Medicatieveiligheid is een zeer belangrijk thema. Geen bestuurder zal dit ontkennen. Maar wanneer de weegschaal ‘administratieve last versus medicatieveiligheid’ doorslaat naar administratieve last, dreigt medicatieveiligheid te sneuvelen. En dat terwijl ook iedere zorgprofessional die ik sprak, zich een situatie voor de geest kan halen waarbij de (dubbele) controle hen hielp een medicatiefout te voorkomen.

Mogen we deze twee factoren wel tegenover elkaar zetten in de discussie? Het lijkt mij niet de bedoeling dat van ieder proces dat stroef verloopt, de veiligheidsregel maar wordt geschrapt.

De valse keuze

Het lijkt mij dan ook eerlijker om de oplossing te zoeken in de huidige werkwijze. De zorgprofessionals ervaren de tweede controle inderdaad als zeer belastend: ze moeten lang wachten op een reactie, of worden gestoord tijdens (andere) belangrijke taken.

Deze frustraties komen, nadat ze in het team zijn besproken, bij beleidsmakers terecht. Die stellen een memo op die vervolgens op het bureau van de bestuurder terechtkomt. En die stellen dan weer de vraag: moeten we dit echt doen?

En daar zit de kern: de afweging wordt vanuit het verkeerde uitgangspunt gemaakt.

Waar het echt om gaat

Er worden twee dingen door elkaar gehaald: medicatieveiligheid wordt benaderd vanuit een proces dat stroef verloopt. En ja, dan voelt een controle als extra belasting. Maar het zegt vooral iets over het proces, niet over de noodzaak.

In plaats van de medicatiecontrole – de waarborging van medicatieveiligheid – af te schaffen, moet het proces worden herzien. Als je dat doet, door het bieden van betere hulpmiddelen en slimme automatisering, verdwijnt niet alleen de (administratieve) last, maar dan verliest zelfs het argument zijn kracht.

Kwadrant bewijst dat dit kan

Sommige zorgorganisaties waarmee ik sprak overwogen de controle af te schaffen. Eén van de organisaties, Kwadrant, startte een gewaagde pilot. Zij vereenvoudigden het proces en kregen het voor elkaar de medicatieveiligheid te verhogen.

De Friese organisatie met zesduizend medewerkers en 15.000 cliënten, gaf gehoor aan de wensen van de zorgprofessionals. Kwadrant selecteerde meerdere teams om na te denken over de inrichting van alle taken. Vooraf vond er een meting plaats van de gebruikelijke kpi’s: de NPS-score, veiligheidsgevoel en administratieve last.

Na de procesversimpeling zag geen enkele medewerker de dubbele controle nog als administratieve last. Daarnaast geven de zorgprofessionals aan dat de controle nauwelijks nog tijd kost, “we houden eindelijk weer ruimte over voor waar het echt om gaat: zorgen voor de cliënt”.

De oplossing staat niet op de weegschaal

Terug naar die weegschaal in de bestuurskamer. Het punt is: je hoeft niet te kiezen. Je hoeft medicatieveiligheid niet af te wegen tegen administratieve lasten. De discussie verandert zodra zorgprofessionals ervaren dat hulpmiddelen hen helpen in plaats van vertragen. Op het moment dat zij zeggen: ‘Dit helpt me, dit ondersteunt me’, staat medicatieveiligheid niet meer tegenover efficiëntie, maar werken ze samen.

Door Marc de Vries, co-founder van Dufond BV, ontwikkelaar van CheckCheck