Volgens de lezers zitten verzekeraars vast in verouderde financieringsmodellen zoals ‘prijs maal hoeveelheid’, onderlinge concurrentie en kortetermijndenken. Hierdoor handelen ze eerder als ‘marktmeesters’ dan als maatschappelijke partners, waardoor noodzakelijke vernieuwingen in de zorg niet van de grond komen, vindt men.

De verdeeldheid over de stelling van deze week is minimaal. Van de 30 ingezonden reacties gaven maar liefst 27 lezers aan het ‘eens’ te zijn met de stelling. Slechts 3 lezers gaven aan het ‘oneens’ te zijn.

Grootste struikelblok

De respondenten die het eens zijn, wijzen massaal naar de financiering en de “schotten” in het systeem als het grootste struikelblok. “Passende zorg is niet goed te betalen met p maal q”, stelt een manager actue zorg uit de ziekenhuiszorg.

Een lid van de raad van bestuur van een ziekenhuis vult aan: “Je ziet de reactie om alles te vertalen naar pxq terwijl passende zorg juist ervoor moet zorgen dat er minder q ontstaat.” Dit vasthouden aan oude structuren leidt tot grote frustratie in het veld: “Zorgverzekeraars – maar ook de NZa, blijven hangen in oud denken. Vooral ‘de schotten’ (de budgettaire kaders) zijn killing om ook maar IETS voor elkaar te krijgen”, schrijft een interim-directeur in de ouderenzorg.

Ironie

Deze focus op oude modellen en concurrentie leidt er volgens lezers toe dat goede initiatieven sneuvelen. Meerdere lezers noemen concrete voorbeelden, zoals de Wijkkliniek. “Innovaties die werken… lopen vast in het kortetermijndenken en de onderlinge concurrentie van de verzekeraars”, schrijft een respondent. Een ander merkt de ironie op: “Het ironische is dat zorgverzekeraars weliswaar eisen dat zorginstellingen transformeren, liever vandaag dan morgen, maar zelf zeer veel moeite hebben om het eigen inkoopbeleid zodanig te transformeren dat dit mogelijk wordt” , aldus een manager binnen de ziekenhuiszorg

De hardste kritiek van de ‘eens’-stemmers betreft de rolopvatting van de verzekeraars. Ze worden niet gezien als partners in de transitie. “Zorgverzekeraars zeggen passende zorg te willen, maar handelen nog te vaak als marktmeesters in plaats van als maatschappelijke partners”, aldus een veelgehoorde klacht. Een ander stelt dat de focus volledig verkeerd ligt: “Zolang winst, marktaandeel en inkoopmacht leidend blijven, blokkeert de vooruitgang.” Een lezer uit de ggz vat het sentiment samen: “nadruk op beheersbaarheid en wantrouwen is steeds belangrijker geweest dan ZORG.”

Belangrijke functie

De kleine groep die het ‘oneens’ is met de stelling, biedt uiteenlopende argumenten. Een adviseur binnen de ziekenhuiszorg vindt dat verzekeraars wel degelijk een belangrijke functie hebben in het huidige bestel: “Zorgverzekeraars zijn een nuttige schakel in ons zorgstelsel, er moet een partij zijn die drukt op de kosten.”

Een medisch adviseur zoekt het probleem niet in ‘nieuwe kunstjes’, maar in een gebrek aan medische kennis bij de inkoop: “Zorgverzekeraars moeten meer gebruik maken van goed opgeleide artsen Maatschappij en Gezondheid die naar de medische inhoud kijken… Inkoop zonder medische kennis en kunde geldt nog steeds: goedkoop is duurkoop.”

De meest cynische ‘oneens’-stemmer deelt paradoxaal genoeg de kritiek van het ‘eens’-kamp, maar gelooft simpelweg niet in verandering. Deze lezer stelt dat verzekeraars in hun huidige rol passende zorg juist in de weg staan en niet kúnnen veranderen. De reactie wordt afgesloten met de bekende metafoor: “Niks nieuwe kunstjes; al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding.”