Het ‘Rode boekje’ van Diana Monissen

[Exclusief] Was de 20e eeuw de eeuw van de dokters, de 21e eeuw wordt van de patiënten. Voor zorgverzekeraar De Friesland spelen de wensen van patiënten, vastgelegd in een rode brochure die topvrouw Diana Monissen gekscherend haar rode boekje noemt, al een prominente rol bij de zorginkoop.
Het ‘Rode boekje’ van Diana Monissen
Foto: Reed / Jan Willem Schouten

Diana Monissen draagt het altijd bij zich in haar handtas: de toekomstvisie van de Friese patiëntenvereniging Zorgbelang Fryslân. De patiënten hebben in de rode brochure – gekscherend noemt ze het zelf haar ‘Rode boekje’ – opgetekend hoe zij willen dat de zorg er in 2020 uitziet. Monissen, die deelneemt in een paneldiscussie op het congres Nothing about me without me van IQ Healthcare op 10 oktober in Nijmegen, haalt de brochure uit haar tas en wappert ermee voor de volle zaal. ‘Voor De Friesland spelen de wensen van patiënten een belangrijke rol bij de zorginkoop.’

Discrepantie

De rol van patiënten wordt steeds groter in de zorg. ‘De 20e eeuw was de eeuw van de dokters, de 21e eeuw wordt de eeuw van de patiënten’, zegt dagvoorzitter Gert Westert, directeur van IQ Health-care. Waar beleidsmakers bij patiëntgerichte zorg al gauw denken aan zelfmanagement en kostenbesparingen betekent het voor patiënten eerder shared decision making. Maar er is een grote discrepantie tussen wens en werkelijkheid. Uit een peiling van patiëntenvereniging NPCF onder 8200 patiënten blijkt dat 98 procent van de patiënten samen met de arts wil beslissen over de behandeling, maar 63 procent geeft aan dat daar in de praktijk weinig van terechtkomt.

Westert vraagt Lara Jongbloets op het podium. Zij kreeg als 20-jarige studente communicatiewetenschap de diagnose kanker. In haar boek Tussen hemel en hel staat dat ze dankzij haar mondigheid voorkwam dat een arts een foutieve behandeling deed. ‘Dokters moeten beter leren luisteren naar wat patiënten echt willen.’

‘In geen enkele sector weten de aanbieders zo slecht wat de klanten willen als in de zorg’, zegt Al Mulley, professor Medicine aan het gerenommeerde Dartmouth College in New Hampshire. Dat heeft onder meer te maken met de cultuur van de zogenaamde alwetende dokter, legt Mulley uit in een exclusief interview dat binnenkort verschijnt in Zorgvisie magazine.

Luisteren naar patiënten

‘Medisch specialisten moeten de tijd nemen om te luisteren naar het verhaal van patiënten’, benadrukt de Zweedse hoogleraar Inger Ekman van de University of Gothenburg, een autoriteit op het gebied van patient centered care. Er valt enorm veel te winnen als dokters leren de zorg beter af te stemmen op de voorkeuren van patiënten. Patiënten hebben minder onzekerheid over hun ziekte en hebben minder pijn. De ligduur neemt met 30 tot 50 procent af en de kosten dalen met 40 procent, aldus Ekman.

‘Dokters moeten aandacht hebben wie er voor hen zit’, zegt ook NPCF-directeur Wilna Wind. ‘Ik ben het zat dat zorgaanbieders praten over “patiëntgerichte zorg”. Laat zien dat je het doet!’ Volgens Wind moeten artsen patiënten beter informeren over de behandelmogelijkheden en moeten ze beter communiceren met patiënten.

Maar dat praten kost tijd. En dokters hebben voor een consult vaak maar tien minuten. Dat is te weinig. Daarom moet er een manier gevonden worden om dokters te betalen voor dat gesprek. Monissen is het hartgrondig met Wind eens. ‘De Friesland gaat dat regelen.’

 

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.