Ziekenhuis: 10 procent afstoten

[Exclusief] Gemiddeld kunnen ziekenhuizen 10 procent van hun zorg afstoten naar de eerste lijn. Dat berekende Anna van Poucke, partner bij KPMG in een deze week uitgebracht rapport.
Ziekenhuis: 10 procent afstoten

KPMG belegde er zelfs een persconferentie voor, op 10 december. Aanwezig waren: Van Poucke zelf, Ria Stegehuis, directeur zorginkoop bij zorgverzekeraar Menzis en Jeroen van den Oever,  bestuurder van Fundis, waar thuiszorgorganisatie Vierstroom onder valt.

Boodschap van Van Poucke is: ‘De zorg wordt te duur. Ziekenhuisbudgetten krimpen en tegelijkertijd komen er meer chronisch zieken en kankerpatiënten. Er zal meer zorg naar de goedkopere eerste lijn toe moeten; het kan niet anders.’

Verschuiving naar eerste lijn

KPMG deed onderzoek naar de mogelijkheid om zorg naar de eerste lijn te verschuiven en kwam voor een gemiddeld ziekenhuis uit op 10 procent. Omgerekend naar het totale budget voor ziekenhuiszorg gaat het om een bedrag van 2,35 miljard euro.

Ziekenhuizen zijn huiverig een substantieel deel van de zorg te verliezen, weet Van Poucke: ‘Ik was laatst in een ziekenhuis dat 25 procent zorg bleek te verlenen die doelmatiger door de eerste lijn kon worden gedaan. Maar ze waren er nog niet aan toe om de discussie daarover te voeren.’

Het RIVM becijferde een toename van het aantal kankerpatiënten en chronisch zieken van respectievelijk 16 en 12 procent in de komende acht jaar. Op basis van eigen onderzoek in Noord-Nederland berekende KPMG een toename van ziekenhuisvolumes voor deze groepen aandoeningen van 12 procent. De budgetten groeien jaarlijks met 1,5 procent. Van Poucke: ‘Ik noem dit altijd als argument, maar het maakt te weinig indruk.’

Basiszorg

Jeroen van den Oever is bestuursvoorzitter van Vierstroom in Zoetermeer en koper van het plaatselijke LangeLand Ziekenhuis. ‘Ziekenhuizen moeten minder naar elkaar kijken en meer wat er om hen heen gebeurt’, vindt hij. Van den Oever werkt aan een plan voor de regio Zoetermeer/Gouda samen met het Groene Hart Ziekenhuis en andere zorgaanbieders: ‘Hoe kunnen we het best basiszorg leveren aan chronisch zieken en ouderen. Wat kunnen mensen nog zelf, wat kunnen we doen om de verveling en eenzaamheid te bestrijden.’ Ria Stegehuis vult aan: ‘Zorgprofessionals moeten nu eens bereid zijn van elkaar te leren. Het “not invented here-syndroom” komt nog veel te vaak voor.’

Het KPMG-rapport geeft voorbeelden uit het buitenland. Men is daar begonnen met het versterken van de eerste lijn. Grote huisartsenpraktijken hebben daar in deeltijd een specialist in dienst om kleine ingrepen te doen en ‘trekken’ zo zorg uit het ziekenhuis.

Problemen

Stegehuis is bij Menzis betrokken bij het project in Noord-Nederland: ‘We moeten wel de ziekenhuizen meekrijgen. Als je de eerste lijn versterkt maar ziekenhuizen werken niet mee, dan heb je wel een probleem. Dan komt de keten niet van de grond.’ Een ander probleem doemt op als de zorg die uit het ziekenhuis gaat, wordt vervangen door nieuw aanbod, zoals de beruchte snurkpoli’s. Het bij elkaar brengen van cure en care zou een goede oplossing zijn. Dat maakt ook de financiering gemakkelijker. De stappen die staatssecretaris Martin van Rijn heeft genomen, gaan volgens Stegehuis in de goede richting.

Van Poucke: ‘Ziekenhuizen zullen vaker een shop-in-shop-bedrijf worden. Ze verlenen faciliteiten aan verschillende zorgverleners, ook vanuit de eerste lijn.’ Van den Oever denkt aan het opzetten van ketenzorgbedrijven die zorg aan specifieke doelgroepen leveren, zoals CVA- en COPD-patiënten. Stegehuis is daar wel voor: ‘Maar we gaan die ketens wel aanbesteden.’

Warme sanering

Dat dit de ziekenhuizen bedden gaat kosten, ligt in de lijn der verwachting. Hoeveel, dat heeft KPMG niet berekend. Van Poucke: ‘Het gaat ook om opvang van de groeiende zorgvraag binnen de budgettaire kaders. Straks zitten we met twaalf failliete ziekenhuizen, dat willen we ook niet. Ik ben voor warme sanering, waarbij ziekenhuizen financiële steun krijgen om hun profiel af te bouwen. Een koude sanering, een faillissement gevolgd door een doorstart, gaat altijd gepaard met hoge maatschappelijke kosten.’  Hierop klinkt de verzuchting, van wie precies kan niemand zich achteraf herinneren: ‘Hoewel een paar keer een koude sanering ook wel eens goed zou zijn: dat zou het gevoel van urgentie vergroten.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.