Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Gastvrije bejegening zorgt voor minder dwang

[Weekoverzicht] Met het concept High & Intensive Care voor kortdurende klinische opname verwacht GGz Breburg het gebruik van dwang en drang verder te kunnen verminderen en de opnameduur nog meer te bekorten. ‘Iemand heeft altijd wel een gezond stuk. Daar gaan we actief naar op zoek’, zegt psychiater Tom van Mierlo.
Gastvrije bejegening zorgt voor minder dwang
Foto: ANP/Lex van Lieshout

Het liefst zou psychiater Tom van Mierlo, directeur behandeling bij GGz Breburg, helemaal geen dwangmaatregelen willen toepassen op cliënten die flink de kluts kwijt zijn. 'Maar de praktijk is weerbarstiger. Voor mensen die  bijvoorbeeld door middelengebruik ernstig in de war zijn en gevaar opleveren voor hun omgeving, zijn we blij dat we een separeerkamer achter de hand hebben.' Voor de meeste cliënten blijkt een gastvrije bejegening, systematische risicotaxatie, een-op-eenbehandeling en van meet af aan familie erbij betrekken, meestal voldoende om agressie en escalatie te voorkomen.

Minder dwang- en drangmaatregelen

Sinds GGz Breburg (Tilburg, Breda) het landelijke concept van High & Intensive Care (HIC) toepast is er 75 procent minder dwang- en drangmaatregelen nodig. En de opnameduur is met de helft verkort: van gemiddeld dertig naar vijftien dagen. Van Mierlo was landelijk 'de trekker' van het concept, in samenwerking met twaalf ggz-instellingen, het Landelijk Platform GGz, GGZ Nederland en diverse onderzoekers. 'Want er bloeiden veel mooie bloemen op het gebied van het terugdringen van dwang en drang, maar elke instelling was haar eigen wiel aan het uitvinden.'

Betere relatie

Volgens Van Mierlo heeft HIC er bij GGz Breburg voor gezorgd dat het aantal separaties sinds januari dit jaar 'nagenoeg nul' is. 'Die afname was al een paar jaar aan de gang. Een andere bejegening zorgt voor een betere relatie met de cliënt. Iemand heeft altijd wel een gezond stuk. Daar gaan we actief naar op zoek. De tijd dat iemand na binnenkomst uit voorzorg in de separeer werd gezet of twee weken geen bezoek mocht ontvangen, is voorbij. Familie wordt direct bij de behandeling betrokken en kan zelfs blijven slapen. Dat verandert de sfeer, die volgens medewerkers nu veel rustiger is.' Is separatie toch nodig, dan is een verpleegkundige continu beschikbaar. 'Dit alles maakt de zorg duurder, maar bekort wel de opnameduur.'

FACT-teams

Kortere opname is volgens Van Mierlo verantwoord mits de ambulante zorg, zoals die van de flexibele en multidisciplinaire FACT-teams (Functie Assertive Community Treatment) intact blijft. 'Deze expertise moet behouden blijven. Je kunt die zorg niet overlaten aan het gemiddelde wijkteam van een gemeente of de praktijkondersteuner van de huisarts.'

Het HIC-concept wordt nu door onderzoekers bij twintig ggz-instellingen getoetst op effectiviteit. 'We houden alle separaties in Nederland bij. Zo kunnen we zien of er een correlatie is tussen het HIC-model en het aantal separaties bij deze instellingen. We hopen te kunnen aantonen dat de ggz op deze manier met weinig dwangmaatregelen toe kan.'

Patricia van der Zalm

Of registreer u om te kunnen reageren.