IGJ: ‘Kwaliteit zelfstandige klinieken is onder de maat’

Zelfstandige klinieken leven de richtlijnen voor goede zorg onvoldoende na. Bij zowel de infectiepreventie als het operatieve proces laat de kwaliteit te wensen over. Dat concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op basis van bezoeken aan 180 zelfstandige klinieken. De laatste rapporten, die vandaag worden gepubliceerd, bevestigen de trend.
optometristen oogarts Menzis pilot optometrist
Foto: iStock

Hoofdinspecteur Marina Eckenhausen: ‘Wij maken al ons een aantal jaren zorgen. Elk jaar zeggen we: ‘Er komt vast een verbeterslag, iedereen is zo goed bezig’. Maar daadwerkelijke verbetering blijft steeds uit.’

Particuliere klinieken

De zorg in particuliere klinieken heeft een flinke groei doorgemaakt. Sinds 2011 is het aantal klinieken bijna verdubbeld: van 269 naar 500 nu. Het totaal aantal behandelingen is gestegen tot 1,6 miljoen per jaar. De sector kan zich dan ook verheugen een toenemende aandacht van de Inspectie. ‘We zien de behandelingen complexer worden. De kwetsbaarheid van de patiënten is toegenomen en ook meer ouderen weten de privéklinieken te vinden.’ In de toekomst zal de Inspectie meer bezoeken afleggen. Maar de aanbieders zelf, moeten het doen. Eckenhausen: ‘Meer bezoeken maken de zorg nooit beter. Uiteindelijk moet kwaliteit altijd komen van de zorgaanbieders zelf. Die moeten een kwaliteitsslag maken.’

Operaties

De inspectie heeft specifiek zorgen over de time-outprocedure voor operaties, infectiepreventie, controles bij klaarmaken en toedienen van high risk medicatie, bekwaamheid en bevoegdheid van  zorgverleners om met medische apparatuur om te gaan, het onderhoud van de apparatuur en informed consent. In de toekomst zal de inspectie meer bezoeken afleggen. Maar de aanbieders zelf moeten het doen. Eckenhausen: ‘Meer bezoeken maken de zorg nooit beter. Uiteindelijk moet kwaliteit altijd komen van de zorgaanbieders zelf. Die moeten een kwaliteitsslag maken.’

Inspectiebezoeken

Vorig jaar heeft de IGJ veertig onaangekondigde bezoeken afgelegd bij evenzoveel zelfstandige klinieken. In totaal zijn er 128 verbetermaatregelen opgelegd. De klinieken zijn geselecteerd op basis van vier thema’s: patiëntenrechten en eisen voor goede zorg, professionals, kwetsbare groepen, operatieve zorg. De kwaliteit van infectiepreventie blijft achter, vooral in klinieken zonder operatieafdeling. In geen enkele kliniek met operatie-afdeling voldeed de luchtbehandeling op de OK aan de eisen. In de helft van de getoetste klinieken was de medicatieveiligheid niet in orde, bij meer dan 75 procent van de klinieken was de risico-inventarisatie onvolledig en bijna de helft voldeed niet aan de normen op het gebied van sterilisatie van operatiesets en -materialen. In de rapporten Het naleven van de richtlijnen infectiepreventie en operatief proces kan en moet in Particuliere Klinieken nog beter, en Toezichtresultaten signaalbezoeken particuliere klinieken, staan meer resultaten.

Medische incidenten

Het aantal meldingen van incidenten en calamiteiten neemt over de hele linie toe, vooral ziekenhuizen melden meer. Voor de inspectie is dat een positief punt. Eckenhausen: ‘Als er meer wordt gemeld, is dat een teken dat een kliniek bezig is heel goed op te letten en vormt het melden onderdeel van een verbetercultuur. Bij zelfstandige klinieken zien wij het aantal meldingen niet groeien. Je zou bijna zeggen: privéklinieken moeten meer melden.’

Keurmerk

Een keurmerk, zoals bijvoorbeeld het ZKN-keurmerk, is voor de inspectie niet meteen een bewijs dat de kwaliteit op orde is, zegt Eckenhausen: ‘Als ziekenhuizen en zbc’s keurmerken hebben, dan is dat voor ons een signaal dat ze serieus bezig zijn met kwaliteit. Het is helaas niet zo dat wij een groot verschil zien tussen klinieken met ZKN keurmerk en zonder.’ Het bezit van een ZKN-keurmerk neemt de IGJ niet in haar beoordeling mee.

Zwaardere maatregelen

De Inspectie gaat strenger toezien op de zelfstandige klinieken en zal eerder een zwaardere maatregel opleggen. Eckenhausen: ‘Ons geduld zal wat korter zijn, wij zullen eerder een bestuurlijke maatregel opleggen, zoals een aanwijzing of een verscherpt toezicht.’ Deze keer moeten de zbc’s de verbeterslag echt maken.  De IGJ heeft er vertrouwen in, zo zegt Eckenhausen: ‘Wij gaan nu een beroep doen op alle veldpartijen, de branche, beroepsverenigingen, wetenschappelijke verenigingen, zorgverzekeraars en ook VWS. We willen nu dat er echt actie uit de sector komt.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.