De vrees is dat de hoge tarieven zullen leiden tot perverse prikkels. Hoewel het compenseren van verliesgevende zorgonderdelen met het vpt door sommigen wordt begrepen, ziet het merendeel dit als een onethische vorm van symptoombestrijding die de solidariteit in het zorgsysteem ondermijnt.

Dikke winst niet ok

In totaal reageerden 44 lezers op de poll. De reacties kwamen van een diverse groep lezers, onder wie bestuurders, verpleegkundigen, toezichthouders en artsen. Hiervan waren 30 mensen (68 procent) het oneens met de stelling dat flinke winst maken met het vpt oké is. Een kleinere groep van 14 lezers was het juist eens met de stelling.

Passend tarief

“Positieve marge is voor elke sector oké”, schrijft een toezichthouder in de ouderen. “Dikke winst op vpt niet. Ik snap dat het fijn is verliesgevende producten met vpt te compenseren. Maar de oplossing is die producten van een passend tarief te voorzien. Korten op vpt is logisch.” Een directeur-bestuurder vindt dat scheve tarieven, zowel te laag als te hoog, altijd leiden tot structuuraanpassingen “en kosten daarmee veel energie en onrust”. “En in dit geval leidt het er ook nog eens toe dat degenen die het wel gebruiken zoals bedoeld is straks ook de dupe zijn.”

Perverse prikkels

Daarnaast waarschuwen lezers ook voor de ‘perverse prikkels’ die ontstaan wanneer financieel rendement het hoofddoel wordt. Men vreest dat de focus verschuift van passende zorg naar het leveren van te dure of onnodige zorg, wat direct ten koste gaat van het zorgsysteem. Zodra er winst gemaakt kan worden, start het commerciële denken”, merkt een voorzitter van een cliëntenraad op. “Rendement is prima en nodig, maar als winst het hoofddoel wordt, wordt de mens ondergeschikt.” Een bestuurder in de gehandicaptenzorg vindt een winst van 25 procent buitensporig. “Een kleine winst van de gebruikelijke 1 tot 3 procent is in orde omdat een zorgondernemer een reserve moet hebben. Het meerdere van wat niet is uitgegeven zou net als bij een pgb teruggestort moeten worden naar het zorgkantoor.”

‘Het gaat om het totaalpakket’

De minderheid die het wel eens is met de stelling, wijst erop dat de overwinsten de verliesgevende taken compenseren. Een lid van een raad van bestuur uit de ouderenzorg legt uit. “Het gaat om het totaalpakket wat de vvt-organisaties moeten leveren. De wijkverpleging is verlieslatend en dit wordt overall gecompenseerd door vpt bijvoorbeeld.” Een adviseur beaamt dit principe, maar eist harde kaders. “Alleen als de winst na betaling winstbelasting wordt gereserveerd voor toekomstige zorg. Het geld moet beschikbaar blijven voor zorg.”

Daarnaast wijzen de voorstanders op de werking van de markt, waarbij financiële ruimte een motor kan zijn voor noodzakelijke innovatie en efficiëntie in de sector. Zolang de kwaliteit van de zorg hoog blijft, zou een positief bedrijfsresultaat geen taboe moeten zijn, betogen zij. “Winst maken in de zorg is überhaupt een lastig vraagstuk”, aldus een data-analist. ”We hebben voor efficiëntie en innovatie denk ik wel wat competitieve en private ondernemingen nodig op de markt. Echter moeten de winsten niet de spuigaten uitlopen.”