Eigen bijdrage ggz leidt tot meer gedwongen opnamen

De invoering van de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg heeft geleid tot een daling van het aantal patiënten en van de zorgkosten. Maar tegelijkertijd nam het aantal gedwongen opnamen en crisisopnamen flink toe. Dat melden onderzoekers van VUmc en GGZ InGeest.
Psych-Fotolia-400.jpg
Foto: Fotolia

Na de invoering van de eigen bijdrage in de ggz, is het aantal patiënten met 13 procent afgenomen, schrijven de onderzoekers. In 2012 daalde het aantal behandeltrajecten met 57.000. Die daling vond niet alleen plaats bij het aantal patiënten dat met milde psychische klachten kampte, maar ook bij de patiënten met ernstige stoornissen. Vooral mensen uit lagere inkomensgroepen kloppen minder snel aan bij de ggz, maar ook mensen met een hoger inkomen vragen minder vaak om hulp. Als gevolg daarvan zijn de zorgkosten in de sector volgens de onderzoekers met 70 miljoen euro afgenomen.  

Onbedoeld effect eigen bijdrage
Maar de invoering van de eigen bijdrage heeft ook een onbedoeld effect gehad. Doordat meer mensen de ggz mijden vanwege de eigen betaling, is het aantal gedwongen opnamen en crisisopnamen sterk toegenomen. Zo hebben er in het kader van de wet BOPZ 96 procent meer gedwongen behandelingen plaatsgevonden en vanuit de acute ggz 25 procent meer. Vooral mensen met schizofrenie of een bipolaire stoornis worden vaker gedwongen opgenomen in de specialistische ggz. Het risico daarbij is dat patiënten schade oplopen en dat hun behandeling duurder wordt, doordat ze pas op een laat moment de zorg krijgen die nodig is. De onderzoekers berekenden dat de toename in crisisopnamen en gedwongen opnamen hebben geleid tot 57 miljoen euro aan extra kosten. Vooral de behandelkosten voor mensen met schizofrenie of een bipolaire stoornis namen flink toe: hier was 25 miljoen euro extra voor nodig.

Besparing door eigen bijdrage
In totaal heeft de invoering van de eigen bijdrage dus geleid tot een besparing van 13 miljoen euro. ‘Deze eigen bijdrage was bedoeld als bezuiniging, maar door het mijden van zorg door met name mensen met een zware stoornis had het bij deze groep meer gedwongen opnamen en crisiscontacten tot gevolg’, zegt Aartjan Beekman, hoogleraar aan het VUmc. ‘Het blijft voor ons als behandelaars onbegrijpelijk dat we allerlei programma’s opzetten om iets te doen aan een toename van verwarde mensen op straat en dat tegelijkertijd de toegang tot goede zorg voor deze patiënten wordt beperkt. Dat voelt als het paard achter de wagen spannen.’

Dossier geestelijke gezondheidszorg
Dossier met nieuws, opinie en achtergrond over de geestelijke gezondheidszorg (ggz). De artikelen gaan onder andere over de diverse zorgorganisaties, beddenreductie, e-health en de bekostiging. Lees meer.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.