Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Medisch specialistisch bedrijf is een weeffout’

Ziekenhuisdirecteur en medisch specialist Douwe Biesma is overtuigd van de meerwaarde van de medisch specialist in vrije vestiging, maar het medisch-specialistisch bedrijf ziet hij als een weeffout. Dat zegt hij in een interview over zijn boek ‘De medisch specialist is (g)een alleskunner’.
Douwe Biesma, bestuursvoorzitter St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en auteur van 'De medisch specialist is (g)een alleskunner'.
Douwe Biesma, bestuursvoorzitter St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en auteur van 'De medisch specialist is (g)een alleskunner'. - Foto: Puur Pulles

Vrijgevestigde medisch specialisten in maatschappen onderscheiden zich door zelfstandigheid en ondernemerschap, stelt Douwe Biesma, medisch specialist en voorzitter raad van bestuur in hry St. Antonius in Nieuwegein. 'Als er een maat ziek wordt en een maatschap dreigt de productie niet te halen, dan regelen de ander maten dat het toch goed komt. Ze voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen winkel. Daar heb je als ziekenhuisbestuur geen omkijken naar. Als er problemen zijn binnen de maatschap, dan komen ze in hun vrije tijd samen om het op te lossen. De arbeidsethos is net iets intenser dan bij specialisten in loondienst.'

Ondernemerschap vrijgevestigden

Ook op het gebied van ondernemerschap kunnen maatschappen net dat ene stapje meer zetten. Biesma noemt de pathologen in zijn eigen ziekenhuis in Nieuwegein als voorbeeld. 'Die beseffen dat ze mee moeten gaan in de concentratie van laboratoriums als ze nog iets willen betekenen in die wereld. Dus nemen ze het initiatief om samen met andere partijen één groot laboratorium te ontwikkelen.'

Parttime werken is veelal onbespreekbaar

Ondanks het ondernemerschap en de zelfstandigheid is Biesma ook kritisch op de wereld van de medisch specialisten in vrije vestiging. Op andere terreinen schieten ze tekort. Het eerste dat in het oog springt is de HR-kant van het vak. 'Dat laten de maatschappen te vaak liggen. Ze gaan regelmatig onzorgvuldig om met maten die parttime willen werken of op hun 60-ste aangeven een stapje minder te willen doen. Dat is in de meeste gevallen onbespreekbaar. Daardoor vallen er maten buiten de boot. Dat moet professioneler. De maten zouden jaarlijks een loopbaangesprek moeten hebben waarin ze bespreken hoe gelukkig ze nog zijn in hun maatschap en hoe carrièreperspectief zien. Daar is nu nauwelijks aandacht en ruimte voor.'

Het draait om meer dan geld

Biesma wil met zijn boek De medisch specialist is (g)een alleskunner dieper begrip kweken voor de complexiteit van de wereld van vrijgevestigden. 'Die draait om veel meer dan geld.' Tegelijkertijd is het boek een oproep aan de medisch specialisten in vrije vestiging om hun organisatie te professionaliseren. Biesma legt de maatschappen langs de lat van de zeven competenties van CanMeds (medisch handelen; communicatie; samenwerking; kennis en wetenschap; maatschappelijk handelen; organisatie; professionaliteit), die sinds zeven jaar leidend zijn in de opleidingen geneeskunde. Biesma, die zelf jarenlang als opleider heeft gewerkt, constateert dat de maatschappen zelf nog maar nauwelijks competentiegericht werken. 'Gebruik die competenties in de dagelijkse praktijk voor het functioneren van medisch specialisten. Het is niet alleen iets voor de artsen in opleiding.'

MSB's zorgen voor tweespalt

Gevraagd naar de toekomst van het medisch specialistisch bedrijf, reageert Biesma kritisch. 'MSB's vormen een bedrijf binnen een bedrijf en zorgen voor tweespalt in ziekenhuizen. De metafoor van NS en ProRail zie je nu realiteit worden. Dingen die we vroeger samen deden, doen we nu apart. Er is een dubbeling in aansturing en functies. Er gaat enorm veel tijd verloren aan het laden van ondernemingsrisico's en het optuigen van een eigen bedrijfsvoering. MSB's zijn nu een HR-afdeling aan het optuigen, terwijl het ziekenhuis er één klaar heeft staan. Ook is er veel te weinig tijd en aandacht voor de kwaliteitsagenda.'

'MSB is gedrocht'

'Het wordt pas echt vervelend als de financiële belangen gaan botsen', vervolgt Biesma. 'Als een MSB als onderaannemer voor optimalisatie van het eigen financiële belang gaat. De ziekenhuistarieven staan enorm onder druk. Als de medisch specialisten vasthouden aan hun eigen honorarium, gaan we daar jaarlijks erg lastige discussies over hebben. Sommige mensen noemen het samenwerkingsmodel een gedrocht. Dat kan ik niet ontkennen. Het is zeker een grote weeffout.'

Participeren of loondienst

Biesma vervolgt: 'Als medisch specialisten in vrije vestiging meerwaarde willen hebben, dan moeten ze aandeelhouders van het ziekenhuis worden. In het participatiemodel bewegen de specialisten mee met winst en verlies van het ziekenhuis, stellen ze samen met het ziekenhuisbestuur de strategie vast van het ziekenhuis en bepalen ze samen met het ziekenhuis de kwaliteitsagenda.'

'De medisch specialist is (g)een alleskunner'

Het boek De medisch specialist is (g)een alleskunner' is in de eerste plaats bedoeld voor jonge dokters die aan de slag willen in een maatschap. Die hebben volgens Biesma nu vaak geen idee in welke wereld ze stappen. Daarnaast wil hij de vrijgevestigden een spiegel voorhouden, een moment van reflectie. Verder heeft Biesma het geschreven voor de leek die inzicht wil in de complexiteit en diversiteit van alle zaken waar medisch specialisten in vrije vestiging mee te maken krijgen. Verplichte kost voor geïnteresseerden in de organisatie van de ziekenhuiswereld. Biesma overhandigde op 26 november het eerste exemplaar aan Pauline Meurs, dagvoorzitter op het congres Het medisch specialistisch bedrijf, dat Zorgvisie met de Federatie van Medisch Specialisten heeft georganiseerd. Een verslag daarvan verschijnt binnenkort op deze website.

3 reacties

  • Sleepmaker

    @vkconsult: dan heb je er niets van begrepen. Hij stelt juist dat het arbeidsethos en de inzet van de vrijgevestigden groter is dan van de loondiensters. Dat is dagelijks te merken in de meeste algemene ziekenhuizen waar de bulk van de cure in NL wordt geleverd.
    Iedereen in loondienst? Reken maar op lange wachtlijsten, afnemende innovatie en klein maar niet onbelangrijk detail: wie gaat alle praktijken afkopen???

  • vkconsult@tiscali.nl

    inderdaad een nexr best. nog beter dunkt mij alle medisch specialisten in loondienst. de mayo clinics is een schitterend mondiaal voorbeeld. aan het roer een "collega" van de artsen.

  • lbaas

    mooie woorden van Douwe, die spreekt uit ervaring.
    misschien ziet hij de medische staf als een machine waarvan niet alleen de onderdelen top moeten zijn, maar ook de verbinding tussen die onderdelen. wat doet hij in het ziekenhuis aan het onderhoud van die machine? daarmee staat of valt de kwaliteit van de zorg.
    zijn boek ga ik lezen, en kom er zeker bij hem op terug.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden