Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Huisartsen kunnen ziekenhuiszorg nauwelijks afremmen

Meer zorg bij de huisarts gaat soms samen met minder ziekenhuiszorg, vaak ook niet. Op een groot deel van de zorg heeft de huisarts geen invloed.
huisarts.patient.fotolia.jpg
Foto: Fotolia

Dat blijkt uit inventariserend onderzoek van het NIVEL. 

Patiëntkenmerken
Over het geheel genomen bepalen kenmerken als leeftijd en het hebben van meerdere chronische aandoeningen het zorggebruik in de tweede lijn. Kenmerken van de huisartsenpraktijk, zoals type praktijk, maar ook proceskenmerken als het aantal contacten en het percentage contacten waarin richtlijnen worden gevolgd, spelen nauwelijks een rol.

Huisarts
Huisartsen kunnen invloed uitoefenen op het tweedelijns zorggebruik door middel van een verwijzing. Als patiënten eenmaal in de tweede lijn terechtkomen, hebben huisartsen weinig invloed meer op deze zorg. Dertig tot vijftig procent van de verwijzingen gebeurt tussen specialisten onderling of komt van andere eerstelijnsverwijzers, zoals tandartsen en verloskundigen.

Ziekenhuis
Meer zorg bij de huisarts leidt soms wel tot minder zorg in het ziekenhuis. Dat blijkt uit het aantal verwijzingen voor patiënten die voor het eerst naar het ziekenhuis gaan, patiënten met astma, COPD en patiënten die hun moedervlek willen laten behandelen. Het NIVEL onderzocht ook diabetes, scheur- of snijwonden en atheroomcyste (goedaardig huidgezwel), maar vond daar geen aanwijzingen voor het feit dat meer zorg bij de huisarts het aantal ziekenhuisbehandelingen zou afremmen.  

Dbc's
Voor door huisartsen naar de tweede lijn verwezen patiënten worden gemiddeld 2,25 dbc’s geopend. Bij nieuwe patiënten ligt dit gemiddeld lager en bij bestaande hoger. De onderzoekers vonden ook dat in groepspraktijken minder dbc’s voor nieuwe patiënten worden geopend. Verrassend vinden zij de uitkomsten dat in praktijken met een POH somatiek en in praktijken die zich meer houden aan richtlijnen ten aanzien van voorschrijven juist voor meer patiënten een dbc wordt geopend. De onderzoekers hebben daarvoor geen verklaring.  

NIVEL
NIVEL deed onderzoek onder 93 huisartsenpraktijken en gebruikte gegevens uit 2008 tot 2010. Gegevens over astma komen uit 55 praktijken, over COPD uit 22 praktijken, diabetes uit 32 praktijken, scheur- en snijwonden uit 44 praktijken en moedervlekken en atheroomcystes uit 50 praktijken. Het NIVEL stelt dat het onderzoek relatief weinig huisartsenpraktijken beslaat, maar dat het toch moet worden gezien als een eerste exploratieve exercitie. Het onderzoek geeft inzicht in hoeverre extra moeite in de eerste lijn gepaard gaat met minder zorggebruik in de tweede lijn.

Zorginkoop
Om daadwerkelijk substitutie te realiseren, zijn afspraken tussen huisartsen en ziekenhuizen nodig over terugverwijzing en overdracht van hoofdbehandelaarschap. Het NIVEL ziet een duidelijke rol weggelegd voor zorgverzekeraars die eerste en tweede lijn geïntegreerd zouden moeten inkopen en bijvoorbeeld regels stellen ten aanzien van dubbele declaratie. ‘In feite zijn dit het type afspraken zoals die nu worden gemaakt als uitvloeisel van de Zorgakkoorden.’

Menzis en Rijnstate
Zorgverzekeraar Menzis en ziekenhuis Rijnstate in Arnhem hebben recentelijk een intentieverklaring getekend voor een meerjarencontract. Zij maken daarin ook afspraken over de verdeling van zorg tussen het ziekenhuis en huisartsen op het gebied van oogaandoeningen, huidaandoeningen en zorg voor spieren en gewrichten. De woordvoerder van Menzis laat weten dat de gesprekken over ‘euro’s en aantallen’ net zijn begonnen. In gezamenlijk overleg tussen Rijnstate, Menzis en de huisartsen is bepaald welke zorg zich leent voor substitutie. 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden