Burgers moeten zich beter voorbereiden op ouderdom en meer zelf betalen. Zorgverleners moeten beter samenwerken om de zorg aan huis te verbeteren. Dat stelt de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) in het advies Redzaam ouder.
De RVZ vindt dat er te veel ouderen te vroeg worden opgenomen in verpleeg- en verzorgingshuizen.Het onnodig verlies van zelfredzaamheid en afhankelijkheid van overheidsvoorzieningen komt doordat ouderen worden overvallen door de organisatorische en financiële gevolgen van ouderdom. Het ontbeert ze aan een sociaal netwerk dat kan helpen om thuis te blijven wonen, wat de meeste mensen eigenlijk willen. Kinderen wonen te ver weg en steeds meer vrouwen willen werken. De ouderen zien vervolgens geen ander alternatief dan opname in een intramurale voorziening.
RVZ: helft ziekenhuisopnames door vallen
Een andere oorzaak voor het verlies aan zeldzaamheid is dat ouderen onvoldoende oog hebben voor de risico's van ouderdomsgebreken. Een derde van de 65-plussers valt minstens een keer per dag. Ongeveer de helft van de ziekenhuisopnames wordt veroorzaakt door heupfracturen. Ook de eerstelijnszorg heeft geen systeem om op tijd dreigend functieverlies te signaleren. Daardoor worden risicogroepen te laat gesignaleerd.
RVZ: beter voorbereiden op ouderdom
De RVZ vindt dat mensen zich veel vroeger dan nu moeten voorbereiden op het ouder worden en de nodige voorzorgsmaatregelen nemen. In een zorgverklaring kunnen burgers vastleggen wat voor soort oude dag ze willen hebben, hoe ze dat denken te organiseren en betalen.
Een ander probleem is dat de intramurale voorzieningen onvoldoende aansluiten bij de behoefte, terwijl de zorg in de buurt nog niet gereed om de zorgvraag op te vangen. De extramurale zorg is versnipperd. Er zijn te veel professionals en organisaties bij betrokken: huisartsen, thuiszorginstellingen, welzijnswerk, gemeenten, ggz-instellingen, woningcoöperaties. De samenwerking laat te wensen over.
RVZ: multidisciplinaire teams voor zorg aan huis
Zorgverleners moeten in de optiek van de RVZ samen gaan werken in transmurale multidisciplinaire teams. Daarin stellen huisartsen, wijkverpleegkundigen en andere zorgverleners een behandelplan op voor een oudere. Huisartsen zijn eindverantwoordelijk. De coördinatie van de zorg rondom een thuiswonende oudere kunnen ze overlaten aan wijkverpleegkundigen. De geriatrische expertise van huisartsen moet worden versterkt en de teams moeten samenwerken met medisch specialisten, zoals geriaters, specialisten ouderengeneeskunde en ouderenpsychiaters.
RVZ: verklein pakket
Een derde advies om verschraling van de ouderenzorg te voorkomen is een wijziging van het zorgstelsel. De raad stelt voor om het collectieve verzekerde pakket te beperken tot medische zorg. Lichtere zorgvragen, zoals thuishulp, begeleiding en persoonlijke verzorging zou voor eigen rekening moeten komen. Een andere mogelijkheid is het verzekerd pakket intact te laten en ouderen die meer zelf betalen te belonen met meer keuzevrijheid. In alle scenario’s moeten burgers meer zelf gaan betalen voor wonen en zorg. (Zorgvisie – Bart Kiers, beeld: Roos Koole)
Lees meer:
Kwaliteit niet beter door stijgende kosten ouderenzorg
Meewerkend voorvrouw goed voor kwaliteit ouderenzorg
Buurtzorg staat model voor thuiszorg