Bewoners verbinden zelf vraag en aanbod in de wijk

Steeds meer bewoners nemen het initiatief om zelf de informatie-, hulp-, welzijns- en zorgvragen te verbinden met het aanbod in hun buurt of wijk. Deze week werd in Utrecht de stadscoöperatie SAMEN030 opgericht. Zorg- en welzijnsorganisaties reageren nog wat terughoudend.

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Oprichters SAMEN030
De oprichters, van boven naar onderen en van links naar rechts: Nathan Rozema, Krachtstation Kanaleneiland, Gert Dijkstra en Maurice Riesewijk, Buurtwerkkamer, Mieke van Dommelen, Power by Peers, Sonja Willemsen en Anja van der Aa, Wijkinformatiepunt Utrecht

De stadscoöperatie bundelt de kennis en krachten van verschillende bewonersinitiatieven in de stad. Samen willen zij meer sociale samenhang én gezondheid in buurten en wijken organiseren, op basis van daar aanwezige passies, talenten en bezieling, en met Utrechters zelf aan zet.

Zeggenschap en eigenaarschap

In Amsterdam heten ze stadsdorpen, het zijn er al 27. In het zuiden van het land noemen ze zich Naoberzorgpunten en elders op het platteland zorg- en dorpscoöperaties. Allemaal nieuwe organisaties van inwoners waarmee zeggenschap en eigenaarschap worden geregeld over activiteiten die er voor bewoners toe doen. Dat levert een breed en kleurrijk palet aan nieuwe activiteiten, diensten en ontmoetingsplekken op, georganiseerd door en voor bewoners zelf.
Zo zijn in Utrecht in diverse buurten en wijken al buurtwerkkamers, ondernemerskringen, wijkinformatiepunten en multifunctionele accommodaties met woonfuncties in zelfbeheer opgezet. Deze activiteiten zijn meestal met minimale middelen of fondsen gerealiseerd. Structurele inbedding of financiering ontbreekt. Dit terwijl de impact in de wijk direct zichtbaar en voelbaar is.
De toekomst van deze bewonersinitiatieven ziet er rooskleurig uit. Het aantal actieve ouderen stijgt door de vergrijzing. Zij hebben tijd en kennis om zich voor anderen in te zetten, het liefst in hun woonomgeving. Maar ook jongeren doen mee; ze krijgen er nieuwe contacten en waardering voor terug. En ook zzp’ers en sociale ondernemers sluiten graag aan.

Subsidieaanvraag van 38,4 miljoen

Gemeenten geven deze gemeenschapskracht alle ruimte. Lokale en landelijke politici omarmen de nieuwe beweging. In 2015 is zelfs the Right to Challenge wettelijk vastgelegd op basis waarvan bewoners taken van de overheid kunnen overnemen. Volgens Europese rechtspraak moeten diensten tot een bedrag van 50.000 euro zelfs aan inwoners worden gegund. In beide gevallen moet er wel een goed plan liggen waarin wordt aangetoond dat inwoners het inderdaad beter kunnen.
De stadscoöperatie in Utrecht gaat een stap verder. Zij heeft de bewonersorganisaties in Utrecht verenigd om gezamenlijk het sociaal makelaarschap in Utrecht te gaan organiseren. Hiervoor loopt momenteel een subsidieaanvraag in het kader van de Beleidsregel sociaal makelaarschap gemeente Utrecht 2019-2024. Het betreft een grote aanvraag (38,4 miljoen euro) die voor 1 mei moet zijn ingediend en het contract wordt voor maar liefst zes jaar gesloten. Daarom vonden de bewonersorganisaties het belangrijk hierop aanspraak te maken.
Waarom nog organisaties van buiten de wijk inhuren als bewoners het zelf beter kunnen, is in Utrecht en op veel andere plekken de achterliggende gedachte. Dit kan bedreigend overkomen bij welzijn- en zorgorganisaties die ook in de wijk actief zijn, maar hun professionals zijn juist hard nodig. SAMEN030 wil dan ook nadrukkelijk met hen samenwerken. De bewoners willen vooral zeggenschap en eigenaarschap over het verbinden van vraag en aanbod zodat de juiste dingen gebeuren voor en door de juiste mensen, met en voor elkaar.


Op 17 mei aanstaande organiseren Nederland Zorgt Voor Elkaar (NLZVE) en GezondNL de 1e NATIONALE DIALOOG Gemeenschapskracht in Stadion Galgenwaard om de betekenis van bewonersinitiatieven te expliciteren. Ook zal het actieprogramma Zorgzame Gemeenschappen van NLZVE aan minister Hugo de Jonge (VWS) worden gepresenteerd.


 

Anja van der Aa is directeur van GezondNL en initiatiefnemer van het Wijkinformatiepunt Utrecht Oost

Jan Smelik is coördinator van Nederland Zorgt Voor Elkaar en bestuurslid van Austerlitz zorgt

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.