Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Verlaging topinkomens schaadt zorgsector’

De doorgaande verlaging van topinkomens in de zorg heeft veel negatieve effecten. Daarvoor waarschuwen experts in het rapport Verkenning WNT-3 door Jan Deelstra van ABD Interim. Het rapport is gebaseerd op interviews met vertegenwoordigers/brancheorganisaties van de betrokken sectoren en instellingen over de effecten van WNT-2 en WNT-3
‘Verlaging topinkomens schaadt zorgsector’
Foto: ANP XTRA Roos Koole

De WNT-3 (Wet normering topinkomens) gaat over de verlaging van topinkomens van niet-topfunctionarissen in de gehele publieke en semipublieke sector. Binnen de zorg gaat het om functies als directeuren/managers van afdelingen als ict, financiën en zorginkoop. Daarnaast experts op deelgebieden, apothekers en klinisch fysici of klinisch chemici. Het gaat volgens het rapport om een groep van maximaal 2000 mensen in de zorg. Medisch specialisten vallen in principe onder de WNT-3, maar door een uitzonderingsregel worden zij buiten beschouwing gelaten.

Passende beloning

De geïnterviewden zijn weinig positief en zien vooral veel beren op de weg. Doorgaande inkomensverlaging zorgt volgens geïnterviewde experts voor een enorme kloof in de markt. Zorginstellingen gaan zich steeds meer als bedrijven gedragen en daar is ook de bedrijfsvoering op aangepast. 'De politiek heeft gekozen voor marktwerking. Inkoop en financiering worden steeds complexer. De schaal wordt steeds groter en in een concurrerende setting worden omzet en marges steeds belangrijker. Dat vraagt om professionals, die deels in de markt gevonden moeten worden, met de daarbij passende beloning.' Volgens de geïnterviewden vraagt dat om specialisten uit de markt. Zij vragen zich sterk af of de kwaliteit die nodig is voor kwalitatief goede zorg, nog wel in huis gehaald of behouden kan worden.

Stilstand

De invoering van WNT-2 en WNT-3 heeft ook consequenties voor de mobiliteit. Bij lagere beloning van bestuurders zal een overstap van medisch specialisten naar bestuursfuncties nog maar zelden gebeuren. Bestuurders en hoge managers zullen niet meer overstappen naar een ander ziekenhuis als de beloningsverschillen te klein worden. De komende jaren geldt nog het overgangsrecht waardoor zij hun huidige inkomen langzaam kunnen afbouwen. Bestuurders zullen daardoor langer blijven zitten, vermoeden geïnterviewden.

Salariëring niet-topfunctionarissen onderling

Wanneer de WNT-2-norm voor alle functionarissen gaat gelden, heeft dat effect op de salariëring van veelverdienende niet-topfunctionarissen in een organisatie. De onderzoeker illustreert de gevolgen aan de hand van een voorbeeld: 'Een supervisor bij de luchtverkeersleiding zal meer willen verdienen dan zijn collega-luchtverkeersleiders aan wie hij leiding geeft. Hetzelfde geldt voor de leidinggevende actuaris bij De Nederlandsche Bank. Het gevolg hiervan zal zijn dat het inkomen van luchtverkeersleiders en actuarissen onder het niveau zal komen te liggen van hun leidinggevenden, waardoor zij er nog verder op achteruitgaan. Een ander effect is dat als gevolg hiervan het hele loongebouw moet worden aangepast. Want de genoemde specialisten willen weer meer verdienen dan bijvoorbeeld de lager gekwalificeerde luchtverkeersleiders op kleine luchthavens of minder schaarse collega's uit andere vakgebieden.'

WNT-3 of niet?

Is de WNT-3 überhaupt nodig? Wanneer de topfunctionarissen maximaal 178.000 euro mogen verdienen zullen zij er volgens de onderzoeker wel voor zorgen dat vooral de managers onder hen, die geen topfunctionaris zijn, op den duur onder hun salarisniveau zullen worden gebracht. 'Daar zou geen WNT-3 voor nodig zijn.' Toch zal een deel van de niet-topfunctionarissen niet zomaar salaris willen inleveren. 'Een negatief effect daarvan is dat de mobiliteit in de subtop de komende jaren wel eens heel laag zou kunnen worden. Een ander negatief effect is dat zonder een WNT-3 de zittende laag van meer verdienende subtoppers niet snel de positie van topfunctionaris zal ambiëren als dat een teruggang in salaris en rechtszekerheid betekent.'

Meer duidelijkheid

De invoering van de WNT-2 vindt plaats per 1 januari 2016. VWS en de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Zorg (NVTZ) zetten momenteel een nieuw loongebouw op. Het nieuwe loongebouw wordt naar verwachting in november 2015 gepubliceerd.

De wetsevaluatie van WNT-1 verschijnt samen met de WNT-jaarrapportage over verslagjaar 2014, in december 2015.

WNT-1, WNT-2 en WNT-3

De eerste WNT verscheen in 2013 en regelde dat topfunctionarissen in de zorg een maximale bezoldiging konden ontvangen van 230.474 euro (130 procent van een ministersalaris). De WNT-2 geldt in principe vanaf 1 januari 2015, maar omdat de zorgsector werkt met een loongebouw geldt de norm pas per 1 januari 2016. Vanaf dat moment geldt de norm van 178.000 euro (100 procent van een ministersalaris). De beoogde invoeringsdatum van de WNT-3 is 1 januari 2017 en geldt voor alle niet-topfunctionarissen afgezien van medisch specialisten.
Voor alle zittende topfunctionarissen geldt een overgangsregeling waarmee zij hun huidige inkomen binnen enkele jaren afbouwen tot zij voldoen aan de WNT-2.

Gerelateerde tags

17 reacties

  • Simons

    'Concurrerende setting', 'marktwerking', 'te kleine beloningsverschillen', 'omzet', 'marges'. Zelden is de kloof tussen degenen die verantwoordelijk zijn voor het leveren van zorg en de mensen die zorg nodig hebben zo pijnlijk weergegeven.

    Terwijl ouderen in luiers zitten, een enkele keer per week mogen douchen en bediscussieerd wordt of dure operaties voor bejaarde zieken kostentechnisch nog wel verantwoord zijn, zijn 'onze' zorgbestuurders vooral bezig met door hebzucht ingegeven navelstaarderij ('ik moet meer verdienen dan hij!') en besteden zij hun tijd aan het verzinnen van constructies om alsnog onder de WNT uit te komen. Deze column van Michel van Elck (Leefbaar Rotterdam) geeft wat dat betreft een ontluisterend beeld: http://www.leefbaarrotterdam.nl/index.php/lr/comments/7516

    Als dit de mentaliteit van zorgbestuurders is, dan hoop ik één ding: dat ze hun dreigementen (wat mij betreft eerder beloften) waarmaken en lekker ophoepelen naar het bedrijfsleven.  

  • ziekmakend

    Dit artikel levert veel reacties op.Wanneer snappen ze in Den Haag met name de VVD en al die bestuurder is ( semi-) overheidsdienst dat we het graaien ZAT zijn. De Balkendenorm is een goed salaris voor mensen in welek loondienst dan ook. In de vrije markt ligt dat anders..geen werk of ziek geen inkomen. In llondienst is dat wel geregeld dus is minder reserve ook niet nodig. Dat mensen, bestuurders dat wensen snap ik doe ik ook maar krijg het niet. Natuurlijk zal er een overgangsperiode komen met wisselende resultaten. maar ik heb vertrouwen in de jeugd die nog fris is en idealen heeft. ouderen zijn dat helaas kwijtgeraakt in hun teveel verdienen.
    Natuurlijk was marktwerking zoals in Amerika, dat was minister Klink voorbeeld toen der tijd, niet de oplossing. Als de zorg ergens te duur en onbereikbaar voor Jan met de pet was het daar wel. vandAaR OBAMACARE.
    En ja zorgverzekeraars zeker de leiding die hebben geweldige inkomens van u en mijn premie. Kijk nu eesn hoeveel geld de oudere heer Boxtel gaat ontavngen bij de NS...................

  • andriesb


    Wel eens van Professor Dr. Bob Smalhout gehoord? En wat hij van managers (lees graaiers) in de Zorg vond. Voor mij had deze verstandige man 130 mogen worden. Wellicht handig om een bloemlezing van zijn columns uit te geven en als verplichte leerstof voor de zelfbedachte 'Ūbermenschen' (aan)bevolen, zodat ze weer met beide benen op de grond komen te staan. 

  • aaltd


    De zorg is duur door die goed betaalde managers en bestuurders. Zij hebben totaal geen oog meer voor de mens alleen maar voor hun portemonaie. De zorg zou goedkope worden bij marktwerking, maar in mijn ogen wordt het alleen maar VEEL duurder. Elk jaar verhoging van premie en verhoging van eigen risico. Het komnt nog zover dat de patient direkt aan het ziekenhuis moet betalen, ondanks dat hij premie betaald. Die premie gaat dan op an salarissen voor bestuurders en managers. Wat een gajes.

  • Antoinette Vietsch

    Merkwaardig dat in de tijd dat academische ziekenhuizen betaald werden als ambtenaren en dus de Raad van Bestuur een salaris als DG had en dus minder dan de minister, we deze discussies niet hadden. Blijkbaar was het toen makkelijk genoeg om mensen te vinden.
    Overigens, hoe zit het met de betaling van bestuurders van zorgverzekeraars? Zij worden ook betaald uit de premies. Wordt hun inkomen nu ook beperkt?
    En hoe zit het met bijkomende zaken? Waarom is het bijvoorbeeld normaal dat een lid van een Raad van Bestuur met zijn auto naar de wintersport mag rijden en waarom mag hij die auto ook aan zijn kinderen uitgelenen die er dan naar de wintersport mee gaan. En waarom wordt de diesel voor die tocht ook door het ziekenhuis betaald? 

  • Hans.Kroon

    Daar heb je ze weer: 'Ik verdien te veel, dus ik ben het waard!'

  • Eltjo

    Zolang vergaderingen gaan over de kinderen de vakantie de kleren enz. hoort hier inderdaad een passende beloning bij. Dus kan het gerust omlaag en kan er zo een laag hoog betaalden uit want besluiten worden niet of nauwelijks genomen.

  • Paul Caesar

    Dat men dit met ogen open durft te beweren! Schandalig!

  • Henk


    Zorginstellingen zijn nog steeds niet uitzonderlijk ingewikkeld. In het bedrijfsleven worden voor vergelijkbare managementfunctes absoluut geen inkomens betaald die in de buurt van de normering komen.

  • Van Veen

    Dit artikel is geschreven n.a.v. een studie van ABD interim. Zij hebben natuurlijk baat bij mobiliteit op de arbeidsmarkt. Als iedereen blijft zitten waar hij zit zijn er weinig interim managers meer nodig. Geen bestuurders die weglopen met een zak geld omdat zij een verschil van mening hebben met de RvT en geen vluchtende bestuurders voor de door hun zelf gecreerde rokende puinhopen. De enige manier om de WNT nog wat te omzeilen is interimmen.
    Dit artikel heeft mij een te hoog 'wij van WC eend' gehalte.

  • miek.roes

    Kannie waarzijn. Daar kan dit zo in het programma. Mensen we worden bedonderd. Is bovenstaand een mooi voorbeeld van.

  • B21

    Complexiteit en masaliteit in de zorg is iets dat gecreeerd is , in eerste instantie door bestuurders die maar mee gelijk het recht vonden hun eigen inkomen aan te passen.
    De vergelijking met een bedrijfsleven is een absurditeit, binnen bedrijven bepalen de eigenaren cq de aandeelhouders welk inkomen acceptabel is iets dat je absoluut niet kan zeggen van de zorg, een enkeling daar gelaten.
    De combinatie van aanmoedeging privatisering en normstelling topinkomens kan dan ook niet anders dan tot conflicten leiden. Kleinschaligheid is het enige zinnige alternatief en vergelijken met luchtverkeersleiders en actuarissen van de NB is een draak die kant nog wal raakt als het zorg betrefd.
    Een mooi voorbeeld voor schaalverkleining blijft bv Buurtzorg, kleine gekwalificeerde teams met een eigen verantwoordelijk voor hun werk in hun eigen regio.
    Ondertussen breekt dit kabinet dmv de WLZ iedere vorm van verantwoorde zorg af en komen steeds meer mensen klem te zitten tussen hun behoeftes en de nieuwe normen van deze overheid. Er lijken nog maar een paar politici te zijn die zien wat er werkelijk gebeurt door de invoering WLZ wat vreemd is als je bedenkt dat een deel van de zorg verschoven is naar de WMO maar wel tegen een 25% lager tarief (dat al laag was).

  • Teceer

    het probleem met de WNT-aanpak is vooral, dat die beperkt blijft tot overheid en semi-overheid; vergelijkbare maatregelen in de private sector blijven uit.

    helaas echter kent de overheid op alle niveaus veel functies die hetzelfde of althans vergelijkbaar zijn met functies in de private sector en voor die functies is er maar één markt. als de private sector de lonen van die functies opjaagt zal dat effect hebben voor de (semi-)overheid: ofwel de lonen moeten omhoog, ofwel er moeten meer 'externen' worden ingehuurd ofwel de competenties worden minder. en dat zelfde zien we bij de topfuncties. 

    het kabinet zal voorstellen moeten ontwikkelen om de beloningskloof tussen private en publieke sector te verkleinen. ook al past dat slecht in het liberale streven de rol van de overheid uit te hollen.

  • Albert1957

    Laat alsjeblieft degenen die gaan voor het grote geld vertrekken naar het bedrijfsleven. Ruimte zat voor mobiliteit.

    De hele opvatting dat je mensen met een hoog inkomen nodig hebt stoelt op de gedachte dat er schaalvergroting moet plaats vinden. Complexe organisaties hebben tenslotte behoefte aan hoog gekwalificeerde toptalenten of degenen die menen dat ze dat zijn. Dat is een misvatting. In de huidige markt is schaalverkleining nodig met organisaties die inspelen op de lokale markt. Daar heb je de passende managers voor nodig. Maatschappelijke ondernemers met hart voor de zaak.

  • hanneke haverlach

    Een voorbeeld hoe verarmd onze maatschappij is....geld regeert, bepaalt, en de mens??? O ja , die mag de prijs (in alle opzichten) betalen. Ik schaam me voor dit land, een land waar ik me niet meer thuis voel. wanneer worden we wakker met z'n allen ??

  • Nellie van Eijk

    Waar het geld regeert verliest men het oog voor de mens, naar huis sturen die graaiers! Dit hebben we te danken aan Den Haag, volgens hen zou door marktwerking de zorg goedkoper worden, niet dus!

  • rkam

    Is dit een grap of om te huilen?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden