Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Regionale ziekenhuizen verliezen helft omzet’

Regionale ziekenhuizen kunnen de helft van hun dbc’s kwijtraken aan topklinische ziekenhuizen, eerstelijnscentra en e-health-toepassingen. Dat zei Anna van Poucke van KPMG Health op het congres ‘Zorgallianties van de toekomst’.
Anna-van-Pouckevierkant.jpg
Anna van Poucke, partner KPMG Health.

Het zorglandschap gaat de komende jaren snel en ingrijpend veranderen voor algemene ziekenhuizen. Ze raken mogelijk 56 procent van hun dbc’s kwijt, omdat die door andere zorgpartijen worden gedaan, blijkt uit later dit jaar te publiceren onderzoek van KPMG. Van Poucke licht een tipje van de sluier op het congres ‘Zorgallianties van de toekomst’, dat KPMG samen met Zorgvisie heeft georganiseerd op 18 april. De concentratie van complexe zorg naar academische en topklinische ziekenhuizen zal op termijn een verlies betekenen van 10 procent. Eerstelijnscentra en gespecialiseerde klinieken zullen voor een groot deel de dbc’s voor laagcomplexe zorg overnemen. Daarmee is 28 procent van de dbc’s gemoeid. En als e-health-toepassingen een grote vlucht gaan nemen, kan 18 procent van de zorg voortaan thuis gebeuren, aldus Van Poucke.

Verlies aan dbc’s
Het omzetverlies van 56 procent van de dbc’s betekent niet automatisch dat de regionale ziekenhuizen ook de helft van hun productie kwijtraken. Het verlies gaat puur over dbc’s. De groeiende zorgvraag door demografische ontwikkeling en het beleid om ouderen langer thuis laten wonen zijn nog niet meegenomen in het onderzoek. Die groei zal naar verwachting een deel van de krimp opvangen, maar niet alles. ‘Regionale ziekenhuizen doen er goed aan na te denken over welke rol ze willen spelen in het veranderende regionale zorglandschap’, zegt Van Poucke. ‘Ze kunnen een deel van de verwachte verschuivingen opvangen door zich te profileren als kenniscentrum voor de eerstelijn en als servicecentrum voor e-healthondersteuning aan patiënten thuis.’

Israël: krimp ziekenhuizen
In Israël heeft de krimp van ziekenhuizen al jaren geleden ingezet. Vier grote verzekeraars bezitten er, volgens het model van Kaiser Permanente in de Verenigde Staten, alle ziekenhuizen en andere zorgaanbieders in de hele zorgketen. ‘Ze maken de verliezen van de ziekenhuizen goed en verschuiven eenvoudige zorg naar de eerstelijn’, vertelt Ran Balicer, hoofd van de onderzoeksafdeling van de grootse verzekeraar Clalit. De ziekenhuizen focussen op de meer complexe patiënten. Anders dan in Nederland concurreren de verzekeraars alleen op kwaliteit, niet op tarieven. De zorgprofessionals zijn allemaal in loondienst en hebben dus niet de prikkel om zo veel mogelijk behandelingen te doen.

Uitwisseling medische data
Opvallend is dat het Israëlische zorgstelsel met relatief weinig investeringen, namelijk 7 procent van het bbp, toch goede uitkomsten behaalt. Qua levensverwachting en het voorkomen van vermijdbare medische fouten staat Israël in de top-5 van de wereld, volgens Balicer. Verder valt op hoe makkelijk zorgprofessionals medische data uitwisselen over de hele zorgketen. Van patiënten die worden opgenomen op de seh is alle medische informatie realtime beschikbaar. ‘Artsen weten wie er binnenkomt en wat de risico’s zijn.’ In de database van Clalit is alle informatie over kwaliteit, wachttijden, patiëntervaringen en kosten per patiënt digitaal beschikbaar. ‘We weten bijvoorbeeld welke patiënten risico lopen op diabetes. Met de medische data als ondersteuning waarschuwen we ze.’

VBHC in New York Staten Island
Ook in de staat New York liggen zorgpartijen mijlenver voor op Nederland qua uitwisseling van medische gegevens. Twee grote ziekenhuizen, die elkaar voorheen scherp beconcurreerden, hebben in het district Staten Island het voortouw genomen om samen te werken met zorgaanbieders uit de hele zorgketen. De aanleiding is dat de staat New York eist dat er in 2020 uitkomstbekostiging is voor 80 tot 90 procent van de zorg die ze leveren. De zorgaanbieders werken nu volgens de principes van value based healthcare, vertelt Joseph Conte van State Island Performing Provider System, de organisatie die de samenwerking organiseert. ‘Door uitwisseling van medische gegevens worden patiënten steeds beter op de juiste plek geholpen en ontvangen ze de juiste zorg. Het aantal onnodige seh-opnames is in twee jaar al met een kwart gedaald. Uit analyse van de data bleek dat de duizend patiënten die extreem vaak op de seh kwamen vooral psychische problemen hadden. Op de seh krijgen specialisten daarom hulp van psychologen.’

Nederland blijft internationaal achter
Wat leren deze internationale voorbeelden? In de eerste plaats dat Nederland ver achterloopt op het gebruik van en de uitwisseling van medische informatie. ‘De data worden vooral gebruikt om te declareren, niet om te sturen op gezondheid en kwaliteit’, stelt Carl Verheijen van het institute for Positive Health in zijn lezing. Zorgaanbieders werken in Nederland ook nog veel te veel in hun eigen silo’s. ‘Verbeteren over de grenzen van de silo’s is lastig’, zegt Van Poucke. Het belangrijkste is misschien wel het veranderen van de ziekenhuisbekostiging, die nog steeds is gebaseerd op de volumeprikkel. ‘Pas als je financiële prikkels verandert, gaan partijen hun gedrag veranderen’, zegt Conte.

Of registreer u om te kunnen reageren.