In een interview bij Zorgvisie kondigt directeur zorginkoop Peter Langenbach dat Zilveren Kruis per 2027 van ziekenhuizen verwacht dat ze een profiel kiezen – een die aansluit bij de zorgvraag in de regio.

Langebach ziet dat ziekenhuizen wel plannen maken voor de toekomst, maar dat die weinig oog hebben oog hebben voor wat er in de regio nodig is. “Ze willen allemaal een hoog ambitieniveau met een nieuwe operatierobot en een kraamcentrum. Ziekenhuizen verwachten dan dat wij dat wel even financieren, maar zo werkt het niet. Maar we kunnen niet elk ziekenhuis promoveren tot een academisch ziekenhuis.”

Daarom wil hij komend jaar een profilering zien van ziekenhuizen die aansluit bij de behoeften in de regio. Door dit een inkoopvoorwaarde te maken, gebruikt Zilveren Kruis zijn macht om deze keuze af te dwingen.

Oneens

Zorgvisie vroeg de lezers: is dat een goed idee? Zijn jullie het eens of oneens met de stelling: Ziekenhuizen verwachten dan dat wij dat wel even financieren, maar zo werkt het niet.

Op deze stelling ontvingen we 57 reacties. De meerderheid van 34 lezers is het oneens met de stelling. 23 lezers is het wel eens met de stelling. In de reacties ontstaat een interessante discussie over macht en geld. Wie is waarop uit?

‘Wie betaalt, bepaalt’

De lezers die het niet eens zijn met dit plan komen veelal uit de ziekenhuiszorg. Wat opvalt in hun reacties is dat ze niet geloven dat als de zorgverzekeraars dit doen ten behoeve van de zorg. Het is financieel ingestoken in hun ogen.

Want wat weten zorgverzekeraars daarvan, vraagt een ziekenhuisbestuurder zich af: “Zorgverzekeraars hebben helemaal geen interesse, geen capaciteit en geen kennis over de inhoudelijke kanten van de zorg. Als ze dat wel zouden hebben, dan zouden ze hun rol immers allang gevonden hebben. De transitie naar het huidige stelsel is twintig jaar geleden. Ze hebben hun kans niet benut en zich gefocust op hun rol als macrobudgetbewakers voor VWS en Financiën. Iedereen die geen belang heeft het tegendeel te beweren en weet hoe verzekeraars zich aan de onderhandelingstafels opstellen, bevestigt dit.”

Een ziekenhuismanager uit hetzelfde sentiment: “Deze insteek van Zilveren Kruis en Langenbach is de ultieme ‘wie betaalt bepaalt’. Dat is op zich logisch, de Wet normering topinkomens van zorgverzekeraars wijkt af omdat het ‘financiële instellingen’ zijn. Financiële instellingen richten zich eerst op hun eigen belang, en pas dan – als het niets kost – op het brede maatschappelijke belang. Maar tot nu toe laten ze op dat brede maatschappelijke belang bijna niets zien. Zeker Zilveren kruis niet. Zilveren Kruis zelf presteert niets in Friesland, presteert niets in Amsterdam (wijkkliniek) en weigert de uitnodiging van Bos en De Groot voor een goed gesprek. Dit is gewoon de zoveelste aflevering in de serie ‘wie betaalt bepaalt’, met nu als frame het ziekenhuisprofiel.”

20 miljard

En misschien zou dit ook wel geld besparen. Een bedrijfskundig manager van een ziekenhuis rekent in de reacties voor dat het zo’n twintig miljard zou opleveren – en is

En ook een managing consultant in de ziekenhuiszorg vindt het hoog tijd: “Hier werken de verzekeraars al 15 jaar aan. Dit heb ik in 2011 al gedaan voor Achmea, binnen het team Kwaliteit & Innovatie. Dat was toen ook al vrijblijvend. Op een gegeven moment moet je keuzes nemen en als het veld niet beweegt, het dan opleggen. Helemaal mee eens.”

IKEA-ziekenhuis

Maar ook lezers uit andere sectoren zien wel wat in het plan van Zilveren Kruis. Een niet-praktiserende huisarts en geneeskundig adviseur vindt het een goed idee: “De medische zorg is zo verbreed dat niet iedere arts alles kan. Sinds 1945 is de zorg steeds verder gespecialiseerd. Als dat zo is, waarom dan niet als ziekenhuis? De tijd van het IKEA-ziekenhuis is voorbij.”

Een accountantmanager inkoopt in de ggz vindt dat de ziekenhuizen te veel ruimte krijgen van zorgverzekeraars en te veel macht hebben. “Er is een ongelijk speelveld doordat ziekenhuizen niet wettelijk zijn verplicht jaarlijks op 15 november een overeenkomst te hebben. Ziekenhuizen hebben de werkelijke macht en verdienen met publiek geld, private marges met een al jaren uitdijend budget. Reden dus om die machtsbalans te verevenen.”

Een bestuurder in de eerste lijn heeft er weinig vertrouwen in dat ziekenhuizen dit zonder dwang zelf zullen doen: “Zonder sturing van zorgverzekeraars is er te weinig prikkel om ziekenhuis te bewegen richting concentratie en spreiding.”