Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Verpleeghuizen moeten snel voldoen aan bezettingsnorm’

Verpleeghuizen moeten hard aan de slag om zo snel mogelijk te voldoen aan de minimale bezettingsnorm die staat in het kwaliteitskader ‘verpleeghuiszorg. Dat zegt staatssecretaris Martin van Rijn van VWS in een interview met Zorgvisie.
VanRijn-dienstWaardigheidentrots-450.jpg
Staatssecretaris Martin van Rijn van VWS op werkbezoek naar verpleeghuizen. - Foto: VWS/Waardigheid en trots

Van Rijn bezoekt deze week in twee dagen tien verpleeghuiszorglocaties. Hij laat zich met woordvoerders en pers vervoeren in een soort bandbus, een grote personenauto met achterin twee zitbanken tegenover elkaar. Het interview vindt plaats op 18 januari, onderweg van Lelystad, locatie Laarhof van Coloriet, naar Amersfoort, locatie De Lichtenberg van Beweging 3.0. Van Rijn vertelt dat hij op het partijcongres van de PvdA afgelopen weekend een gezamenlijk optreden had met Hugo Borst en Carin Gaemers, de initiatiefnemers van het Manifest Scherp op ouderenzorg. ‘De 100 miljoen euro die het kabinet beschikbaar stelt voor extra personeel zien we als een goede eerste stap. De Nederlandse Zorgautoriteit onderzoekt nu hoeveel extra geld er nodig is. In de loop van februari hoop ik dat de NZa een eerste indicatie kan geven. Maar daar wilden we niet op wachten.’

Extra geld voor ouderenzorg
Het is wel snel gegaan in de ouderenzorg. Een jaar geleden hamerde Van Rijn in Kamerdebatten nog op de noodzaak de bezuiniging van 500 miljoen euro op de Wlz te handhaven. Nu komt er opeens veel geld bij. Hoe kan dat? ‘Goed hè?’, antwoordt Van Rijn. ‘Een aantal zaken komen samen. We weten al geruime tijd dat het kwaliteitskader met de bezettingsnorm eraan komt. We hadden afgelopen zomer de lijst van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) en het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers. We zouden sowieso al kijken naar de tarieven van de zorgzwaartebekostiging.’ Om een en ander te regelen heeft Van Rijn wel intensief overlegd met het ministerie van Financiën.

Minimale bezettingsnorm
Verpleeghuizen moeten nu wel aan de bak. Van Rijn verwacht dat ze zo snel mogelijk voldoen aan de minimale bezettingsnorm zoals die in het nieuwe kwaliteitskader staat. Zo moeten er bij intensieve zorgmomenten minimaal twee zorgverleners beschikbaar zijn en tijdens dag en avond is er permanent iemand in de huiskamer. Die minimale normen zijn tijdelijk. Ze gelden totdat de sector zelf nieuwe bezettingsnormen heeft gemaakt die zijn gebonden aan een specifieke context en doelgroep. Maar wat als het verpleeghuizen niet lukt die minimale bezetting te regelen? ‘Ik hoor dat er zorginstellingen zijn die moeite hebben om vacatures in te vullen. Via regionale zorgpacten proberen we tot een nauwere verbinding te komen tussen opleiders, instellingen en gemeenten. Met brancheorganisatie ActiZ bekijken we of er nog meer specifieke arbeidsmarktmaatregelen nodig zijn.’

Aparte oplossing voor grote steden
Voor de grote steden is er een aparte aanpak in de maak. Op de dag van het interview vraagt Eelco Damen, bestuursvoorzitter van Cordaan, aandacht voor de overspannen arbeids- en woonmarkt in Amsterdam. Die zorgen ervoor dat zorgaanbieders in de hoofdstad, en in iets mindere mate ook in de andere grote steden, te maken hebben met een veel hoger kostenniveau voor personeel en vastgoed dan op het platteland. Toch krijgen deze instellingen evenveel geld. Niet voor niets komen veel instellingen op de ‘IGZ-lijst’ uit de grote steden. ‘Ik laat inventariseren of de grotesteden-problematiek een specifieke oplossing vereist.’

Eigen vermogen maximaal circa 25 procent
Dat zorgaanbieders de 100 miljoen euro niet zo maar krijgen, was al bekend. Zo moeten ze eerst een deel van hun eigen vermogen op souperen als dat te hoog is. Daar kan een raad van bestuur toch niet mee aankomen bij banken? ‘Wat wij willen is dat zorgaanbieders op de lange termijn zelf geld investeren in kwaliteit. Het Waarborgfonds voor de Zorg hanteert een norm voor het eigen vermogen van 20 á 25 procent. En uiteraard hangt dit ook af van de context waarin de zorgaanbieder opereert.’ Zo maakt het volgens Van Rijn uit of een instelling veel investeringen moet doen in bijvoorbeeld verouderd vastgoed.

Meer personeel is niet betere kwaliteit
Meer personeel leidt niet per se tot betere zorg. Dat was de conclusie van een uitgebreid onderzoek van een onderzoekscommissie onder leiding van hoogleraar ouderenzorg Jan Hamers, dat afgelopen zomer gelijktijdig met de IGZ-lijst verscheen. ‘Als in een instelling medewerkers op de werkvloer de verkeerde dingen doen, dan gaan alleen maar meer mensen verkeerde dingen doen. Cultuur, leiderschap en de wijze waarop instellingen de zorg organiseren zijn ook cruciaal. Daarnaast gaat het om de juiste mix van personeel. In sommige instellingen is er behoefte aan hbo-geschoolde verpleegkundigen die op de werkvloer coachen, elders misschien extra gastvrouwen die meer aandacht aan bewoners kunnen geven.’

Ouderenzorg
In het dossier ouderenzorg draait het om langer thuis wonen, verpleeghuizen en gezond blijven.
>> Bekijk het dossier

Of registreer u om te kunnen reageren.