wachtlijsten’. Extra geld is daarbij geen oplossing, de wachtlijsten ontstaan vooral door een capaciteitsprobleem bij jeugdzorgaanbieders. Deze uitspraak was tegen het zere been van GGZ Nederland, dat liet weten een heel ander beeld te hebben van wachtlijsten voor jongeren die psychische hulp nodig hebben. ‘Ons beeld is dat op veel plaatsen lange wachtlijsten bestaan, die de professionele normen ruimschoots overschrijden’, schreef de brancheorganisatie aan het NJi.

Liquiditeitsproblemen jeugdzorg
Maar lange wachtlijsten en -tijden zijn niet het enige probleem van de jeugdzorg, al hangt er wel veel mee samen. Uit de jaarrapportage 2016 van de Transitie Autoriteit Jeugd blijkt dat 40 procent van de jeugdzorg en -hulpaanbieders dat jaar een liquiditeitsprobleem had. Nog eens twintig procent verwachtte dat in 2017 te krijgen. Vooral aanbieders van gespecialiseerde jeugd-ggz voorzagen financiële misère. Het gevolg: waar mogelijk houden ze op met het aanbieden van jeugdzorg en richten ze zich alleen nog op psychische hulp voor volwassenen. Dat betekent weer dat er minder jeugdzorgaanbieders zijn, waardoor de wachtlijsten bij de instellingen die blijven bestaan oplopen.

Problemen financiers jeugdzorg
Ook aan de andere kant van de jeugdzorg, bij de financiers, zijn tekorten ontstaan. Het woonplaatsbeginsel is hier een belangrijke oorzaak van. Als een jongere zorg met verblijf nodig heeft, wordt de gemeente waarin de jongere terechtkomt verantwoordelijk voor de kosten ervan. En dat levert problemen op, want niet alle regio’s hebben een even groot aanbod van gespecialiseerde jeugdzorg. Sommige gemeenten krijgen daardoor te maken met hogere zorgkosten dan anderen, wat ertoe leidt dat het budget voor jeugdzorg op sommige plekken flink wordt overschreden. Hoewel staatssecretaris Van Rijn heeft aangegeven dat hij het woonplaatsbeginsel gaat herzien (de gemeente waar de jongere vandaan komt wordt verantwoordelijk voor de zorgkosten), duurt het nog tot 2019 eer er echt iets verandert. Tot die tijd proberen gemeenten en aanbieders er samen uit te komen, door goede afspraken te maken.

Tijd voor de jeugdzorg
De afgelopen maanden werd door verschillende partijen een de bel getrokken over de verschillende problemen in de jeugdzorg. Zowel ggz-aanbieders als gemeenten lieten weten dat lang niet alles van een leien dakje gaat, dat de problemen groter dreigen te worden. En al kwamen enkele initiatieven voorbij waarmee een deel van de problemen moet worden opgelost, er lijkt nog geen sprake te zijn van grote onrust of acties. De jeugdzorg roept en roept, maar wordt niet gehoord. Tijd voor de jeugdzorg, zou ik zeggen.

Dossier geestelijke gezondheidszorg
Dossier met nieuws, opinie en achtergrond over de geestelijke gezondheidszorg (ggz). De artikelen gaan onder andere over de diverse zorgorganisaties, beddenreductie, e-health en de bekostiging. Lees meer.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.