Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Elmer Mulder en de erosie van leiderschap

Het kan elke zorgbestuurder overkomen: ten onder gaan in een orkaan van media-aandacht. Oud-VUmc-topman Elmer Mulder blikt terug in een exclusief interview met Zorgvisie in de eindejaarsspecial. ‘Dienend leiderschap werkt niet als er paniek in de tent is.’
Elmer Mulder

Elmer Mulder heeft het VUmc op de kaart gezet in de dertien jaar dat hij er de scepter zwaaide. Bij zijn aantreden in 1999 moest het VUmc zich nog bewijzen in de wereld van academische centra. Het ziekenhuis groeide snel, maar was verbrokkeld. Hoe de schaalvergroting te managen, dat was de uitdaging voor Mulder. Hij fietste op on-Hollandse wijze tientallen miljoenen euro’s binnen met fundraising. Top-onderzoekers en -artsen wilden zich graag aan het ziekenhuis verbinden, omdat het ondernemerschap toonde. De verwevenheid met de VU leidde tot de oprichting van het Alzheimer Centrum en het Cancer Center Amsterdam.

Dienend leiderschap

Mulder maakte naam met de leiderschapsstijl ‘dienend leiderschap’. Mulder: ‘De dienende leider gaat niet uit van hiërarchische verhoudingen, maar stelt zich ten dienste aan de ontwikkeling van medewerkers. De voorbeeldfunctie is daarbij cruciaal. Je moet het zelf personifiëren, anders faalt je leiderschap.’ Mulder kreeg erkenning van de buitenwereld, werd in 2010 voorzitter van de club van academische ziekenhuizen NFU en een veelgevraagd spreker op congressen. Hij behoorde tot de invloedrijkste bestuurders.

Rampzalige uitzending Nieuwsuur

En toen ging het mis. Het begon in november 2011 met de crisis op de afdeling intensive care (IC). Tot verbijstering van Mulder vochten intensivisten en longchirurgen hun conflict keihard uit in de pers in plaats van zich bij hem te melden. Maar het blijft niet bij problemen op de IC. Enige maanden later, in februari 2012, ontstaat in de media grote ophef over geheime filmopnames van Eyeworks op de spoedeisende hulp, waar patiënten zonder toestemming zijn gefilmd. Mulder hoort pas van het project als het negatief in de media komt. In een rampzalig verlopen uitzending van Nieuwsuur verdedigt hij zijn mensen, omdat hij zich niet kan voorstellen dat zij de plank mis hebben geslagen. Dat het geen goed project is beseft hij uren na de uitzending, als hij zich echt heeft verdiept in alle ins-and-outs. ‘Ik ben te veel van vertrouwen uitgegaan en heb te veel gedelegeerd.’

Erosie leiderschap

In de maanden daarna hebben landelijke media VUmc en Mulder in het vizier. De permanente media-aandacht heeft ingrijpende gevolgen. Interne tegenstellingen verscherpen als mensen zich publiekelijk voelen aangevallen. Er ontstaan twijfels. Mulder: ‘Mensen voelen zich onzeker, verliezen hun vertrouwen in de organisatie en het bestuur. Door de erosie van leiderschap gaan mensen ruimte nemen.’

Houdbaarheidsdatum verstreken

In augustus 2012 treedt Mulder af. Sindsdien heeft hij nooit meer in de media gereageerd op de gang van zaken. Dat doet hij voor het eerst in het interview met Zorgvisie. Mulder concludeert in het artikel dat ´dienend leiderschap´ niet werkt als er paniek in de tent is. Hij formuleert lessen voor bestuurders die opeens in de schijnwerpers staan van de landelijke media en gaat in op de delicate balans tussen vertrouwen en controle. Hij stelt achteraf vast dat zijn houdbaarheidsdatum was verstreken.

Gerelateerde tags

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden