Betere patiëntenzorg: tips om laaggeletterdheid bespreekbaar te maken

Bij het optimaliseren van goede zorg speelt taal een belangrijke rol. Het gaat dan over het spreken van duidelijke taal, het geven van begrijpelijke informatie, maar ook zeker over het herkennen van laaggeletterdheid. Maar hoe herken je dit als zorgprofessional en op welke manier kun je laaggeletterdheid met je patiënt bespreekbaar maken?

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Foto: Fotolia

Niet alleen het correct uitvoeren van bijvoorbeeld een operatie, maar ook communicatie en een duidelijke informatievoorziening werken mee aan een goede patiëntenzorg, zo stelt het Maxima Medisch Centrum (MMC). Het is belangrijk om hierbij aandacht te hebben voor taal. Het MCC zet zich op haar locaties in Eindhoven en in Veldhoven in voor een betere communicatie en informatievoorziening voor laaggeletterden. Lisette Vorselman, communicatiemedewerker bij Máxima Medisch Centrum: ‘Ik ben gegrepen door het onderwerp. Het gaat niet zozeer over alfabetiseren, het gaat erom of de informatie aankomt. Om de vraag ‘hoe kun je iets ingewikkelds eenvoudiger maken?’. Dat is een maatschappelijk communicatievraagstuk.’

Samen beslissen

Om samen tot een goed besluit te komen is het belangrijk dat de patiënt de informatie die hij of zij van een zorgverlener krijgt, goed begrijpt. Dat geldt voor zowel geschreven informatie als voor wat er in een gesprek wordt besproken. Hierbij is het belangrijk dat de zorgverlener laaggeletterde patiënten herkent, zodat de communicatie hierop kan worden aangepast. Het MMC is hiervoor op de afdeling oncologie patiëntvragenlijsten om de resultaten van de behandeling te monitoren aan het hertalen. De vragen in de originele vragenlijst bleken voor sommige mensen te moeilijk. MMC doet dit samen met Pharos, het Ster college, Stichting Lezen & Schrijven en met twee Taalambassadeurs van Stichting ABC.

Tips

Medewerkers van de pre-operatieve screening (POS) van het MMC hebben een workshop met een acteur gevolgd om laaggeletterdheid te leren herkennen en bespreekbaar te maken. Hieruit kwamen verschillende tips over hoe je als zorgprofessional om kunt gaan met laaggeletterdheid van je cliënt of patiënt.

  1. Wil je weten of je iets goed hebt uitgelegd, hou dan de controlevraag bij jezelf: ‘Ik vind het belangrijk om te weten dat ik het goed heb uitgelegd.’
  2. Wil je controleren of iemand de informatie goed heeft begrepen, doe dat dat op een speelse manier: ‘Hoe vertelt u dit vanavond aan uw partner/kind/ouder?’
  3. Normaliseer het wanneer iemand moeite lijkt te hebben met een vragenlijst: ‘Wij horen vaker dat patiënten moeite hebben met het invullen van deze vragenlijst.’
  4. Geef geen oordeel over het wel/niet begrijpen van informatie: ‘Ik ga u helpen.’
  5. Zorg er voor dat je alleen juiste informatie verzamelt: ‘Als u een vraag niet begrijpt, mag u die gewoon open laten. Dat is geen enkel probleem.’
  6. Leg voor om vast te leggen dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven, zodat een volgende medewerker hiervan op de hoogte is: ‘Vindt u het goed als ik noteer dat u moeite heeft met het invullen van de vragenlijst/lezen van de folder? Dan kunnen wij daar een volgende keer direct rekening mee houden.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.