Innovatie is het wachten waard

Patiënt en zorgaanbieders hebben soms uiteenlopende meningen over zorg, blijkt uit de Future Health Index van Philips. Bijvoorbeeld over geïntegreerde zorg en de rol van innovatie. Hoe ga je als verzekeraar om met deze verschillen?
Ab Klink
Foto: VGZ

VGZ ontving onlangs een brief van een verzekerde. De man is COPD-patiënt en hij had baat bij regelmatige controles voor zijn ziekte, zo schreef hij. Die controles konden heel goed thuis plaatsvinden, onder leiding van een verpleegkundige van de thuiszorg. Toch moet hij telkens naar de huisarts voor een check. Hij vroeg zich af: waarom?

Verandering kost tijd
Dat is een heel goede vraag. Het antwoord erop laat zien waarom veranderingen in de zorg tijd nodig hebben om tot stand te komen – en soms helemaal niet van de grond komen. De invoering van een schijnbaar simpele verandering als overheveling van de monitorfunctie van huisarts naar thuiszorg heeft namelijk ook impact op andere aspecten in de zorgketen. En daarmee de belangen van de verschillende partijen: natuurlijk de belangen van de patiënt, maar ook die van de zorgaanbieder en de verzekeraar. Dat heeft als gevolg dat op veel vragen een antwoord moet worden gevonden voordat tot verandering kan worden overgegaan. Als eerste: is het medische effect van de behandeling hetzelfde? Brengt het gemak voor de patiënt met zich mee? Maar ook: wat betekent het voor de verdienmodellen van de zorgaanbieders? En blijven de kosten voor de verzekeraar gelijk?

Actieve samenwerking
Kortom, innovatie is meestal niet van vandaag op morgen te realiseren. En toch gelooft ook VGZ dat innovatie noodzakelijk is om de kwaliteit van de zorg van de toekomst te borgen. Daarom zijn we voorstander van actieve allianties tussen de verschillende partijen in de zorg: patiënten, zorgaanbieders, verzekeraars en innovatieve bedrijven, zoals Philips. Samen kunnen we aan de hand van de praktijk, in levende laboratoria als het ware, nieuwe mogelijkheden bekijken en testen. Zo krijg je een goed, realistisch beeld van de impact van een innovatie, zowel op medisch als op kostengebied.

Beter is niet altijd goedkoper
Innovatie maakt namelijk vanuit het perspectief van de verzekeraar de zorg niet per definitie goedkoper. Als een vernieuwing ervoor zorgt dat er minder capaciteit nodig is van bijvoorbeeld een specialist, zien we in vrijwel alle gevallen dat de vrijkomende capaciteit voor iets anders wordt ingezet omdat de specialist op hetzelfde niveau vergoed wil worden. De kosten van de specialist blijven dus gelijk, met daar bovenop de kosten die gemaakt zijn om de innovatie te introduceren.

Maar het doel van innovatie hoeft ook niet altijd goedkopere zorg te zijn. Als een vernieuwing een grote verbetering betekent voor de patiënt en de kwaliteit van de zorg verhoogt, kan het waardevol zijn deze door te voeren, ook als de kosten van de zorg gelijk blijven of zelfs hoger worden. Dat is een kwestie van afwegen. Om dat zorgvuldig te kunnen doen, hebben we informatie nodig. De antwoorden op de vragen die ik aan het begin schetste, zijn daarbij van cruciaal belang.

Evolutie, geen revolutie
Innovatie in de zorg is nodig, daarover zijn vrijwel alle partijen het eens. Maar het zorgstelsel hoeven we niet radicaal te veranderen. Nederland heeft een goed zorgstelsel dat zonder uitzondering hoog scoort in internationale onderzoeken. Verbeteringen zijn wel wenselijk. Zo kunnen bestaande verdienmodellen barrières opwerpen voor innovatie. Intelligente contractering van zorg zou een grote stap voorwaarts zijn. Maar die stap kan alleen genomen worden na een zorgvuldige afweging van alle belangen zodat er draagvlak is bij alle partijen. Dat vraagt tijd, geduld en begrip voor bestaande mechanismen.

Rome werd ook niet in één dag gebouwd, maar het was het wachten waard. Dat geldt wat mij betreft evenzeer voor de zorg van de toekomst.

Ab Klink, lid raad van bestuur van Coöperatie VGZ.

Deze blog is eveneens gepubliceerd op Medisch Perspectief.

2 REACTIES

  1. Wat een bizarre argumentatie om maar rustig aan te doen met innovatie:
    "omdat de specialist op hetzelfde niveau vergoed wil worden." en "Zo kunnen bestaande verdienmodellen barrières opwerpen voor innovatie." Meneer Klink, het moet toch ook uw doel zijn om de beste zorg voor de cliënt te realiseren en niet om het inkomen van de specialist op niveau te houden? Als dit de redenering is van zorgverzekeraars, is invoeren van een Nationaal Zorgfonds is misschien toch nog niet zo'n slecht idee.

  2. Lees alle reacties
  3. Geachte mijnheer Klink, De patiënt of het geld? We wachten even met e-mail totdat de belangen van de posterijen zijn veilig gesteld. We wachten even met telebankieren totdat alle belangen van de banken zijn geborgd. En zo kunnen we allemaal wel voorbeelden bedenken. Aan de top komen is moeilijk, maar aan de top blijven is nog moeilijker, weet elke topsporter. We mogen trots zijn dat ons land hoog scoort met gezondheidszorg, maar dat is geen vrijbrief voor het veilig stellen van verdienmodellen van de zorgaanbieders (medisch specialisten willen toch ondernemer zijn…?) en kosten voor de verzekeraar boven de behartiging van de belangen van de patiënt. De geschiedenis heeft bewezen en bewijst nog elke dag dat het geven van maximale ruimte voor product- en procesvernieuwing met het klant (patiënt-) belang als drijfveer vooruitgang brengt. Het door u genoemde bedrijf, maar zeker het MKB waar zeer veel innovatie vandaan komt, zal dat zeker beamen. Het ware mooi als ook zorgverzekeraars beseffen dat het prioriteren van zorgkwaliteit en het patiëntbelang boven die van zorgaanbieders en verzekeraars voorwaarde is om aan de top te blijven. Met vriendelijke groet, Jan van der Beek.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.