Belang van betrouwbaar inloggen

“De zorg werkt met de meest gevoelige gegevens die er zijn’’, licht van Os toe. In de analoge wereld lagen gezondheidsgegevens veilig opgeborgen in een map, diep in een archiefkast. Maar in de digitale wereld reist diezelfde informatie met één klik op de knop van bijvoorbeeld huisarts naar specialist en van een e-health app naar de apotheek. ‘’Daarmee groeien niet alleen de mogelijkheden van digitale zorg, maar ook het risico dat zorggegevens in verkeerde handen vallen. Juist daarom is betrouwbare identificatie en authenticatie in de zorg zo belangrijk’’, benadrukt van Os.

Digitale toegang als fundament

De noodzaak om dit goed te regelen voor de zorg vormde in 2018 de aanleiding voor de start van het programma Digitale Toegang in de Zorg (Nictiz). Van Os: ‘’Destijds waren er verschillende inlogmiddelen met een laag betrouwbaarheidsniveau, geen technische standaard en was de bewustwording laag.’’ De aankondiging van de Wet digitale overheid (Wdo), die betrouwbare en erkende inlogmiddelen zoals DigiD verplicht stelde, was een belangrijke stap.
De echte versnelling volgde tijdens de coronapandemie. Van Os: “Voor toegang tot coronadiensten werd DigiD gebruikt. Het aantal inlogs schoot omhoog en daarmee verdween de twijfel over de brede acceptatie van DigiD in de zorg.”

Door de verschillen in implementatiemogelijkheden binnen het zorgveld was een technische voorziening onmisbaar om het gehele zorgveld eenvoudig aan te sluiten op het toegangsstelsel. De voorziening werd de routeringsdienst TVS (ToegangVerlening-Service). De TVS groeide uit tot een generieke overheidsvoorziening waarmee organisaties betrouwbare, erkende inlogmiddelen én voorzieningen voor digitale vertegenwoordiging kunnen ontsluiten. “Ook wordt gewerkt aan betrouwbare toegang voor ouders, zodat zij namens een kind online zorgzaken kunnen regelen’’, aldus van Os.

Programma digitale toegang loopt af

“Daarmee is het fundament gelegd en zijn organisaties klaar om te voldoen aan het hoogste betrouwbaarheidsniveau voor toegang.’’ Het programma Digitale Toegang loopt formeel af, maar de kennis, regie en ondersteuning blijven stevig geborgd binnen Nictiz. Van Os. “Zo blijft Nictiz het zorgveld ondersteunen bij de overstap naar het hoogste betrouwbaarheidsniveau en blijven de werkgroepen Digitale Vertegenwoordiging actief.”

eIDAS in de zorg

Van Os: “De Wdo heeft de basis gelegd.We gaan nu de volgende fase in met de herziene eIDAS-verordening.’’ Deze verordening introduceert de Europese Digitale Identiteit (EDI)-wallet. Dat is een app waarmee burgers zich op het hoogste betrouwbaarheidsniveau kunnen identificeren en authentiseren, maar ook ondertekenen en verklaringen kunnen delen, zowel binnen als buiten het BSN-domein. Volgens Van Os brengt de EDI-wallet toegang, databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling samen, wat digitale zorg veiliger en gebruiksvriendelijker maakt.

De invoering van de EDI-wallet sluit aan op bredere Europese en nationale ontwikkelingen, zoals de European Health Data Space (EHDS) en de Nationale Visie en Strategie op het Gezondheidsinformatiestelsel (NVS).

Gewoon in je broekzak

De EDI-wallet is te vergelijken met een digitale portemonnee. “Belangrijke gegevens over je gezondheid gewoon in je broekzak,” vat Van Os het samen. ‘’Stel je bent in Europa op vakantie. Dan kun je het recept van
jouw Nederlandse arts met de EDI-wallet aan de apotheker in het buitenland overhandigen. Dat voorkomt fouten, versnelt de behandeling en vergroot de regie van de patiënt.’’

Samen verder bouwen

Het nieuwe Nictiz-programma ‘eIDAS in de zorg’ ondersteunt het zorgveld bij het voldoen aan eIDAS verplichtingen en onderzoekt hoe de EDI-wallet kan worden ingezet in zorgprocessen. De aanpak blijft vertrouwd: in samenwerking met zorgorganisaties, ICT-leveranciers, koepels en beleidsmakers. Van Os: “Sinds 2018 werken we stap voor stap aan betrouwbare digitale toegang. Elke stap brengt ons dichter bij een digitale identiteit waarop patiënten en zorgprofessionals kunnen vertrouwen. We bouwen niet iets nieuws, we bouwen dóór.”

Vragen of interesse in updates? Mail ons en schrijf je in voor de nieuwsbrief via eIDAS@nictiz.nl

Bob van Os (Nictiz) is programmamanager Digitale Toegang én eIDAS in de zorg.