Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Uitspraak SBG van belang voor hele zorgsector’

De gegevens die de Stichting Benchmark GGZ (SBG) ontvangt van ggz-aanbieders zijn geen persoonsgegevens. Dat heeft de voorzieningenrechter bepaald in een kort geding van verschillende partijen in de ggz tegen SBG. Volgens advocaat Olaf van Haperen heeft deze uitspraak een positieve invloed op gegevensverwerking in de zorg.
UitspraakRom-iStock-400.jpg
Foto: iStock

Zijn de gegevens die SBG ontvangt persoonsgegevens? En zo niet, kunnen de gegevens die de benchmarkorganisatie ontvangt alsnog worden omgezet in persoonsgegevens? Om die twee vragen draaide het kort geding dat de Koepel DBC-vrije praktijken van psychotherapeuten en psychiaters, het LOC en twee ggz-cliënten aanspanden tegen de SBG. De gegevensverwerking zoals die nu plaatsvindt zou volgens hen indruisen tegen de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp), de Privacyrichtlijn en de nieuwe Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). SBG zou zoveel bijzondere persoonsgegevens ontvangen dat ze met een beetje puzzelwerk terug te leiden zijn tot een specifieke patiënt, vreesden ze. Ondanks de ‘eenwegpseudonimisatie’ van de gegevens, die inhoudt dat alle herleidbare informatie, zoals een koppel- en zorgtrajectnummer, door de stichting ZorgTTP wordt omgezet in onomkeerbare cijfercodes, zo blijkt uit het verslag van de rechter.
Kort voor het kort geding maakte SBG de koppeling van Rom-uitkomsten aan andere data onmogelijk. Die maatregel was bedoeld om te garanderen dat de data niet te herleiden zijn tot een cliënt.

Geen persoonsgegevens
De voorzieningenrechter oordeelde dat de gegevens die SBG ontvangt geen persoonsgegevens zijn en dat SBG ook geen persoonsgegevens beheert. Dat zouden ze alleen zijn als uit de data duidelijk blijkt om welke cliënt het gaat, blijkt uit de uitspraak. ‘Er zit een verschil tussen individualiseren en identificeren’, zegt Olaf van Haperen, advocaat bij Kneppelhout & Korthals, dat SBG bijstaat in deze zaak. ‘Bij de gegevens die SBG ontvangt is het weliswaar mogelijk om een cliënt te individualiseren. Ook kan de ggz-aanbieder optioneel doorgeven wat iemands herkomstcategorie is, waarbij er drie mogelijkheden zijn: westers allochtoon, niet-westers allochtoon of autochtoon. Daarnaast kan men inzien welke sociaaleconomische status een cliënt heeft, bijvoorbeeld uit welke van de vijf urbanisatiegraden hij afkomstig is.’ Maar uit die verzamelde informatie valt volgens de voorzieningenrechter niet op te maken om welke specifieke persoon het gaat; daarom is er geen sprake van persoonsgegevens.

Van belang voor zorgsector
Die uitspraak is volgens Van Haperen van groot belang voor de hele zorgsector. ‘Er wordt in de zorg zoveel gebenchmarkt, niet alleen door SBG, maar ook door kleinere organisaties in bijvoorbeeld de somatische zorg of de verslavingszorg. Er wordt veel gedaan om kwaliteit en effectiviteit van behandelingen te meten en deze uitspraak toont aan dat organisaties dit mogen doen, mits ze kunnen aantonen dat een persoon ‘redelijkerwijs’ niet kan worden geïdentificeerd.’

Onderzoek AP bij SBG
Op dit moment loopt nog een onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) naar de verwerking van persoonsgegevens door SBG. Doel daarbij is te kijken of SBG voldoet aan de wet- en regelgeving rondom privacy. Van Haperen betwijfelt of de AP tot een andere conclusie zal komen dan de rechter.
GGZ Nederland laat in een reactie op de zaak weten de uitspraak van de rechter te respecteren. De brancheorganisatie vindt het wel een goede zaak dat partijen in de ggz een nieuw kwaliteitsinstituut oprichten om Rom door te ontwikkelen, omdat er op dit moment te weinig draagvlak is onder professionals en cliënten.
Of een hoger beroep wordt aangespannen in de zaak is nog onbekend.

Dossier geestelijke gezondheidszorg Dossier met nieuws, opinie en achtergrond over de geestelijke gezondheidszorg (ggz). De artikelen gaan onder andere over de diverse zorgorganisaties, beddenreductie, e-health in en bekostiging van de ggz. Lees meer >>

Of registreer u om te kunnen reageren.