KPMG: ‘Substitutie ggz kan beter’

De gespecialiseerde ggz (sggz) blijft de grootste tak binnen de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Wel is het aantal patiënten dat hulp krijgt vanuit de sggz tussen 2012 en 2015 gedaald. Het aantal patiënten in de generalistische basis-ggz (bggz) en bij de praktijkondersteuning huisarts ggz (poh-ggz) namen in dezelfde tijd toe.
PsychIQ-400-AdeobeStock.jpg
Foto: AdobeStock

Dat blijkt uit de Monitor generalistische basis-ggz van KPMG. Met de invoering van de basis-ggz hoopte de overheid dat mensen met psychische problemen op de juiste tijd en de juiste plek hulp zouden krijgen en niet meer onnodig in de duurdere sggz terecht zouden komen. De verschuiving waar de overheid op inzette vindt plaats, blijkt uit de monitor. Waar er in 2012 nog 1,1 miljoen patiënten hulp ontvingen de gespecialiseerde ggz, waren dit er in 2015 0,9 miljoen, waarvan het grootste deel nog altijd hulp krijgt binnen een instelling. In diezelfde tijd nam het aantal patiënten bij de poh toe van 88 duizend tot 334 duizend. Ook in de basis-ggz werden meer mensen geholpen: in 2012 waren dat er 219 duizend en in 2015 stond de teller op 262 duizend.

Gevolg substitutie voor behandelkosten
Als gevolg van de substitutie naar de eerstelijns-ggz, is er een soortgelijke beweging te zien in de behandelkosten in de ggz. Waar deze kosten in 2011 in totaal nog 3,33 miljard bedroegen, was dit in 2015 teruggelopen naar 3,21 miljard. Dat komt volgens de onderzoekers vooral doordat er minder patiënten worden doorverwezen naar de sggz, de duurste zorg. In 2011 ging hier in totaal nog 3,20 miljard euro heen, in 2015 was dit 2,92 miljard. De behandelkosten bij de praktijkondersteuner stegen juist van 19 miljoen naar 114 miljoen. De behandelkosten in de bggz bedroegen in 2015 180 miljoen, terwijl dit in 2011 nog 104 miljoen was. Hoewel er dus ook hier een verschuiving plaatsvindt, is die niet zo groot als die in de aantallen patiënten. Dat komt volgens KPGM doordat een groep chronische patiënten die duurdere zorg nodig hebben in de sggz blijft.
Naast de behandelkosten, daalden ook de medicatiekosten in de geestelijke gezondheidszorg, van 211 miljoen in 2012 naar 202 miljoen in 2015. Ook hierbij geldt dat de kosten bij de poh en bggz juist zijn toegenomen doordat er hier meer mensen werden geholpen.

Bemoeilijken substitutie
De doorstroom vanuit de huisartsenpraktijk naar de bggz of de gespecialiseerde ggz kan beter, schrijft KPMG in het rapport. Dat komt vooral door het eigen risico, de wachttijden, het stigma dat volgens patiënten rust op de overige vormen van ggz en daarmee ook hun wens om bij de poh in behandeling te blijven. De onderzoekers merkten dat hoe meer consulten iemand heeft gehad bij de poh, hoe groter de kans dat er in de drie maanden daarna wordt doorverwezen naar de basis-ggz en de sggz. In die laatste tak geldt  dat vooral mensen met een depressie er terechtkomen na behandeling van de praktijkondersteuner. Andersom kan de substitutie naar de poh ook nog beter, stelt KPMG. Er is onder behandelaren onduidelijkheid over wanneer patiënten kunnen worden verwezen naar de huisartsenpraktijk en welke zorg daar allemaal kan worden geleverd. Patiënten zelf blijven daarnaast ook hier liever bij hun vertrouwde behandelaar.

Beoordeling kwaliteit ggz
Naar de kwaliteit van de geestelijke gezondheidszorg, of de patiënten die nou krijgen vanuit de bggz, sggz of in de huisartsenpraktijk, moet volgens KPMG nog verder onderzoek worden gedaan. Voor de praktijkondersteuner bij de huisarts geldt in elk geval dat patiënten de laagdrempeligheid van de zorg waarderen, maar dat ze het vervelend vinden om van zorgverlener te wisselen als hun zorg wordt op- of afgeschaald. Daarnaast merken de onderzoekers op dat familieleden en naasten de afgelopen karen beter worden betrokken bij de zorg van een patiënt, vooral in de basis-ggz. Ten slotte blijkt uit het onderzoek dat de introductie van de praktijkondersteuner heeft bijgedragen aan een betere toegang tot zorg voor mensen met psychische problematiek.

Geestelijke gezondheidszorg
De artikelen gaan onder andere over de diverse zorgorganisaties, beddenreductie, e-health en de bekostiging. >>Bekijk het dossier

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.