Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Zorg op zijn best

Een voorhoede van Amerikaanse toegewijde artsen, onder aanvoering van Don Berwick, startte in de jaren negentig de kwaliteitsbeweging Institute for Health Improvement (IHI), die wereldwijd zijn vruchten afwerpt. Frank de Grave, voorzitter van de Orde van Medisch Specialisten, nam het eerste exemplaar in ontvangst van het boek Zorg op zijn best.
Wim Schellekens (links) overhandigt Frank de Grave (midden) het boek 'Zorg op zijn best'. Rechts uitgever Monique Scholten Theessink.
Wim Schellekens (links) overhandigt Frank de Grave (midden) het boek 'Zorg op zijn best'. Rechts uitgever Monique Scholten Theessink. - Foto: Ruud Wagener Fotografie

'Het gemiddelde Nederlandse ziekenhuis is beter dan het Amerikaanse. Maar de beste ziekenhuizen in de Verenigde Staten zijn echt top of the bill. Daar kunnen we in Nederland veel van leren', zei Wim Schellekens, oud-hoofdinspecteur IGZ, bij de overhandiging van het boek Zorg op zijn best. Het boek maakt duidelijk dat het succes van excellente organisaties als de Mayo Clinics, Kaiser Permanente, Virginia Mason, Cincinnati's Childrens Hospital en het Zweedse Jönköping mede te danken is aan het werken volgens de IHI-principes. 'Patiënt gecentreerd leiderschap met een heldere visie, persoonlijk voorbeeld en een strategie die met doorzettingsvermogen jarenlang wordt doorgezet leiden tot resultaten die we tot voor kort niet voor mogelijk hielden', schrijft Schellekens in zijn voorwoord.

Weerstand van medisch specialisten

Berwick en zijn medestanders Paul Batalden en Lucian Leape zagen begin jaren negentig dat er hele grote verschillen waren in de manier waarop artsen hun patiënten behandelden. Toen ze daar wat aan wilden doen, stuitten ze aanvankelijk op veel weerstand, met name bij hun collega-artsen. 'Een gebrek aan betrokkenheid van artsen kan het allerbelangrijkste obstakel vormen dat het welslagen van kwaliteitsverbetering in de gezondheidszorg in de weg staat. Kwaliteit berustte op metingen en standaardisering van praktijken, en artsen stonden over het algemeen zeer argwanend tegenover beide. Tegenover metingen vanwege de associatie met controle; artsen zijn bang dat metingen die zogenaamd ten behoeve van verbetering worden verricht, in plaats daarvan kunnen worden gebruikt voor beoordeling en toezicht', schrijft auteur Charles Kenney in Zorg op zijn best.

Vermijdbare schade

De grote doorbraak kwam bij het rapport To err is human dat in 1999 verscheen. De boodschap dat er jaarlijks tot 100.000 vermijdbare doden waren in Amerikaanse ziekenhuizen sloeg in als een bom. Het zelfbeeld van de Amerikaanse zorg als de allerbeste in de wereld viel in duigen. Berwick was drie dagen onafgebroken te zien in alle talkshows in Amerika. De schokgolf van het rapport dreunt nog steeds na, ook in Europa. En alhoewel de vermijdbare schade in Nederlandse ziekenhuizen is afgenomen, volgens onderzoek van Nivel, lopen ook vandaag de dag patiënten nog vermijdbare schade op, schrijft Schellekens in zijn voorwoord. 'Zo'n tien procent van alle opnamen. Maar de helft van de zorg wordt gegeven volgens de state of the art. Zo'n dertig tot veertig procent van de zorg bestaat uit verspilling. Patiënten worden nog niet voldoende betrokken bij hun behandeling. Er is grote variatie in aanpak en resultaten van zorg: van heel goed tot ontstellend slecht. De urgentie is hoog.'

Optimaal functioneren medisch specialisten

Schellekens stelt dat de boodschap van Zorg op zijn best naadloos aansluit bij het recente rapport Optimaal functioneren van medisch specialisten van de Orde van Medisch Specialisten. In het Orde-rapport staat dat voor veilige patiëntenzorg het noodzakelijk is dat medisch specialisten elkaar aanspreken. De Orde stelt ook dat dokters verplicht zijn om verantwoording af te leggen over hun werk aan elkaar en aan de raad van bestuur.

Gary Kaplan in Nederland

Gary Kaplan, CEO van Virginia Mason en voorzitter van de IHI, is keynote op Zorgvisie Executive Seminar op 30 januari in Houten. Virginia Mason, een van de beste Amerikaanse ziekenhuizen, is erin geslaagd om de kwaliteit spectaculair te verbeteren en tegelijkertijd de kosten te verlagen. De artsen nemen het voortouw bij de kwaliteitsverbetering.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden