‘Mismatch op de arbeidsmarkt zorg en welzijn’

Werkgevers hebben de komende jaren steeds meer behoefte aan hoger opgeleid personeel en zullen inzetten op bijscholing van zittende medewerkers. Bovendien zal er tot 2020 meer vraag zijn naar medewerkers dan er aanbod is. Dat staat te lezen in het rapport van het Onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW).
SamenwerkingNoorden-400-Fotolia.jpg
Foto: Fotolia

Werkgevers willen de komende jaren steeds meer werknemers met hogere kwalificaties, melden de onderzoekers. Aan de hand van verschillende scenario’s berekenden ze de eventuele overschotten en tekorten die er tot 2020 op de arbeidsmarkt in de zorg gaan ontstaan.

Vorig jaar was volgens AZW een ‘omslagjaar’: de markt ging van krimp van de werkgelegenheid naar een toename ervan. Die groei gaat zich de komende jaren doorzetten, stellen de onderzoekers. Maar door de krimp van de afgelopen paar jaar was er een grote uitstroom van werknemers en is de zorgbranche vergrijsd. Bovendien trokken de opleidingen minder studenten, zowel op mbo- en hbo-niveau als aan de universiteiten.  

Mismatch vraag en aanbod
Nu er meer werkgelegenheid komt, is er sprake van een toenemende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in de zorg, blijkt uit het rapport. Op mbo-niveau verschilt het of er tekorten gaan ontstaan (meer vraag dan aanbod) of juist overschotten (meer aanbod dan vraag). Zo zal er op niveau 3 volgens AZW sprake zijn van overschotten, ook in 2020 nog, terwijl er op niveau 4 juist tekorten gaan ontstaan. Maar werkgevers gaan het volgens het onderzoek vooral moeilijk krijgen om voldoende hbo-verpleegkundigen aan zich te binden. In 2020 zal er een tekort zijn van 3 tot 6 procent, blijkt uit de prognoses. Dat vertaalt zich in bijna 5000 onvervulde vacatures in dat jaar.

Mismatch competenties
Er ontstaat de komende jaren volgens AZW ook een mismatch op het gebied van competenties van medewerkers. ‘Het accent verschuift steeds meer naar zelfregie van de patiënt en de cliënt thuis met inzet van hun sociale netwerk en het gebruik van technologie. Dat is niet voor iedereen haalbaar. Ook vraagt het andere competenties van medewerkers in de sector zorg en welzijn. Zij moeten zich meer richten op het aanleren van gezondheidsvaardigheden en digitale vaardigheden.’ Doordat de zorgvraag en zorgzwaarte van cliënten de komende jaren ook steeds meer gaat veranderen, zijn werkgevers op zoek naar medewerkers die hoge kwalificaties hebben, denken de onderzoekers. Dat betekent dat er in elk geval meer personeel met mbo niveau 4 of hbo-niveau worden gezocht. Ook in de ziekenhuizen zal personeel zich steeds verder gaan specialiseren om aan de hogere kwaliteitseisen te kunnen voldoen, staat in het rapport.

Bijscholing medewerkers in de zorg
De hogere kwaliteitseisen vragen om bijscholing, stelt AZW. In 2016 heeft 90 procent van de werkgevers in zorg en welzijn aan bijscholing gedaan. Bij meer dan een kwart daarvan ging het vooral om scholing op het gebied van veiligheid, bij 10 tot 15 procent lag de nadruk op nieuwe technologie, cliëntvragen, werken met zwaardere cliënten, preventie en signalering. Ruim twee vijfde van de werkgevers heeft er vorig jaar voor gezorgd dat medewerkers konden worden bijgeschoold naar een hoger niveau, vooral van mbo naar hbo-niveau en van mbo 3 naar niveau 4. Toch waarschuwen de onderzoekers werkgevers om niet alleen in te zetten op hoger opgeleid personeel. ‘Mbo’ers blijven in zorg en welzijn heel hard nodig. Via een optimale functiemix en maximale taakherschikking zijn mbo’ers op volle kracht in te zetten.’

Dossier Arbeidsmarkt Door overheidsbezuinigingen zijn zorgorganisaties geneigd hun HR-beleid anders vorm te geven. In dit dossier verzamelt Zorgvisie nieuws, achtergronden en opinie over arbeidsmarktgerelateerde zaken in de zorg. Lees meer >>

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.