Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Overschot zorgpersoneel verwacht

Van stijgende werkgelegenheid in de zorg is niet langer sprake. De komende jaren wordt zelfs een overschot van zorgmedewerkers verwacht. Dat komt naar voren in het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) in opdracht van VWS.
Overschot zorgpersoneel verwacht

Het onderzoek stelt dat er sprake is van een trendbreuk: De werkgelegenheid neemt de komende jaren niet meer toe. Er is tot 2015 zelfs sprake van een daling, daarna van een beperkte stijging. De breuk wordt veroorzaakt door de aankomende stelselwijzigingen in de langdurige zorg, de decentralisatie van de jeugdhulp en de bereikte onderhandelingsresultaten in de cure. Maar ook door de latere uittreding van het personeel als gevolg van pensioenhervormingen.

Verschillen per branche

Toch zijn er wel verschillen per branche. De afname van werkgelegenheid vindt vooral plaats in de verpleging en verzorg, gehandicaptenzorg, curatieve en langdurige ggz, jeugdzorg en welzijn. In de branches ziekenhuizen en overige zorg (huisartsen, tandartsen, e.d.) zijn de gevolgen vooralsnog beperkt. Voor de Thuiszorg is enerzijds sprake van krimp als gevolg van de bezuinigingen op de huishoudelijke hulp en is anderzijds sprake van groei als gevolg van de extramuralisatie.

Weinig plek voor laagopgeleiden

De groep die het meest last krijgt van de terugloop van werkgelegenheid zijn de laagopgeleiden. Volgens het onderzoek stijgt de vraag naar hoger gekwalificeerd personeel en neemt de vraag naar personeel op de lagere mbo niveaus af. Voor de laatste groep bestaan er weinig alternatieven op de arbeidsmarkt. 'Gemeenten en Rijksoverheid lopen het risico dat ontslagen in zorg en welzijn elders op de begroting, namelijk op de uitkeringen, gaan neerslaan. Als dat effect groter is dan bij het Regeerakkoord voorzien, dan kan hierdoor de financiële speelruimte van gemeenten afnemen. Wellicht dat voor een deel van deze werknemers de particuliere markt soelaas biedt. Voor huishoudelijke hulpen bestaat echter ook de kans dat ze aangewezen raken op het informele circuit. Dit lijkt te vragen om een betere organisatie van de particuliere markt voor huishoudelijke werk.'

Verandering voor 200.000 werknemers

De transitie zorgt er voor dat de inhoud van het werk verandert, ook voor veel werknemers die dezelfde baan houden. Door deze ontwikkeling ontstaat er meer behoefte aan competenties op het gebied van coördinatie, coaching/begeleiding, teamwork, zelfstandigheid en omgang met mantelzorgers. Verder treden er verschuivingen van werk tussen aanbieders op. Door de nieuwe inrichting van het sociale domein alleen al krijgen naar schatting 200.000 werknemers te maken met een verandering van baan of baaninhoud.

Inspelen op veranderingen

Volgens de onderzoekers moeten instellingen tijdig anticiperen op de verandering, zodat ze in ieder geval tijdelijk, minder personeel in dienst kunnen hebben. Te lang afwachten leidt tot problemen. Tevens is het niet goed om te snel hard in te grijpen en teveel medewerkers te ontslaan. 'Juist in deze situatie van onzekerheid is het belangrijk over de nodige beleidsmatige aanknopingspunten te beschikken. Dat vraagt om strategische personeelsplanning. Werkgevers kunnen daarbinnen anticiperen op al de onzekerheden door meerdere scenario's in die planning te betrekken. Sectorale en regionale arbeidsmarktpartijen kunnen instellingen ondersteunen bij het ontwikkelen van hun HR-strategie.'

Arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt is volop in beweging. Door overheidsbezuinigingen zijn zorgorganisaties geneigd te hun HR-beleid anders vorm te geven. In dit dossier verzamelt Zorgvisie nieuws, achtergronden en opinie over arbeidsmarktgerelateerde zaken in de zorg.
Bekijk het dossier

 

Gerelateerde tags

6 reacties

  • WFYZ

    Ik geloof niet dat de werkgelegenheid gaat dalen om een aantal redenen:
    1. Het aantal oudere cliënten / patiënten met complexere aandoeningen en behoefte aan langdurige zorg neemt nog steeds toe;
    2. Het aantal verpleegkundigen dat met pensioen gaat in de komende 10-15 jaar zal om en nabij de 30% van de totale huidige arbeidskracht in de zorg bedragen;
    3. In 2009 werd nog geschat dat er rond 2020 ongeveer 480.000 nieuwe medewerkers in de zorg nodig zouden zijn, terwijl er naar schatting maar 250.000 kunnen worden geleverd;
    4. De schommeling tussen centralisatie en decentralisatie heeft in de afgelopen 25 jaar al meerdere malen bewezen niet effectief te zijn om meer efficiëntie in het zorgaanbod teweeg te brengen;
    5. Het idee van bijvoorbeeld wonen, zorg en welzijn is nog niet uitgekristalliseerd en zal dat de komende tien jaar ook nog niet zijn.
    6. Het gaat niet om de doorvoer van verandering door management, maar de motivatie van werknemers en het inzicht in de noodzaak door werknemers om de noodzaak hiervan in te zien en de voordelen ook te erkennen.

    ik ben het er overigens wel mee eens dat zorginstellingen tijdige moeten anticiperen op de aankomende veranderingen, zeker gezien het feit dat veel mensen afhankelijk zijn van de diensten die deze instellingen leveren. Dit betekent niet alleen de doorvoer van ideeën binnen managementlagen van de organisatie, maar ook actieve betrokkenheid van medewerkers vanaf het begin van een veranderingstraject.

  • Esther Nieuwenhuizen

    Gaat er vooral om dat we moeten accepteren dat er sprake is van herordening waarbij alle zorg omtrent wonen en service / voorzien in levensonderhoud (voorheen facilitaire service) weer ''gewoon'' een burgeraangelegenheid is geworden. Wil niet zeggen dat veel kwetsbare mensen niet gewoon behoefte blijft houden aan deze service, alleen is dat dan een particuliere keuze. Medewerkers kunnen gewoon blijven werken maar dan in de schoonmaak- en/of (hotelmatige) dienstverlening en/of horeca en/of het plaatselijk MKB dat de service gaat verlenen. Dat is absoluut wennen, maar behoeft uiteindelijk geen schandalige zaak te zijn...

  • j

    ja Miljoenen in werkgelegenheid voor mensen die nu zonder werk komen terwijl er al 800000 werklozen zijn. hoe geloofwaardig ben je dan?

  • het kan beter

    afname personeel in de zorg is het resultaat van politiek PvdA, deze partij voert VVD beleid op alle fronten uit. Stem nooit op PvdA. Jaren lang zijn er teksten gemaakt, toename vergrijzing, toename van zorg, meer behoefte aan zorgpersoneel. Nu wordt het zorgpersoneel als zoete broodjes ontslagen. Staatsecretaris Ascher stopt miljoenen duistere gelden in werkgelegenheidsprojecten om het gezicht van PvdA nog te reden! Wie gelooft deze man en Wie trapt erin!

  • Arjan M

    Bizar... het aantal zorgvragen gaat toenemen en het aantal medewerkers loopt terug. Denkt men echt dat dit met efficiëntie te overbruggen is?

  • pwhooftman

    De openingszin van dit artikel is niet correct. 'Van dalende werkgelegenheid in de zorg is niet langer sprake. ' , daarvan is juist wel sprake.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden