De één vindt het misdadig dat mensen met dementie worden opgesloten, de ander vindt het noodzakelijk voor de veiligheid. Hoe je er ook over denkt, er is een wet die dit regelt. Onder de Wet zorg en dwang (Wzd) is een afgesloten deur een vorm van dwang, waarover duidelijke afspraken moeten worden gemaakt.
Uit onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijkt dat zorginstellingen zich niet aan de wet houden, zo meldde Skipr afgelopen week. De IGJ ziet nog veel zorginstellingen waar de deuren in het gebouw of op een afdeling op slot zijn. Of er zijn elektronische leefcirkels, camera’s of deurverklikkers die de bewegingsvrijheid beperken. Ook worden cliënten op hun kamer of in een aparte ruimte ingesloten.
Het openen van de deuren verloopt nog langzaam. Zorgaanbieders leren nog te weinig van elkaar, kennis en goede voorbeelden worden nauwelijks gedeeld. Als de deuren wel open zijn, ziet de inspectie dat er een breed gedragen visie en beleid is en dat medewerkers zich gesteund voelen door het management.
De handhaving van de Wzd werd door de coronapandemie uitgesteld. Nu blijkt dat de naleving ook problematisch is. Ligt dit aan de wet of aan de zorginstellingen? Laat weten wat u hiervan vindt en reageer hieronder op de poll:
Deze poll is gesloten. De uitslag verschijnt op vrijdagmiddag op Zorgvisie
De redenen dat het nog niet lukt om overal de deuren te openen zijn divers. Om mensen met dementie goed te begeleiden is er veel kennis en empathie nodig. Het ontbreekt aan beide. Jarenlang hebben we opleidingsniveaus in de zorg omlaag gehaald. Met zo laag mogelijk geschoolde medewerkers proberen we zorg te verlenen aan een groep mensen met een complexe psychologische hulpvraag. De zorg groeit medewerkers boven het hoofd dus ze vertrekken, branden op of stompen af. Roosters komen niet rond waardoor de werkdruk oploopt op de mensen die er wel zijn. De GVP opleiding die mensen zou moeten toerusten is gebaseerd op achterhaalde ideeën en een simplistische kijk op dementie. Managers zonder zorgervaring en kennis zijn niet in staat om hun teams te begeleiden. ICT systemen sluiten niet op elkaar of op de zorgpraktijk aan waardoor medewerkers voortdurend moeten switchen tussen systemen en belangrijke informatie om goede zorg te kunnen bieden niet eens in die systemen kunnen verwerken en gebruiken.
En dan het risicodenken dat vóór alles komt. Mevrouw kan vallen, mijnheer kan in zijn vingers snijden, deze bewoner kan agressief worden. 95% van het probleemgedrag wordt veroorzaakt door de verkeerde interactie tussen bewoners en medewerkers. Hoe verder het escaleert, hoe dieper het systeem ingrijpt in de vrijheid van de cliënt. Mensen met dementie worden beperkt in hun vrijheden en voelen zich daardoor opgesloten of in elk geval niet thuis. Een aantal voegt zich omdat dat hun coping is. Anderen verzetten zich op proberen weg te lopen. Dat is hun goed recht en een signaal aan medewerkers en management dat ze iets niet goed doen. Mensen met dementie opsluiten is dus een vorm van victim blaming.