Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Fiscus: specialist kan na 2017 in loondienst

De Belastingdienst onderzoekt of medisch specialisten na 2017 in loondienst kunnen. Dat zou goed zijn voor de aansturing van ziekenhuizen en de beheersing van zorguitgaven.
Fiscus: specialist kan na 2017 in loondienst

In een interne notitie van 28 oktober 2014 aan minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën gaat de Belastingdienst in op de positie van medisch specialisten. De notitie, in het bezit van Zorgvisie, geeft een kijkje in de keuken van hoe de Belastingdienst aankijkt tegen medisch specialisten. Aanleiding voor de notitie was onder meer een vraag van Dijsselbloem of het laten bestaan van zowel fiscale voordelen als maatschappen negatief is voor de kostenbeheersing. De minister wijst op het gevaar dat met de vorming van het medisch specialistisch bedrijf (MSB) er 'nu één grote maatschap tegenover een zwak ziekenhuisbestuur kan staan' en spreekt over de 'koninkrijken in de zorg'.

Checks and balances

Volgens de Belastingdienst hoeft de keuze voor het medisch-specialistisch bedrijf in principe niet te leiden tot een verslechtering in de machtsverhoudingen vergeleken met de huidige situatie, 'omdat het principe van gelijkgerichtheid van belangen breed wordt gedragen'. Daarnaast zitten er in het huidige systeem allerlei checks and balances. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kunnen ook marktmacht van maatschappen aanpakken. De Belastingdienst wijst wel op het risico dat de 'onderhandelingspositie van de specialisten verbetert', maar stelt dat er waarborgen zijn om dit effect ongedaan te maken. In de eerste plaats moeten zorgverzekeraars tegenwicht kunnen bieden tegen mogelijke prijsopdrijvende effecten. Mochten de kosten achteraf toch hoger zijn uitgevallen, dan kunnen overschrijdingen altijd nog worden teruggehaald via het macrobeheersinstrument.

Krachtigere positie ziekenhuisbestuur

Verderop in de notitie wordt ingegaan op de mogelijkheid om medisch specialisten verplicht onder loondienst te laten vallen. De Belastingdienst ziet bij deze beleidsoptie winst in een krachtigere positie van het ziekenhuisbestuur tegenover de medisch specialisten. 'Wanneer medisch specialisten in loondienst treden, leidt dit mogelijk tot een betere aansturing vanuit het ziekenhuisbestuur en daarmee tot een hogere bestuurlijke kwaliteit. Het ziekenhuis kan dan effectiever sturen op kostenbeheersing. Ook kan dan de prikkel tot overproductie voor medisch-specialistische zorg afnemen.'

Loondienst kostbaar vanwege compensatie goodwill

Medisch specialisten zijn zeker tot en met 2017 gevrijwaard van verplichte loondienst. De Federatie Medisch Specialisten (FMS) heeft in het hoofdlijnenakkoord met minister Edith Schippers van VWS in juli 2013 afgesproken dat medisch specialisten een vrije keuze moeten hebben voor vrije vestiging of loondienst. De Belastingdienst merkt in de notitie op dat het mogelijk is om voor de periode na 2017 hierin een nieuwe keuze te maken en 'bijvoorbeeld te verkennen of alle specialisten in loondienst kunnen'. De fiscus stelt wel dat hieraan allerlei haken en ogen kleven. Als het al juridisch haalbaar is, dan zijn de budgettaire effecten lastig in kaart te brengen. De Belastingdienst verwijst naar het traject Zorgkeuzes in Kaart, waarin het Centraal Planbureau verschillende beleidsopties door gaat rekenen. Deze CPB-publicatie, in maart 2015 verschenen, toont aan dat het verplicht in loondienst nemen van medisch specialisten in eerste instantie kostbaar is vanwege de hoge kosten (2 miljard euro) die vastzitten aan het compenseren van de goodwill. Alleen met het onder de WNT laten vallen van medisch specialisten bespaart de overheid al direct op de zorguitgaven.

WNT financieel onaantrekkelijk

Vooralsnog is het kabinet voorzichtig met het onder de WNT laten vallen van medisch specialisten. De WNT betekent veelal een financiële aderlating voor de specialisten. De Belastingdienst heeft in oktober 2014 al gesignaleerd dat er geringe belangstelling was voor de subsidieregeling waarmee het kabinet de overstap naar loondienst wilde faciliteren. Achteraf werd bekend dat slechts 449 medisch specialisten gebruik hebben gemaakt van de regeling.

WNT en loondienst

In de CPB-publicatie wordt gewezen op het gevaar dat medisch specialisten massaal voor vrije vestiging kiezen als ze onder de WNT gaan vallen. Het CPB rekent voor dat de combinatie 'verplichte loondienst' met 'onder de WNT laten vallen' op de lange termijn voor de zorguitgaven het gunstigste is. Daarmee zou over tien jaar jaarlijks structureel 540 miljoen euro worden bespaard.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden